ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
           ด้วยชุมชนบ้านหนองบ่อ ตำบลหนองบ่อ อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี มีหัตถกรรมค้าขายและประกอบธุรกิจส่วนตัว มีภูมิปัญญาที่หลากหลายและเป็นเอกลักษณ์ เช่น การทอผ้า การจักสาน การหาปลา หาของป่า การทำนา การทำเกษตรทฤษฎีใหม่แบบผสมผสาน จากภูมิปัญญาชาวบ้านทำให้ชุมชนมีรายได้ในการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาใช้ ส่วนวัฒนธรรมด้านประเพณี เป็นชุมชนที่เด่นชัดในด้านการช่วยเหลือการแบ่งปัน และมีเอกลักษณ์ในตัว ส่งเสริมประเพณีพื้นบ้าน เช่น บุญบั้งไฟ การแข่งเรือยาว ประเพณีชาวบ้าน งานพื้นบ้านต่างๆ และมีการส่งเสริมภูมิปัญญาทุกด้าน การทอผ้าไหมลายลูกแก้ว ย้อมดำมะเกลือ การทอผ้าซิ่นไหมลายปราสาทผึ้ง ผ้าไหมลายทิว มีการเผยแพร่งานศิลปะวัฒนธรรมท้องถิ่น มีบ้านโฮมสเตย์ที่เปิดสอนภาษาอังกฤษโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย มีการนำเทคโนโลยีมาใช้ในการพัฒนาต่อยอดภูมิปัญญา สร้างตลาดในการกระจายสินค้า สร้างนวัตกรรมของชุมชน เป็นชุมชนที่น่าอยู่ บรรยากาศดี ร่มรื่น มีหน่วยงานราชการ เช่น โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองบ่อ องค์การบริหารส่วนตำบลหนองบ่อ โรงเรียนมัธยม โรงเรียนหนองบ่อสามัคคีวิทยา อุทยานนาควัตร มีสถานประกอบพิธีทางศาสนา วัดบูรพาพิสัย วัดบ้านสำลาก วัดสระบัว มีแม่น้ำ ลำคลอง อุดมสมบูรณ์ มีการนำปรัชญาของเศรษฐกิจพอพียงมาใช้ โดยเฉพาะ เกษตรทฤษฎีใหม่มาใช้ในการดำรงชีวิต และเป็นชุมชนที่น่าอยู่ ดังนั้นผู้เรียนจึงควรอธิบายความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจของคนในชุมชนและการสร้างชุมชนเข้มแข็ง เพื่อให้เห็นคุณค่าของการพึ่งพาอาศัยทางเศรษฐกิจภายในชุมชน ผ่านการแสดงบทบาทสมมติ การศึกษาด้วยตนเอง การใช้กระบวนการคิดวิเคราะห์ และสามารถเชื่อมโยงความรู้กับชีวิตประจำวันได้ เนื่องจากแต่ละท้องถิ่นมีทรัพยากรธรรมชาติที่แตกต่างกัน จึงส่งผลให้ชุมชนแต่ละแห่งมีลักษณะทางเศรษฐกิจแตกต่างกันออกไป โดยเฉพาะอาชีพ สินค้า และบริการ จึงเกิดแนวคิดการพัฒนาทักษะชีวิตและอาชีพของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 รายวิชาสังคมศึกษา ด้วยกระบวนการเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน (Project-Based Learning) เพื่อให้ผู้เรียนได้มีทักษะชีวิตและอาชีพ มีความยืดหยุ่น รู้จักปรับตัว ริเริ่มสิ่งใหม่ ใส่ใจดูแลตัวเอง รู้จักเข้าสังคม เรียนรู้วัฒนธรรม มีความเป็นผู้นำ รับผิดชอบหน้าที่ พัฒนาอาชีพ และหมั่นหาความรู้รอบด้าน โดยเฉพาะอย่างยิ่งทักษะทางสังคมและความต่างในวัฒนธรรม (Social and Cross-Cultural Skills)ปฏิสัมพันธ์อย่างมีประสิทธิภาพกับผู้อื่น (Interact Effectively with Others) รู้ว่าเมื่อไหร่ควรฟัง เมื่อไหร่ควรพูด ให้ความเคารพ เป็นมืออาชีพ ทำงานอย่างมีประสิทธิภาพในทีมที่มีความหลากหลาย (Work Effectively in Diverse Teams) เคารพความแตกต่างทางวัฒนธรรม และ ทำงานอย่างมีประสิทธิภาพกับผู้คนที่มีความแตกต่างทางสังคมและวัฒนธรรม ตอบสนองอย่างเปิดใจในความแตกต่างของแนวคิดและคุณค่า ผลักดันความแตกต่างทางสังคมและวัฒนธรรมให้เกิดแนวคิดใหม่และเพิ่มทั้งนวัตถรรมและคุณภาพในงาน

