ระบบสารสนเทศโรงเรียนพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 1



การพัฒนาทักษะการอ่าน โดยใช้แบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความสำคัญ จากนิทานอีสป ด้วยเทคนิคคำถาม 5W1H ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2
ผู้พัฒนา นางสาววิรดา หาญพังงู
โรงเรียนโรงเรียนบ้านโพนทอง(แสงราษฎร์สามัคคี)

ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
           ภาษาไทยเป็นเอกลักษณ์ของชาติเป็นสมบัติทางวัฒนธรรมอันก่อให้เกิดเอกภาพและเสริมสร้างบุคลิกภาพของคนในชาติให้มีความเป็นไทยเป็นเครื่องมือในการติดต่อสื่อสารเพื่อสร้างความเข้าใจและความสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน ทำให้สามารถประกอบกิจธุระการงานและการดำเนินชีวิตร่วมกันในสังคมประชาธิปไตยได้อย่างสันติสุขและเป็นเครื่องมือในการแสวงหาความรู้ประสบการณ์จากแหล่งข้อมูลต่างๆเพื่อพัฒนาความรู้กระบวนการคิดวิเคราะห์เทคโนโลยีตลอดจนนําไปใช้ในการพัฒนาอาชีพให้มีความมั่นคงทางเศรษฐกิจนอกจากนี้ยังเป็นสื่อแสดงภูมิปัญญาของบรรพบุรุษด้านวัฒนธรรมประเพณีสุนทรียภาพเป็นสมบัติล้ำค่าควรแก่การเรียนรู้อนุรักษ์และสืบสานให้คงอยู่คู่ชาติไทยตลอดไป(กระทรวงศึกษาธิการ, 2551) ธรรมชาติของภาษาไทยเป็นเรื่องทักษะจะแยกเนื้อหาสาระของทักษะแต่ละชั้นปีโดยเด็ดขาดไม่ได้จําเป็นที่จะต้องมีกระบวนการฝึกทักษะต่างๆให้ต่อเนื่องกันไปเนื้อหาเช่น การอ่านและเขียนสะกดคําการอ่านจับใจความการเลือกใช้คําให้ตรงความหมายการเขียนแสดงความรู้สึกความคิดประสบการณ์ความต้องการจินตนาการการนําความรู้การอ่านไปใช้ในการตัดสินใจการแก้ปัญหาในการดำเนินชีวิต จำเป็นต้องสอนทุกระดับชั้นในเรื่องของทักษะภาษาและแต่ละชั้นจะมีเนื้อหาในการฝึกทักษะที่เพิ่มความซับซ้อนและยากมากขึ้นเช่น จำนวนคําที่เพิ่มมากขึ้นประโยคที่ใช้ยาวและซับซ้อนขึ้น(กรมวิชาการ,2544) การอ่านเป็นทักษะที่มีความสำคัญอย่างยิ่งดังที่กานต์มณีศักดิ์เจริญ(2546) ได้กล่าวถึงความสำคัญของการอ่านไว้ว่า การอ่านเป็นสิ่งสำคัญอย่างหนึ่งในการดำเนินชีวิตเพราะการอ่านมีส่วนช่วยสร้างความสำเร็จในการดำเนินชีวิตผู้ใดมีความสามารถในการอ่านหนังสือเป็นพิเศษมักจะมีความเจริญก้าวหน้าในอาชีพและในชีวิตมากกว่าคนที่อ่านหนังสือได้น้อยและอ่านช้าการอ่านแทรกอยู่ในกิจกรรมทุกประเภททุกแห่งเพราะในการสื่อสารซึ่งกันและกันในชีวิตประจำวันต้องอาศัยการอ่านเพื่อความเข้าใจสอดคล้องกับสําเนียงมณีหาญจน์(2548) ได้กล่าวว่าการอ่านจับใจความเป็นการอ่านที่มีจุดมุ่งหมายเพื่อให้สามารถจับความสำคัญในแต่ละย่อหน้าหรือหลายๆย่อหน้าได้อย่างรวดเร็วและเเม่นยํา ซึ่งใจความสำคัญ ได้แก่ ข้อความที่ทำหน้าที่ครอบคลุมใจความของข้อความอื่นๆในตอนนั้นๆไว้ทั้งหมดข้อความที่เหลือเป็นเพียงรายละเอียดหรือส่วนขยายใจความสำคัญเท่านั้นซึ่งสอดคล้องกับหลักสูตรแกนกลางสถานศึกษา(2551) ตามสาระการเรียนรู้สาระที่1 