ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
           การศึกษาในระดับปฐมวัย นับว่าเป็นการศึกษาที่มีความสำคัญอย่างยิ่ง ซึ่งเป็นรากฐานของชีวิตและมีอิทธิพลต่อชีวิตของคนเรา ทั้งยังเป็นพื้นฐานที่ดีสำหรับการศึกษาระดับที่สูงขึ้น เด็กปฐมวัยเป็นวัยที่มีความสำคัญที่สุด เพราะเด็กในวัยนี้มีพัฒนาการทุกด้านเป็นไปอย่างรวดเร็ว ประสบการณ์ที่เด็กได้รับจะมีอิทธิพลต่อการเสริมสร้างพัฒนาการขั้นต่อไป และหากประสบการณ์ที่เด็กได้รับในช่วงวัยนี้มีความเหมาะสม จะช่วยเสริมสร้างพัฒนาการด้านร่างกาย อารมณ์ จิตใจ สังคมและสติปัญญา ให้พัฒนาเต็มศักยภาพได้ การจัดการศึกษาให้กับเด็กปฐมวัยมีจุดมุ่งหมายเพื่อส่งเสริมพัฒนาการเด็ก ทั้ง 4 ด้าน คือ ด้านร่างกาย ด้านอารมณ์ จิตใจ ด้านสังคมและด้านสติปัญญา และยังมีทักษะจำเป็นใน ศตวรรษที่ 21 เช่น ทักษะทางวิทยาศาสตร์ ทักษะชีวิต และทักษะการคิดแก้ปัญหา แต่ในปัจจุบันพบว่าเด็กปฐมวัยยังไม่ได้รับการส่งเสริมและพัฒนาให้มีความสามารถในการใช้ทักษะดังกล่าวเท่าที่ควร โดยเฉพาะทักษะทางวิทยาศาสตร์นั้น เปรียบเสมือนเครื่องมือจำเป็นในการแสวงหาความรู้และการดำรงชีวิต ดังนั้นการปลูกฝังทักษะทางวิทยาศาสตร์เพื่อเป็นพื้นฐานความรู้จึงเป็นสิ่งสำคัญและควรปลูกฝังตั้งแต่ปฐมวัย ซึ่งนักการศึกษาหลายท่านได้กล่าวถึงความสำคัญของทักษะทาง วิทยาศาสตร์ว่ามีความจำเป็นที่จะต้องส่งเสริมให้กับเด็กปฐมวัย เพราะเป็นวัยที่สามารถพัฒนาและเรียนรู ้ทักษะทางวิทยาศาสตร์ได้ เมื่อได้รับการจัดประสบการณ์ที่เหมาะสมกับวัยและพัฒนาการ ซึ่งทักษะทางวิทยาศาสตร์ทั้งหมด 13 ทักษะ มีทักษะที่เป็นพื้นฐาน8 ทักษะ ประกอบด้วย ทักษะการ สังเกตทักษะการจำแนกประเภท ทักษะการวัด ทักษะการคำนวณ ทักษะการสื่อความหมาย ทักษะการลงความเห็นจากข้อมูล ทักษะการใช้ตัวเลขและทักษะการพยากรณ์ ดังนั้นการส่งเสริมให้เด็กปฐมวัยมีทักษะทางวิทยาศาสตร์ จึงมีความจำเป็นโดยจะต้องคำนึงถึงความแตกต่างระหว่างบุคคล และเปิดให้เด็กสำรวจ สังเกต จำแนก เปรียบเทียบ สื่อความหมายด้วยวิธีการต่างๆที่เหมาะสมกับวัยผ่านการลงมือปฏิบัติด้วยตนเอง จะทำให้เด็กรู้จักคิดและใช้กระบวนการคิดอย่างมีเหตุผลและสามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้ ซึ่งทักษะทางวิทยาศาสตร์ที่กล่าวมานั้นเป็นทักษะพื้นฐานที่ไม่ซับซ้อน เด็กปฐมวัยสามารถเรียนรู้ด้วยการลงมือปฏิบัติได้เองซึ่งการจัดประสบการณ์การเรียนรู้วิทยาศาสตร์ในระดับปฐมวัยนั้น เป็นการจัดกิจกรรมที่ให้เด็กได้ใช้ทักษะพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์โดยให้เด็กได้ลงมือปฏิบัติจริง เพื่อเรียนรู้ด้วยตนเองผ่านการจัดประสบการณ์และกิจกรรมการเรียนรู ้ต่าง ๆ อย่างหลากหลาย การสอนวิทยาศาสตร์สำหรับเด็กปฐมวัยเป็นการพัฒนา เด็กด้วยการสังเกต การคิดการสนทนาเพื่อสื่อสารและสะท้อนความคิดเกี่ยวกับสิ่งต่างๆ จะช่วยให้เด็กเกิดความคิดและส่งเสริมพัฒนาการทุกด้านให้เกิดขึ้นอย่างสมดุลและเต็มศักยภาพ ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ เป็นกระบวนการหรือความสามารถที่สำคัญที่ใช้ในการหาคำตอบหรือศึกษาเรียนรู้เพื่ออธิบายปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นในธรรมชาติ และนับว่าเป็นความสามารถพื้นฐานที่สำคัญในการดำรงชีวิต ผู้ที่มีทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ จะสามารถนำมาใช้ในการเรียนรู้และแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวันได้ ดังนั้นในการจัดการเรียนรู้จะต้องส่งเสริมให้ผู้เรียนได้ฝึกทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์อย่างสม่ำเสมอ และควรฝึกฝนตั้งแต่ระดับเด็กปฐมวัย ซึ่งแนวทางการจัดการเรียนรู้ด้วยวัฏจักรการสืบเสาะสามารถที่จะพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ของเด็กปฐมวัยได้ เนื่องจากการจัดการเรียนรู้ด้วยวัฏจักรการสืบเสาะในแต่ละขั้นตอนนั้น จะช่วยส่งเสริมและเปิดโอกาสให้เด็กได้ฝึกทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ในหลายๆ ทักษะส่งเสริมให้เด็กได้เรียนรู้และทำกิจกรรมโดยใช้วัฏจักรการสืบเสาะ นอกจากจะให้เด็กได้เรียนรู้และหาคำตอบในสิ่งที่ตนเองสนใจแล้ว ยังเป็นการพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ควบคู่ไปกับการจัดกิจกรรม โดยผู้สอนได้สอดแทรกคำถามเพื่อกระตุ้นให้ผู้เรียนได้คิดและลงมือปฏิบัติในแต่ละทักษะอย่างสม่ำเสมอ เพื่อช่วยให้เด็กปฐมวัยสามารถพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และเรียนรู้ผ่านกระบวนการสืบเสาะ ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์จากสภาพปัจจุบัน และเหตุผลดังกล่าว ผู้วิจัยมีความสนใจที่่จะพัฒนาทักษะพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ของเด็กปฐมวัย โดยใช้การจัดประสบการณ์การเรียนรู้แบบโครงงานวัฏจักรการสืบเสาะ เนื่องจากเป็นรูปแบบการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ คือ เด็กมีความรู้ เด็กมีทักษะ และเด็กสามารถสร้างองค์ความรู้ใหม่อย่างเป็นระบบ ผ่านกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ เพื่อพัฒนาทักษะทางวิทยาศาสตร์ของเด็กปฐมวัยต่อไป

ผลลัพธ์ต่อนักเรียน11.1. เด็กที่ได้รับการจัดประสบการณ์การเรียนรู้แบบโครงงานวัฏจักรการสืบเสาะ มีทักษะพื้นฐานทาง วิทยาศาสตร์ อยู่ในระดับดี 11.2. เด็กได้แสดงความคิดเห็น และทำงานร่วมกับผู้อื่นอย่างมีความสุข มีความมั่นใจและเกิดความ สนุกสนานในการทำกิจกรรมร่วมกัน 11.3. เด็กได้รู้จักสังเกต คิดวิเคราะห์ รู้จักวางแผน แก้ไขปัญหา การลงมือปฏิบัติ 12.4. เด็กได้แสดงความคิดเห็น และทำงานร่วมกับผู้อื่นอย่างมีความสุข มีความมั่นใจและเกิดความ สนุกสนานในการทำกิจกรรมร่วมกัน
ผลลัพธ์ต่อครู : ครูผู้สอนได้พัฒนารูปแบบการจัดการเรียนการสอนที่หลากหลาย กระตุ้นการเรียนรู้ของผู้เรียน ช่วยให้สามารถจัดการเรียนการสอนได้ตรงกับความต้องการของผู้เรียน ตรงตามวิถีชีวิตและสภาพแวดล้อมของผู้เรียน
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : สถานศึกษา ผู้บริหารได้สนับสนุนส่งเสริมครูผู้สอนและนักเรียนให้สามารถเรียนรู้วิทยาศาสตร์ผ่านการศึกษา ทำให้สถานศึกษานำผลจากการเรียนรู้ด้วยนวัตกรรมนี้ ช่วยรองรับการประเมินด้านนักเรียนจากหน่วยงานต่างๆได้
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : ผู้ปกครองและชุมชนให้ความร่วมมือ สนับสนุนการจัดประสบการณ์เพื่อเด็ก ทั้งในด้านของการ จัดหาทรัพยากรที่นำมาใช้จัดประสบการณ์ รวมทั้งติดตามความสนใจของเด็กในปกครองเป็นอย่างดี และชุมชนสามารถมีส่วนร่วมในการให้ความช่วยเหลือในการดำเนินกิจกรรมการเรียนรู้ เช่น การร่วมเป็นวิทยากร หรือการจัดหาทรัพยากร การติดตามการเรียนรู้ที่บ้าน การช่วยเหลือในการทำโครงงาน หรือการส่งเสริมทักษะกระบวนก
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]