ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
           นักเรียนในระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒ มีปัญหาในการเรียบเรียงภาษา การสร้างคำ กลวิธีการเรียบเรียง และความงามทางภาษา ซึ่งเป็นผลมาจากการเรียนการสอนที่เน้นเนื้อหาทฤษฎีมากกว่าการปฏิบัติจริง นักเรียนขาดโอกาสในการใช้ภาษาไทย ในบริบทที่สอดคล้องกับชีวิตประจำวันในรูปแบบบทประพันธ์ ภาษาเป็นสิ่งที่มีความสําคัญต่อการดําเนินชีวิตของมนุษย์ เพราะมนุษย์ในโลกล้วนใช้ภาษาในการติดต่อสื่อสารกันภาษาไทยนอกจากจะเป็นภาษาประจําชาติแล้วยังเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่แสดงถึง ความเจริญงอกงามอันเป็นเอกลักษณ์สะท้อนความเป็นประเทศที่มีความรุ่งเรืองทางอารยธรรม คนไทยใช้ภาษา เชื่อมโยงสื่อสารกันทั้งชาติแสดงถึงความสัมพันธ์ที่แนบแน่นกับวัฒนธรรมความเชื่อความคิดค่านิยมของคนไทย และเป็นความภาคภูมิใจของคนไทยที่มีภาษาเป็นของตนเอง ภาษาไทยเปี่ยมด้วยคุณค่าแห่งการ สร้างสรรค์ ไม่เพียงแต่ใช้เพื่อการติดต่อสื่อสารในสังคมเท่านั้น แต่คุณค่าและความงามของภาษาไทยอยู่ที่ จังหวะ ท่วงทำนอง ลีลาของภาษาที่มีความไพเราะวิจิตร ทําให้เกิดกระบวนการสื่อสาร เพื่อเสริมสร้างปัญญา ความรู้สึกนึกคิดและประสบการณ์ก่อให้เกิดประโยชน์ในการพัฒนาตนเองและสังคมให้เจริญก้าวหน้าบุคคลที่ มีความสามารถด้าน การใช้ภาษาที่ดีย่อมเป็นการเสริมสร้างบุคลิกภาพให้เป็นที่ชื่นชมของผู้อื่น อีกทั้งยังสามารถนําทักษะความรู้มาใช้ให้เกิดประโยชน์ในการดําเนินชีวิตด้วยการประพันธ์บทร้อยกรอง ซึ่งถือเป็นเอกลักษณ์ โดดเด่นของชาติไทยปัจจุบันผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนภาษาไทยอยู่ในเกณฑ์ต่ำ เนื่องจากเด็กไทยจํานวนมากขาดความรู้และทักษะด้านภาษาไทย ซึ่งส่งผลในการเรียนและการศึกษาในระดับที่สูงขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการจัดการเรียน การสอนแต่งคำประพันธ์ในโรงเรียนซึ่งนับเป็นทักษะการเขียนที่ยากสําหรับนักเรียนจึงต้องมีการฝึกฝนอย่าง ต่อเนื่องและครูผู้สอนจึงควรใช้เทคนิคการสอนที่มีแนวคิดน่าสนใจเพื่อเสริมสร้างความสามารถในการแต่งคําประพันธ์ให้กับนักเรียนและช่วยสร้างความสนใจในการเรียนให้ดีมากยิ่งขึ้นการจัดการเรียนการสอนเชิงรุก Active Learning เป็นกระบวนการเรียนการสอนที่เน้นให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมและมีปฏิสัมพันธ์กับกิจกรรมการ เรียนรู้ผ่านการปฏิบัติที่หลากหลายรูปแบบโดยกิจกรรมที่นํามาใช้ช่วยพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ การคิดอย่างมีวิจารณญาณ การสื่อสาร/นําเสนอ และ การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างเหมาะสม บทบาทของผู้เรียน และการจัดการเรียนรู้แบบการเรียนรู้ผ่านการปฏิบัติจริง (Experiential Learning) เป็นการกระตุ้นการเรียนรู้ด้วยการให้ผู้เรียนลงมือทำ เช่น การศึกษาแหล่งความรู้จากสวนผักจริงๆ ในโรงเรียนและการสื่อสารผ่านบทประพันธ์ นอกจากการมีส่วนร่วมในกิจกรรมแล้วยังต้องมีปฏิสัมพันธ์กับครูผู้สอนและผู้เรียนกับผู้เรียนด้วยกันด้วย ครูผู้สอนจะลดบทบาทในการถ่ายทอดความรู้แก่ผู้เรียนในลักษณะการบรรยายลง และเพิ่มบทบาทในการกระตุ้นให้ผู้เรียนมีความกระตือรือร้นที่จะทํากิจกรรมต่างๆรวมถึงการจัดเตรียมสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมในการเรียนรู้ ซึ่งข้าพเจ้าครูผู้สอน จึงได้คิดค้นนวัตกรรม การพัฒนาการเรียนรู้ภาษาไทยเพื่อการสื่อสาร โดยใช้แนวคิด การเรียนรู้เชิงรุก (Active learning) ร่วมกับการจัดการเรียนรู้รูปแบบการเรียนรู้ผ่านการปฎิบัติจริง (Experiential learning) รายวิชาภาษาไทยชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ตามหลักสูตรสถานศึกษานำร่อง ในพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาของโรงเรียนชุมชนสร้างถ่อสามัคคี “บทกวีจากสวน”กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ในระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒ โรงเรียนชุมชนสร้างถ่อสามัคคี สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต ๑ ซึ่งจัดอยู่ในรูปแบบวิธีการหรือนวัตกรรมด้านการจัดการเรียนการสอน และถูกออกแบบกิจกรรมต่างๆ ด้วยวิธี การสอนการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (active learning) และการจัดการเรียนรู้แบบการเรียนรู้ผ่านการปฏิบัติจริง (Experiential Learning) เป็นการใช้แนวทางการเรียนรู้ที่ให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมผ่าน การลงมือทำและการแก้ปัญหาจริง เช่น การศึกษาชนิดพันธุ์พืช การเล่าเรื่อง การแต่งบทประพันธ์จากสวนผักในโรงเรียน และให้นักเรียนได้แนะนำสรรพคุณของผักชนิดนั้นๆ ผ่านบทประพันธ์ ซึ่งข้าพเจ้าได้วิเคราะห์บริบทของนักเรียนในพื้นที่โดยรอบของโรงเรียนชุมชนสร้างถ่อสามัคคี อำเภอเขื่องใน จังหวัดอุบลราชธานี ซึ่งเป็นชุมชนเกษตรกรรมที่มีการเพาะปลูกเป็นอาชีพหลัก นักเรียนส่วนใหญ่มาจากครอบครัวเกษตรกร การเรียนรู้ที่เชื่อมโยงกับบริบทของชุมชนและชีวิตประจำวันของนักเรียนจึงเป็นสิ่งสำคัญ ข้าพเจ้ามองว่าบริบทของชุมชนเกษตรกรรมสามารถนำมาบูรณาการกับการเรียนการสอนภาษาไทยเพื่อให้นักเรียนได้ฝึกฝนการใช้ภาษาในรูปแบบบทประพันธ์ในสถานการณ์จริงและเชื่อมโยงกับวิถีชีวิตของพวกเขาเอง ด้วยเหตุนี้ จึงได้พัฒนานวัตกรรม การพัฒนาการเรียนรู้ภาษาไทยเพื่อการสื่อสาร โดยใช้แนวคิด การเรียนรู้เชิงรุก (Active learning) ร่วมกับการจัดการเรียนรู้รูปแบบการเรียนรู้ผ่านการปฎิบัติจริง (Experiential learning) รายวิชาภาษาไทยชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ตามหลักสูตรสถานศึกษานำร่อง ในพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาของโรงเรียนชุมชนสร้างถ่อสามัคคี “บทกวีจากสวน” ซึ่งออกแบบมาเพื่อให้นักเรียนได้มีส่วนร่วมในกิจกรรมที่เกี่ยวกับเกษตรกรรม เช่น การศึกษาชนิดพันธุ์พืช และการนำเสนอเป็นรูปแบบบทประพันธ์สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 การเรียนรู้และฝึกแต่งคำประพันธ์จึงเป็นขั้นตอนสำคัญในการพัฒนาความรู้และทักษะด้านภาษาไทยที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้น และเป็นการเตรียมความพร้อมสำหรับการศึกษาขั้นสูง รวมถึงการสืบสานภาษาและอนุรักษ์มรดกทางวรรณศิลป์ของชาติไทยต่อไป ดังที่ได้กล่าวมาข้างต้น นวัตกรรม การพัฒนาการเรียนรู้ภาษาไทยเพื่อการสื่อสาร โดยใช้แนวคิดการเรียนรู้เชิงรุก (Active learning) ร่วมกับการจัดการเรียนรู้รูปแบบการเรียนรู้ผ่านการปฎิบัติจริง (Experiential learning) รายวิชาภาษาไทยชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ตามหลักสูตรสถานศึกษานำร่อง ในพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาของโรงเรียนชุมชนสร้างถ่อสามัคคี “บทกวีจากสวน” เพื่อสร้างความมั่นใจและพัฒนาทักษะการสื่อสารภาษาไทย โดยให้นักเรียนสวมบทบาทเป็นผู้ส่งเสริมความรู้ด้านการเกษตร และนำเสนอกิจกรรม เช่น นักเรียนได้แต่งบทประพันธ์เกี่ยวกับผักที่ตนเองสนใจ ที่มีอยู่ในสวนเกษตรของโรงเรียน จำนวน ๖ ชนิด โดยรูปแบบบทประพันธ์ คือ กลอนสุภาพและนำมาทำเป็นหนังสือเล่มเล็กเพื่อนำเสนอ สรุป นวัตกรรมนี้จึงมุ่งเน้นให้การเรียนภาษาไทยมีความหมาย สนุกสนาน และเชื่อมโยงกับชีวิตจริงของนักเรียน ช่วยพัฒนาทักษะภาษาไทยควบคู่ไปกับการสร้างแรงจูงใจ ความมั่นใจ และความคิดสร้างสรรค์ในบริบทที่นักเรียนมีความคุ้นเคย อันจะช่วยส่งเสริมศักยภาพของนักเรียนให้สามารถนำความรู้ด้านภาษาไปปรับใช้ ในอนาคตได้อย่างมีประสิทธิภาพในบริบทที่นักเรียนเข้าใจและเข้าถึง

ผลลัพธ์ต่อนักเรียน1 ด้านความรู้ (Cognitive Domain) 1.1 นักเรียนเข้าใจการเชื่อมสัมผัสคำคล้องจอง เช่น ผักบุ้ง คล้องจองกับ กุ้งนาง , พืชผัก คล้องจองกับ นักเรียน เป็นต้น 1.2 นักเรียนเข้าใจรูปแบบฉันทลักษณ์ของกลอนสุภาพและเข้าใจรูปแบบการแต่งบทประพันธ์ 1.3 เชื่อมโยงภาษาไทยกั
ผลลัพธ์ต่อครู : 1. พัฒนาความสามารถในการออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้แบบ Active Learning 2. มีแนวทางการบูรณาการภาษาอังกฤษกับบริบทชุมชนเกษตรกรรม
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : โรงเรียนมีต้นแบบนวัตกรรมที่สามารถขยายผลสู่ระดับชั้นอื่น ๆ หรือโรงเรียนในพื้นที่ใกล้เคียง
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : 1. ชุมชนเห็นความสำคัญภาษาไทยรูปแบบบทร้อยกรองและการเชื่อมโยงกับอาชีพเกษตรกรรม 2. เกิดความร่วมมือระหว่างโรงเรียนและผู้ปกครองในกิจกรรมที่เกี่ยวกับการเกษตร
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]