การอ่านมาตรฐานการเรียนรู้ที่ ท1.1 ใช้กระบวนการอ่านสร้างความรู้และความคิดเพื่อนําไปใช้ตัดสินใจแก้ปัญหาในการดำเนินชีวิตและมีนิสัยรักการอ่าน ปัจจุบันพบว่าปัญหาการอ่านจับใจความสำคัญที่พบในตัวผู้เรียนในหลายระดับชั้นคือ การอ่านจับใจความสำคัญไม่ได้ ขาดสมาธิในการอ่านไม่สามารถแยกประเด็นหลักประเด็นรองจากกันได้ ซึ่งเป็นผลมาจากวิธีการสอนที่ไม่เหมาะสม ทำให้ทักษะการอ่านไม่บรรลุตามวัตถุประสงค์ของหลักสูตรสอดคล้องกับ กิติยุวดีบุญเชื่อ(2550) กล่าวถึงปัญหาของการอ่านจับใจความไว้ว่าเด็กส่วนใหญ่อ่านออกเขียนได้อ่านได้คล่องแต่จับใจความไม่ได้เลยทำให้การอ่านไม่มีความหมาย และไม่มีประโยชน์ เพราะไม่ได้รู้เรื่องหรือได้สาระความรู้จากเรื่องที่อ่าน ปัญหาการอ่านของนักเรียนไทยนับว่าเป็นปัญหาเร่งด่วนที่ควรได้รับการแก้ไขโดยเฉพาะนักเรียนในระดับประถมศึกษามีทักษะความสามารถในอ่านแต่ขาดการทำความเข้าใจกับเรื่องที่อ่านหรือขาดทักษะการอ่านจับใจความสำคัญจากเรื่องที่อ่าน จําเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีพื้นฐานการอ่านที่ดีเพื่อประโยชน์ในการเรียนในระดับสูงขึ้นไปปัญหาการในการอ่านจับใจความสำคัญ อีกประการหนึ่งคืออ่านแล้วไม่เข้าใจและไม่สามารถจับใจความของเรื่องที่อ่านได้ ผู้จัดทำได้ศึกษาแนวทางการแก้ไขปัญหาและพบว่า เทคนิค5W1H สามารถพัฒนาทักษะการอ่านจับใจความของนักเรียนได้ซึ่ง เทคนิค5W1H เป็นเทคนิคที่นักวิชาการทางภาษาไทยนิยมนำมาใช้การวิจัยการพัฒนาทักษะด้านการอ่านผู้วิจัยจึงได้ศึกษาเกี่ยวกับทฤษฎีและเทคนิค 5W1H ซึ่งเป็นกระบวนการที่ช่วยในการวางเนื้อหาหรือเรื่องราวให้มีความกระชับและเข้าใจง่ายโดยใช้คําถามทั้งหกคือWho, What, When, Where, Why และHow เพื่อช่วยในการสร้างความเข้าใจและจับความสำคัญของเนื้อหาได้อย่างถูกต้องโดยสรุปข้อสำคัญของเนื้อหาอย่างกระชับ ซึ่งจะช่วยให้ผู้อ่านสามารถเข้าใจและจดจําข้อมูลได้ง่ายขึ้น การใช้วิธีนี้จะช่วยให้ทักษะในการอ่านและการจับใจความดีขึ้นอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยเทคนิค5W1H เป็นเครื่องมือที่สำคัญในการอ่านเพื่อให้เข้าใจเนื้อหาอย่างลึกซึ้งและรวดเร็วมากขึ้น การตอบคําถามเหล่านี้ช่วยให้เราเข้าใจข้อมูลในเอกสารหรือเรื่องราวได้อย่างครบถ้วน โดยสามารถระบุผู้เกี่ยวข้องตามความคิดของ บลูม(Bloom) ได้แก่ 1.Who (ใคร) 2.What (อะไร) 3.Where (ที่ไหน) 4.When (เมื่อไร) 5.Why (ทําไม) 6.How (อย่างไร) ที่มีอยู่ในเนื้อหาได้อย่างชัดเจน การใช้วิธีการนี้ช่วยให้เราสามารถนําข้อมูลที่ได้มาใช้ในการวิเคราะห์หรือการตัดสินใจได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น นวัตกรรมที่จะช่วยพัฒนาความสามารถด้านการอ่านคิดวิเคราะห์นั้นก็คือการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้เทคนิค 5W1H ซึ่งการจัดการเรียนรู้โดยใช้เทคนิค 5W1H