ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
           ภาษาไทยเป็นภาษาที่ไพเราะสละสลวย มีศิลปะการใช้ถ้อยคำให้เกิดความงดงาม เป็นภาษาที่มีระดับเสียงสูงต่ำและสัมผัสคล้องจองกันคล้ายเสียงดนตรี เมื่อนำถ้อยภาษามาเรียงร้อยเข้าด้วยกัน โดยกระบวนการทางวรรณศิลป์จนกลายเป็นวรรณคดีกวีนิพนธ์ เสียงดนตรีที่มีอยู่เดิมนั้นก็จะจัดสรร ให้เข้ากันอย่างเหมาะเจาะเกิดความไพเราะอลังการเรียกว่าบทร้อยกรอง บทกวี คำประพันธ์ กวีนิพนธ์ ตลอดจนยังมีคำอีกหลายคำที่มีความหมายในทำนองเดียวกัน ซึ่งบทกวีที่เป็นลายลักษณ์ อักษรของไทยน่าจะเริ่มเมื่อพ่อขุนรามคำแหงทรงประดิษฐ์อักษรไทยขึ้นในปีพุทธศักราช 1826 และ เขียนบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษรไว้ในศิลาจารึกกำเนิดปฐมอักขระ และปฐมวรรณคดีของไทย เป็นมรดกทางวัฒนธรรมของไทยอัน ทรงคุณค่าที่สืบทอดมาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน นอกจากนี้ยังเป็นสื่อแสดงภูมิปัญญาของบรรพบุรุษ ด้านวัฒนธรรม ประเพณีและสุนทรียภาพ เป็นสมบัติล้ำค่าควรแก่การเรียนรู้อนุรักษ์และสืบสาน ให้คงอยู่คู่ชาติไทยตลอดไป ด้านปัญหาเรื่องการแต่งคำประพันธ์ของโรงเรียนชุมชนโพนเมืองวิทยา (ประถมศึกษา) ปีการศึกษาที่ผ่านมา พบว่าการจัดการเรียนรู้ในหน่วยที่ 4 มหัศจรรย์แห่งบทกวีเมืองอุบล นั้นยังไม่บรรลุวัตถุประสงค์เท่าที่ควร เนื่องจากผู้เรียนมีผลสัมฤทธิ์ด้านการแต่งคำประพันธ์ประเภทกาพย์ยานีค่อนข้างต่ำ พิจารณาได้จากผลการทดสอบปลายภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2566 โดยที่ คะแนนของการแต่งคำประพันธ์ประเภทกาพย์ยานีของผู้เรียนทั้งชั้นมีคะแนนเฉลี่ยอยู่ที่ร้อยละ 65 ซึ่งถือว่าต่ำกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้คือร้อยละ 80 และเมื่อพิจารณาเป็นรายบุคคลพบว่ามีผู้เรียนถึง ร้อยละ 30 ที่ยังแต่งคำประพันธ์ประเภทกาพย์ยานีไม่ได้ ครูผู้สอนได้สัมภาษณ์ผู้เรียนหลังจากจบการเรียนรู้เกี่ยวกับความคิดเห็นที่มีต่อการ แต่งคำประพันธ์ประเภทกาพย์ยานี พบว่า ผู้เรียนส่วนหนึ่งยังไม่สามารถแต่งคำประพันธ์ได้ถูกต้องตามฉันทลักษณ์ หรืออาจแต่งได้ถูกต้องตามฉันทลักษณ์แต่เนื้อหายังไม่สมบูรณ์ ไม่ครบถ้วนและไม่น่าสนใจ โดยผู้เรียนส่วนใหญ่กล่าวว่าตนเองยังเลือกใช้คำ หรือจัดลำดับความคิดได้ไม่ถูกต้อง ซึ่งทำให้ผู้เรียนไม่ค่อยให้ความสนใจหรือมีเจตคติที่ดีต่อการแต่งคำประพันธ์ประเภทกาพย์ยานีเท่าที่ควร ทั้งนี้เพราะพวกตนรู้สึกว่าทำไม่ได้ นอกจากนี้ผู้เรียนยังไม่สามารถนำความรู้ดังกล่าวไปประยุกต์ใช้ในสถานการณ์ต่าง ๆ ได้เช่น การประกวดแต่งคำประพันธ์ประเภทกาพย์ยานีในกิจกรรมวันสำคัญต่าง ๆ ที่พบว่าผู้เรียนส่วนใหญ่แต่งได้ไม่ถูกต้องและไม่ได้เนื้อหาตรงตามประเด็นที่กำหนด เป็นต้น จากความสอดคล้องของการจัดการเรียนรู้ตามแนวสมองเป็นฐานและการสอนแต่งคำประพันธ์ดังกล่าวครูผู้สอนจึงเห็นสมควรที่จะนำการพัฒนาทักษะการเขียนคำประพันธ์กาพย์ยานี 11 เรื่อง “ของดีเมืองอุบล” สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โดยใช้การจัดการเรียนรู้รูปแบบตามแนวสมองเป็นฐาน มาพัฒนาความสามารถด้านการแต่งคำประพันธ์ประเภทกาพย์ยานี