สมุดภาพแบบฝึก ลายเทียบผสานศิลป์ผ้าทอภูมิปัญญาเมืองอุบลราชธานี
ผู้พัฒนา นางสุชานาถ ณ อุบล
โรงเรียนโรงเรียนบ้านด้ามพร้า
ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
การจัดการเรียนรู้ในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ควรมุ่งพัฒนาผู้เรียนให้มีความรู้ควบคู่กับการตระหนักในคุณค่าของภูมิปัญญาท้องถิ่น จังหวัด อุบลราชธานี มีเอกลักษณ์ด้านลวดลายผ้าทอพื้นเมืองที่สะท้อนวิถีชีวิต ความเชื่อ และวัฒนธรรมอันทรงคุณค่า สมควรนำมาบูรณาการสู่กระบวนการเรียนรู้เพื่อปลูกฝังจิตสำนึกในการอนุรักษ์และสืบสานมรดกทางวัฒนธรรม จากการจัดการเรียนการสอนที่ผ่านมา พบว่านักเรียนยังขาดสื่อที่ช่วยเชื่อมโยงความรู้ด้านศิลปะกับบริบทท้องถิ่นอย่างเป็นรูปธรรม จึงได้พัฒนานวัตกรรม “สมุดภาพแบบฝึกลายเทียนภาษาจีนผสานผ้าทอภูมิปัญญาเมืองอุบลราชธานี” ขึ้น เพื่อใช้เป็นสื่อส่งเสริมทักษะการออกแบบลวดลาย การใช้เส้นและสี ควบคู่กับการเรียนรู้คำศัพท์และองค์ความรู้พื้นฐานภาษาจีนที่เกี่ยวข้อง นวัตกรรมดังกล่าวมีความสำคัญในการยกระดับคุณภาพการเรียนรู้ ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ พัฒนาทักษะทางศิลปะและภาษา ตลอดจนสร้างความภาคภูมิใจในอัตลักษณ์ท้องถิ่น อันเป็นพื้นฐานสำคัญของการพัฒนาผู้เรียนอย่างรอบด้านและยั่งยืน
ผลลัพธ์ต่อนักเรียน1.ด้านความรู้ (Knowledge) นักเรียนมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับลวดลายผ้าทอพื้นเมือง ความเป็นมา และคุณค่าทางวัฒนธรรมของท้องถิ่น สามารถอธิบายลักษณะเด่นของลายผ้าทอภูมิปัญญาท้องถิ่นได้ถูกต้องมากขึ้น 2.ด้านทักษะกระบวนการ (Process/Skill) นักเรียนสามารถออกแบบและสร้างสรรค์ผลงานลายเทียนโดยประยุกต์ลวดลายผ้าทอพื้นเมืองได้อย่างเหมาะสม มีทักษะด้านการวางองค์ประกอบศิลป์ การใช้เส้น สี และการจัดพื้นที่ภาพได้ดีขึ้น เห็นพัฒนาการด้านความคิดสร้างสรรค์อย่างชัดเจน 3.ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (Attitude) นักเรียนเกิดความภาคภูมิใจในภูมิปัญญาท้องถิ่น มีความตั้งใจ รับผิดชอบ และทำงานร่วมกับผู้อื่นได้ดี มีความกล้าแสดงออกและเห็นคุณค่าศิลปวัฒนธรรมของจังหวัดตนเอง ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน คะแนนผลงานและแบบประเมินหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน นักเรียนส่วนใหญ่ผ่านเกณฑ์ที่กำหนด และมีผลงานที่สามารถนำไปจัดแสดงในกิจกรรมของโรงเรียนได้ โดยสรุป นวัตกรรมสมุดภาพแบบฝึกลายเทียนผสานผ้าทอภูมิปัญญาเมืองอุบลราชธานี ส่งผลให้นักเรียนเกิดการเรียนรู้อย่างมีความหมาย เชื่อมโยงศิลปะกับบริบทท้องถิ่น และพัฒนาทั้งความรู้ ทักษะ และเจตคติไปพร้อมกันอย่างเป็นรูปธรรม