จะช่วยให้ผู้เรียนมีความสามรถในด้านการอ่านคิดวิเคราะห์เพิ่มขึ้น(กรองทิพย์สุราตะโก, 2559) จากที่กล่าวมาข้างต้น ในฐานะครูผู้สอนรายวิชาภาษาไทย ผู้เรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เห็นว่าการแก้ปัญหาดังกล่าวควรเริ่มต้นที่ครูเป็นอันดับแรก ครูควรออกแบบกิจกรรมการเรียนการสอนให้ผู้เรียนเกิดความตื่นตัว เร้าความสนใจ เข้าใจง่าย มีภาพประกอบ รูปแบบสวยงาม และสามารถฝึกได้ด้วยตนเอง จึงเป็นแนวคิดในการพัฒนาทักษะการอ่าน ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 โดยใช้แบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความสำคัญ จากนิทานอีสป ด้วยเทคนิคคำถาม 5W1H
ผลลัพธ์ต่อนักเรียนช่วยพัฒนาการอ่านให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น โดยนำเทคนิคคำถาม 5W1H ซึ่งเป็นทฤษฎีที่มีความสอดคล้องกับการสอนอ่านจับใจความสำคัญ เป็นทักษะเบื้องต้นของการอ่านหนังสือและเป็นหัวใจของการอ่าน เพราะถ้าจับใจความสำคัญไม่ได้ ก็ย่อมไม่เข้าใจเรื่องที่อ่าน ผู้เรียนต้องอ่านเรื่องที่จะจับใจความตั้งแต่ต้นจนจบ เพื่อทำความเข้าใจและได้ภาพรวมของเนื้อหาของเรื่องที่อ่านอย่างคร่าวๆ โดยในขณะที่อ่านควรตั้งคำถามและพิจารณาว่าผู้เขียนกำลังสื่อเรื่องอะไร ใคร ทำอะไร ที่ไหน เมื่อไร ทำไม และอย่างไร และที่สำคัญการเลือกเรื่องที่จะนำมาให้อ่าน ต้องเป็นเรื่องที่ผู้เรียนมีความสนใจ การใช้นิทานอีสป/นิทานพื้นบ้าน ซึ่งมีคุณค่าหลายด้าน ทั้งความสนุก สนาน การสร้างจินตนาการ การให้ข้อคิด คติเตือนใจ สอนคุณธรรมจริยธรรมไปในตัวด้วย ซึ่งจะทำให้ผู้เรียนมีความสนใจในเรื่องที่อ่าน และสามารถพัฒนาการอ่านได้ อีกทั้งปลูกฝังนิสัยรักการอ่านของผู้เรียนอีกด้วย
ผลลัพธ์ต่อครู : ครูเกิดการพัฒนาตนเองจากกิจกรรมใหม่ๆ วิธีการสอน การใช้เทคโนโลยีที่หลากหลายมาบูรณาการ ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ให้แก่นักเรียนสามารถเป็นแบบอย่างที่ให้แก่เพื่อนครู นักเรียน ในการพัฒนาตนเองอยู่เสมอ
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : โรงเรียนสามารถถอดบทเรียนจากการจัดการเรียนรู้การพัฒนาทักษะการอ่าน โดยใช้แบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความสำคัญ จากนิทานอีสป ด้วยเทคนิคคำถาม 5W1H ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๒ ซึ่งนำประยุกต์ใช้กิจกรรมการเรียนรู้ เพื่อพัฒนาทักษะความสามารถด้านต่าง ๆ ของนักเรียนในรายวิชาอื่น ๆ ได้
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : ชุมชนและสังคมน่าอยู่จากการที่นักเรียนตั้งใจเรียน ใฝ่เรียนรู้ มีทักษะในการอ่าน การคิด การสื่อสาร แก้ปัญหา มีความรู้คู่คุณธรรม นำไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]





นวัตกรรมการศึกษาน่าสนใจ






พื้นที่นวัตกรรมฯ สพป.อบ. 1
เข้าสู่ระบบ
ข้อมูลโรงเรียน
การร่วมกิจกรรม
แลกเปลี่ยนเรียนรู้
ความเคลื่อนไหว
นวัตกรรม
หน้าแรก