ผลลัพธ์ต่อนักเรียนผู้เรียนได้รับการพัฒนา และส่งเสริมศักยภาพผู้เรียน ให้ได้แสดงออกตามความชอบหรือความถนัด อย่างเต็มศักยภาพ ได้เกิดการเรียนรู้พัฒนาทักษะและใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ต่อตนเอง พัฒนาคุณภาพการศึกษา และสิ่งสำคัญในการจัการเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน (Project-Based Learning) ช่วยพัฒนาผู้เรียนทั้งด้านความรู้ ทักษะ และคุณลักษณะ ผ่านกระบวนการเรียนรู้ที่เน้นการลงมือปฏิบัติจริงและการสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง ผู้เรียนรู้จักเริ่มต้นจากการเลือกหัวข้อที่ตนเองสนใจและมีความเหมาะสมกับระดับความสามารถของกลุ่ม หัวข้อเป็นเรื่องใกล้ตัวและสามารถศึกษาได้จริง เมื่อได้หัวข้อแล้ว ผู้เรียนสามารถร่วมกันกำหนดวัตถุประสงค์ให้ชัดเจน เพื่อให้ทราบว่าโครงงานนี้ต้องการศึกษาอะไร และคาดหวังผลลัพธ์อย่างไร จากนั้นวางแผนการดำเนินงานอย่างเป็นระบบ กำหนดขั้นตอน ระยะเวลา และแบ่งหน้าที่ความรับผิดชอบได้ชัดเจนระหว่างการดำเนินงาน ผู้เรียนศึกษาค้นคว้าข้อมูลจากแหล่งเรียนรู้ที่หลากหลาย และคัดเลือกข้อมูลที่ถูกต้องน่าเชื่อถือ เพื่อนำมาใช้ประกอบการทำโครงงานอย่างมีคุณภาพ เมื่อถึงขั้นตอนการลงมือปฏิบัติ ควรปฏิบัติตามแผนที่วางไว้ เมื่อพบปัญหาก็สามารถร่วมกันวิเคราะห์และหาแนวทางแก้ไขอย่างมีเหตุผล โดยใช้การทำงานเป็นทีมที่ดี อาศัยความร่วมมือ ความเสียสละ และการรับฟังความคิดเห็นของกันและกัน
ผลลัพธ์ต่อครู : ครูได้พัฒนากระบวนการจัดการเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน (Project-Based Learning) ซึ่งการเรียนรู้แบบโครงงาน เป็นอีกรูปแบบหนึ่งที่มีผู้ให้ความสนใจมากในปัจจุบัน การเรียนรู้แบบโครงงานเป็นรูปแบบหนึ่งของ Child- centered Approach เป็นการ เปิดโอกาสให้นักเรียนได้ทํางานตามระดับทักษะที่ตนเองมีอยู่ตามความสนใจของตนเอง หรือของสมาชิกกลุ่ม หรือเป็นเรื่องที่สนใจและรู้สึกสบายใจที่จะทํา นักเรียนได้รับสิทธิใน การเลือกว่าจะตั้งคําถามอะไร และต้องการผลผลิตอะไรจากการทํางานชิ้นนี้โดยครูทํา หน้าที่เป็นผู้สนับสนุนอุปกรณ์และจัดประสบการณ์ให้แก่นักเรียน สนับสนุนการแก้ไข ปัญหา และสร้างแรงจูงใจให้แก่นักเรียน
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : สถานศึกษามีนวัตกรรมที่ช่วยส่งเสริมสนับสนุนให้ผู้เรียนได้พัฒนาตนเองอย่างเต็มศักยภาพ เพราะนวัตกรรมช่วยยกระดับคุณภาพการจัดการศึกษาให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงของสังคมและเทคโนโลยี ในบริบทของการเรียนรู้สมัยใหม่ เช่น แนวคิดของ UNESCO ที่ส่งเสริมการพัฒนาการศึกษาอย่างยั่งยืน นวัตกรรมจึงเป็นเครื่องมือสำคัญในการพัฒนาผู้เรียนและองค์กรสถานศึกษา
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน วัด ชุมชน หน่วยงานภาคีเครือข่าย เป็นหนึ่งในเงื่อนไขความสำเร็จที่จะขาดไม่ได้ เพราะเปรียบเสมือนพลัง (บวร) บ้าน วัด โรงเรียน ที่เป็นฟันเฟืองช่วยกัน ในการขับเคลื่อนการเรียนรู้ให้กับลูกหลานในชุมชน ได้ร่วมสืบสาน สร้างสรรค์งานด้านศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรม โดยใช้ศาสนา ศิลปะ วัฒนธรรมเป็นเครื่องหล่อหลอม ยึดเหนี่ยว สร้างคุณค่าทางสังคมและสร้างภูมิคุ้มกันให้กับสถาบันครอบครัว ชุมชน สังคมและประเทศชาติให้เกิดความเข้มแข็ง เกิดค่านิยม ที่ดีงามในการดำเนินชีวิตอย่างรู้รักสามัคคี
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]