ของผู้เรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ในหน่วย การเรียนรู้ที่ 4 มหัศจรรย์แห่งบทกวีเมืองอุบล เพื่อให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพและประสิทธิผลสูงสุด ทั้งยังมีความสุขในการเรียน อันจะนำมาสู่ทัศนคติที่ดีต่อการเรียนวิชาภาษาไทย เกิดความ ซาบซึ้งและเห็นคุณค่าของวรรณศิลป์ที่ปรากฏในงานวรรณคดีกวีนิพนธ์ทั้งในฐานะผู้อ่านและ ผู้ประพันธ์ รวมทั้งตระหนักว่าตนเป็นส่วนหนึ่งของการอนุรักษ์ภาษาและวัฒนธรรมอันทรงคุณค่าของ ชาติไทย เนื่องจากนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 จะได้เรียนเนื้อหาการแต่งกาพย์ยานี 11 และจากการทายภาพสถานที่ท่องเที่ยวจำนวน 10 รูป ผลปรากฏว่านักเรียนส่วนใหญ่ตอบไม่ถูกและไม่ทราบชื่อสถานที่ ครูใช้เทคโนโลยีช่วยในการสร้างพัฒนาสื่อการเรียนการสอน สร้างเนื้อหาที่น่าสนใจจาก canva แล้วสร้างแบบทดสอบก่อนเรียนหลังเรียนจาก Google Forms จำนวน 10 ข้อ และสร้างเกมใน blooket ทายสถานที่ท่องเที่ยวและของดีเมืองอุบล จากนั้นครูและนักเรียนช่วยกันแต่งกาพย์ยานี 11 เรื่อง “ของดีเมืองอุบล” จากนั้นให้นักเรียนทำงานกลุ่มเพื่อแต่งกาพย์ยานี 11 เรื่อง “ของดีเมืองอุบล” ตามความสนใจ 2 บท ในใบงานเป็นส่งเสริมการเรียนรู้ด้วยตนเองของผู้เรียน ผู้เรียนจะได้สำรวจข้อมูลของจังหวัดอุบลราชธานี ได้สัมผัสเสน่ห์อันน่าสนใจในจังหวัด ซึ่งจะช่วยเพิ่มความรู้ความเข้าใจในเหตุการณ์ประวัติศาสตร์ อาหาร สถานที่ และเชื่อมโยงกับปัจจุบันได้ การเรียนจะกลายเป็นประสบการณ์ที่สนุกสนานและมีความหมายกับผู้เรียน ครูได้เริ่มจัดการเรียนการสอน เดือน สิงหาคม ถึงเดือนกันยายน ชึ่งเรื่อง การแต่งคำประพันธ์ ประเภทกาพย์ยานี สำหรับผู้เรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 จำนวน 1 แผน

ผลลัพธ์ต่อนักเรียน1.นักเรียนบอกฉันทลักษณ์ของกาพย์ยานี 11 ได้อย่างถูกต้อง 2.นักเรียนแต่งกาพย์ยานี 11 เรื่อง “ของดีเมืองอุบล” ได้อย่างถูกต้อง 3. เพื่อให้นักเรียนมีความกระตือรือร้นในการเรียน เกิดความรักและภาคภูมิใจในจังหวัดอุบลราชธานี
ผลลัพธ์ต่อครู : 6.ครูสามารถเข้าใจผู้เรียนแต่ละคนได้ดียิ่งขึ้น เนื่องจากการเรียนรู้ที่ใช้สมองเป็นฐานคำนึงถึงความแตกต่างของผู้เรียน (Multiple Intelligences) ครูจึงสามารถวางแผนการสอนที่ตอบสนองความต้องการเฉพาะบุคค
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์และการคิดอย่างมีวิจารณญาณ ผู้เรียนสามารถนำความรู้เกี่ยวกับถิ่นฐานบ้านเกิดมาต่อยอดในรูปแบบงานเขียนอย่างกาพย์ยานี 11 ได้อย่างมีเอกลักษณ์ สะท้อนถึงความภูมิใจในท้องถิ่นและการคิดวิเคราะห์อย่างสร้างสรรค์
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : สร้างภาพจำในชุมชนต่อนักเรียนการจดจำและเชื่อมโยงข้อมูลดีขึ้น เมื่อผู้เรียนได้เรียนรู้ผ่านประสบการณ์ตรง เช่น การได้สัมผัสเรื่องราวของ “ของดีเมืองอุบลราชธานี”ผ่านภาพ เสียง หรือการทำโครงงาน ทำให้สามารถเชื่อมโยงความรู้เดิมกับความรู้ใหม่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ส่งผลให้การแต่งกาพย์ยานี 11 มีความสร้างสรรค์และลึกซึ้งยิ่งขึ้น
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]