ผลลัพธ์ต่อครู : 1.ด้านการพัฒนาวิชาชีพครู ครูมีความรู้ความเข้าใจในการบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นเข้าสู่กระบวนการจัดการเรียนรู้ได้อย่างเป็นระบบ สามารถออกแบบหน่วยการเรียนรู้ที่เชื่อมโยงศิลปะกับบริบทชุมชนได้อย่างเหมาะสม 2.ด้านทักษะการจัดการเรียนรู้ ครูพัฒนาทักษะการจัดกิจกรรมแบบ Active Learning เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ใช้สื่อและนวัตกรรมประกอบการสอนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้การเรียนการสอนมีความหลากหลายและน่าสนใจมากยิ่งขึ้น 3.ด้านการวิจัยและพัฒนานวัตกรรม ครูเกิดทักษะในการสร้าง พัฒนา ทดลองใช้ และปรับปรุงนวัตกรรมทางการศึกษาอย่างต่อเนื่อง สามารถนำข้อมูลผลการประเมินมาวิเคราะห์และพัฒนาการสอนให้มีคุณภาพสูงขึ้น 4.ด้านความภาคภูมิใจและบทบาทผู้นำทางวิชาการ ครูมีความภาคภูมิใจในการอนุรักษ์และสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่นผ่านกระบวนการเรียนรู้ของนักเรียน และสามารถเผยแพร่นวัตกรรมสู่เพื่อนครูหรือชุมชนได้ โดยสรุป นวัตกรรมดังกล่าวไม่เพียงส่งผลต่อการพัฒนาผู้เรียนเท่านั้น แต่ยังส่งเสริมศักยภาพครูให้มีความเชี่ยวชาญด้านการออกแบบการเรียนรู้เชิงบูรณาการ และยกระดับคุณภาพการจัดการเรียนการสอนอย่างเป็นรูปธรรม
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : จากการพัฒนาและนำนวัตกรรมสมุดภาพแบบฝึกลายเทียนผสานผ้าทอภูมิปัญญาเมือง อุบลราชธานี ไปใช้ในการจัดการเรียนการสอน ส่งผลต่อสถานศึกษา ดังนี้ 1.ด้านคุณภาพผู้เรียนและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน สถานศึกษามีผลการพัฒนาผู้เรียนด้านทักษะศิลปะ ความคิดสร้างสรรค์ และความภาคภูมิใจในท้องถิ่นเพิ่มขึ้น ส่งผลให้ภาพรวมผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนในกลุ่มสาระศิลปะมีแนวโน้มสูงขึ้น 2.ด้านภาพลักษณ์และเอกลักษณ์ของสถานศึกษา โรงเรียนมีจุดเด่นด้านการบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นเข้าสู่กระบวนการเรียนรู้ สะท้อนอัตลักษณ์ของโรงเรียนที่ส่งเสริมการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นอย่างเป็นรูปธรรม 3.ด้านการมีส่วนร่วมของชุมชน เกิดความร่วมมือระหว่างโรงเรียนกับผู้ปกครองและชุมชนในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้เกี่ยวกับลวดลายผ้าทอพื้นเมือง ส่งเสริมความสัมพันธ์อันดีระหว่างสถานศึกษากับชุมชน 4.ด้านการพัฒนานวัตกรรมและการบริหารจัดการ สถานศึกษามีรูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่สามารถพัฒนาเป็นแนวปฏิบัติที่ดี (Best Practice) และสามารถขยายผลสู่ระดับชั้นอื่นหรือกลุ่มสาระอื่นได้ โดยสรุป การใช้นวัตกรรมดังกล่าวช่วยยกระดับคุณภาพการจัดการศึกษา เสริมสร้างอัตลักษณ์ของโรงเรียน และสนับสนุนการพัฒนาการศึกษาให้สอดคล้องกับบริบทท้องถิ่นอย่างยั่งยืน
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : 1.ด้านการอนุรักษ์และสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่น ชุมชนเกิดความตระหนักและเห็นคุณค่าของลวดลายผ้าทอพื้นเมืองมากยิ่งขึ้น เด็กนักเรียนสามารถถ่ายทอดความรู้ที่ได้รับสู่ครอบครัวและคนในชุมชน ช่วยสืบสานอัตลักษณ์ท้องถิ่นอย่างต่อเนื่อง 2.ด้านความร่วมมือระหว่างโรงเรียนกับชุมชน เกิดความร่วมมือในการให้ข้อมูล แนะนำลวดลาย และแลกเปลี่ยนองค์ความรู้กับปราชญ์ชาวบ้านหรือผู้มีภูมิปัญญาท้องถิ่น ส่งเสริมความสัมพันธ์อันดีและความภาคภูมิใจร่วมกัน 3.ด้านการสร้างคุณค่าและโอกาสทางสังคม ผลงานของนักเรียนสามารถนำไปจัดแสดงในกิจกรรมของโรงเรียนหรือชุมชน สร้างภาพลักษณ์ที่ดี และอาจต่อยอดสู่กิจกรรมสร้างรายได้หรือผลิตภัณฑ์เชิงสร้างสรรค์ในอนาคต 4.ด้านการปลูกฝังเยาวชนคุณภาพของชุมชน ชุมชนได้รับประโยชน์จากการที่เยาวชนมีจิตสำนึกในการอนุรักษ์วัฒนธรรม มีความคิดสร้างสรรค์ และมีความรับผิดชอบ อันเป็นพื้นฐานสำคัญของการพัฒนาท้องถิ่นอย่างยั่งยืน โดยสรุป นวัตกรรมดังกล่าวมีส่วนช่วยเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชน ผ่านการมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น และสร้างความภาคภูมิใจในอัตลักษณ์ของจังหวัดอย่างเป็นรูปธรรม
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]
ผลลัพธ์ต่อครู : 1.ด้านการพัฒนาวิชาชีพครู ครูมีความรู้ความเข้าใจในการบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นเข้าสู่กระบวนการจัดการเรียนรู้ได้อย่างเป็นระบบ สามารถออกแบบหน่วยการเรียนรู้ที่เชื่อมโยงศิลปะกับบริบทชุมชนได้อย่างเหมาะสม 2.ด้านทักษะการจัดการเรียนรู้ ครูพัฒนาทักษะการจัดกิจกรรมแบบ Active Learning เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ใช้สื่อและนวัตกรรมประกอบการสอนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้การเรียนการสอนมีความหลากหลายและน่าสนใจมากยิ่งขึ้น 3.ด้านการวิจัยและพัฒนานวัตกรรม ครูเกิดทักษะในการสร้าง พัฒนา ทดลองใช้ และปรับปรุงนวัตกรรมทางการศึกษาอย่างต่อเนื่อง สามารถนำข้อมูลผลการประเมินมาวิเคราะห์และพัฒนาการสอนให้มีคุณภาพสูงขึ้น 4.ด้านความภาคภูมิใจและบทบาทผู้นำทางวิชาการ ครูมีความภาคภูมิใจในการอนุรักษ์และสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่นผ่านกระบวนการเรียนรู้ของนักเรียน และสามารถเผยแพร่นวัตกรรมสู่เพื่อนครูหรือชุมชนได้ โดยสรุป นวัตกรรมดังกล่าวไม่เพียงส่งผลต่อการพัฒนาผู้เรียนเท่านั้น แต่ยังส่งเสริมศักยภาพครูให้มีความเชี่ยวชาญด้านการออกแบบการเรียนรู้เชิงบูรณาการ และยกระดับคุณภาพการจัดการเรียนการสอนอย่างเป็นรูปธรรม
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : จากการพัฒนาและนำนวัตกรรมสมุดภาพแบบฝึกลายเทียนผสานผ้าทอภูมิปัญญาเมือง อุบลราชธานี ไปใช้ในการจัดการเรียนการสอน ส่งผลต่อสถานศึกษา ดังนี้ 1.ด้านคุณภาพผู้เรียนและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน สถานศึกษามีผลการพัฒนาผู้เรียนด้านทักษะศิลปะ ความคิดสร้างสรรค์ และความภาคภูมิใจในท้องถิ่นเพิ่มขึ้น ส่งผลให้ภาพรวมผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนในกลุ่มสาระศิลปะมีแนวโน้มสูงขึ้น 2.ด้านภาพลักษณ์และเอกลักษณ์ของสถานศึกษา โรงเรียนมีจุดเด่นด้านการบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นเข้าสู่กระบวนการเรียนรู้ สะท้อนอัตลักษณ์ของโรงเรียนที่ส่งเสริมการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นอย่างเป็นรูปธรรม 3.ด้านการมีส่วนร่วมของชุมชน เกิดความร่วมมือระหว่างโรงเรียนกับผู้ปกครองและชุมชนในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้เกี่ยวกับลวดลายผ้าทอพื้นเมือง ส่งเสริมความสัมพันธ์อันดีระหว่างสถานศึกษากับชุมชน 4.ด้านการพัฒนานวัตกรรมและการบริหารจัดการ สถานศึกษามีรูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่สามารถพัฒนาเป็นแนวปฏิบัติที่ดี (Best Practice) และสามารถขยายผลสู่ระดับชั้นอื่นหรือกลุ่มสาระอื่นได้ โดยสรุป การใช้นวัตกรรมดังกล่าวช่วยยกระดับคุณภาพการจัดการศึกษา เสริมสร้างอัตลักษณ์ของโรงเรียน และสนับสนุนการพัฒนาการศึกษาให้สอดคล้องกับบริบทท้องถิ่นอย่างยั่งยืน
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : 1.ด้านการอนุรักษ์และสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่น ชุมชนเกิดความตระหนักและเห็นคุณค่าของลวดลายผ้าทอพื้นเมืองมากยิ่งขึ้น เด็กนักเรียนสามารถถ่ายทอดความรู้ที่ได้รับสู่ครอบครัวและคนในชุมชน ช่วยสืบสานอัตลักษณ์ท้องถิ่นอย่างต่อเนื่อง 2.ด้านความร่วมมือระหว่างโรงเรียนกับชุมชน เกิดความร่วมมือในการให้ข้อมูล แนะนำลวดลาย และแลกเปลี่ยนองค์ความรู้กับปราชญ์ชาวบ้านหรือผู้มีภูมิปัญญาท้องถิ่น ส่งเสริมความสัมพันธ์อันดีและความภาคภูมิใจร่วมกัน 3.ด้านการสร้างคุณค่าและโอกาสทางสังคม ผลงานของนักเรียนสามารถนำไปจัดแสดงในกิจกรรมของโรงเรียนหรือชุมชน สร้างภาพลักษณ์ที่ดี และอาจต่อยอดสู่กิจกรรมสร้างรายได้หรือผลิตภัณฑ์เชิงสร้างสรรค์ในอนาคต 4.ด้านการปลูกฝังเยาวชนคุณภาพของชุมชน ชุมชนได้รับประโยชน์จากการที่เยาวชนมีจิตสำนึกในการอนุรักษ์วัฒนธรรม มีความคิดสร้างสรรค์ และมีความรับผิดชอบ อันเป็นพื้นฐานสำคัญของการพัฒนาท้องถิ่นอย่างยั่งยืน โดยสรุป นวัตกรรมดังกล่าวมีส่วนช่วยเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชน ผ่านการมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น และสร้างความภาคภูมิใจในอัตลักษณ์ของจังหวัดอย่างเป็นรูปธรรม
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]
นวัตกรรมการศึกษาน่าสนใจ
