ระบบสารสนเทศโรงเรียนพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 1



CMIPA model : รูปแบบการจัดการศึกษาเพื่อส่งเสริมพหุปัญญาด้าน Musical Intelligence โดยใช้ภูมิปัญญาดนตรีพื้นบ้านอีสาน (วงโปงลาง) ของโรงเรียนบ้านโนนบ่อหวายดินดำ
ผู้พัฒนา นางมยุรฉัตร ศรีทา ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านโนนบ่อหว
โรงเรียนโรงเรียนบ้านโนนบ่อหวายดินดำ

ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
           แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2560 – 2579 กำหนดวิสัยทัศน์ ให้คนไทยทุกคนได้รับการศึกษาและเรียนรู้ตลอดชีวิตอย่างมีคุณภาพ ดำรงชีวิต อย่างเป็นสุข สอดคล้องกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และการเปลี่ยนแปลงของโลกศตวรรษที่ 21 โดยมีวัตถุประสงค์ในการจัดการศึกษาคือ 1) เพื่อพัฒนาระบบและกระบวนการจัดการศึกษาที่มีคุณภาพและมีประสิทธิภาพ 2) เพื่อพัฒนาคนไทยให้เป็นพลเมืองดีมีคุณลักษณะทักษะและสมรรถนะที่สอดคล้องกับบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ และยุทธศาสตร์ชาติ 3) เพื่อพัฒนาสังคมไทยให้เป็นสังคมแห่งการเรียนรู้ และคุณธรรม จริยธรรม รู้รักสามัคคี และร่วมมือผนึกกำลังมุ่งสู่การพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และกำหนดเป้าหมายด้านผู้เรียน (Learner Aspirations) โดยมุ่งพัฒนาผู้เรียนทุกคนให้มีคุณลักษณะและทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 กำหนดเป้าหมายของการจัดการศึกษา คือ ประชากรทุกคนเข้าถึงการศึกษาที่มีคุณภาพและมีมาตรฐานอย่างทั่วถึง ผู้เรียนทุกคน ทุกกลุ่มเป้าหมายได้รับบริการการศึกษาที่มีคุณภาพตามมาตรฐานอย่างเท่าเทียมและ ระบบการศึกษาที่มีคุณภาพ สามารถพัฒนาผู้เรียนให้บรรลุขีดความสามารถเต็มตามศักยภาพ (สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา, 2560) เป็นการชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นในการปรับเปลี่ยนจุดเน้นในการพัฒนาคุณภาพคนในสังคมไทยให้มีคุณธรรมและความรอบรู้อย่างเท่าทันให้มีความพร้อมทั้งด้านร่างกาย สติปัญญา อารมณ์และศีลธรรม สามารถก้าวทันการเปลี่ยนแปลงเพื่อไปสู่รากฐานความรู้ได้อย่างมั่นคงบนพื้นฐานบริบทท้องถิ่น ดนตรีพื้นบ้านอีสานเป็นดนตรีที่สร้างสรรค์จากภูมิปัญญาท้องถิ่นมายาวนาน เป็นมรดกทางวัฒนธรรมจาก รุ่นสู่รุ่น มีความเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่ชัดเจน เครื่องดนตรีแต่ละชิ้นมีที่มาและเป็นตำนานของชาวอีสาน แต่เดิมดนตรีพื้นบ้านอีสาน มีไว้ขับกล่อมเพื่อผ่อนคลายความตึงเครียดหลังจากการทำงานหนัก ไว้เป็นสื่อ เป็นตัวแทนในการเกี้ยวพาราสีของหนุ่มสาวในสมัยโบราณ เป็นเครื่องมือในการประกอบพิธีกรรมความเชื่อ จึงถือได้ว่าเป็นเอกลักษณ์ของชุมชนหรือท้องถิ่นนั้น ๆ วงดนตรีพื้นบ้านอีสานมีวิวัฒนาการมาอย่างต่อเนื่อง และในปัจจุบันเป็นที่รู้จักแพร่หลาย เช่น วงกันตรึม วงกลองยาว และวงโปงลาง โดยเฉพาะวงโปงลางเป็นดนตรีพื้นบ้านอีสานที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในการละเล่นในงานรื่นเริงต่าง ๆ เช่น งานบุญประพณี งานบุญบั้งไฟ งานบุญเผวด ฯลฯ และในท้องถิ่นจังหวัดอุบลราชธานี วงดนตรีโปงลางเป็นที่นิยมในการนำมาบรรเลงประกอบขบวนแห่ในงานบุญประเพณีแห่เทียนเข้าพรรษาซึ่งเป็นงานบุญใหญ่ของจังหวัดที่รู้จักกันแพร่หลายทั่วโลก และนอกจากนี้วงโปงลางยังถูกนำไปบรรเลงประกอบเพลงลูกทุ่งของศิลปินที่มีชื่อเสียงของภาคอีสานหลายท่าน ทำให้เกิดบทเพลงที่เป็นอัตลักษณ์ที่บ่งบอกความเป็นอีสานที่ชัดเจน และเป็นวงดนตรีพื้นบ้านอีสานที่เหมาะสำหรับนำมาจัดกิจกรรมการเรียนรู้ในระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน เพื่อเป็นการสร้างพื้นฐานสู่การเรียนรู้ดนตรีในประเภทต่าง ๆ รวมทั้งเป็นการอนุรักษ์ ส่งเสริม เผยแพร่ และต่อยอดสู่การเป็นนักดนตรีอาชีพในอนาคต โรงเรียนบ้านโนนบ่อหวายดินดำซึ่งเป็นหน่วยงานในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 1 สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ มีหน้าที่จัดการศึกษาภาคบังคับและดำเนินงานตามนโยบายและยุทธศาสตร์ ของกระทรวงศึกษาธิการ ในปีการศึกษา 2565-2567 ได้เข้าร่วมโครงการพัฒนากระบวนการจัดการเรียนรู้ Active Learning ซึ่งเป็นนโยบายเร่งด่วนของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการและนโยบายสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน จึงได้สำรวจวัดแววความฉลาดทางปัญญาดวยระบบอิเล็กทรอนิกสของนักเรียนโรงเรียนบานโนนบอหวายดินดําชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 จำนวน 86 ในปีการศึกษา 2565 พบแววความสามารถด้านศิลปะ จำนวน 44 คน คิดเป็นร้อยละ 37.84 ด้านการเคลื่อนไหว จำนวน 39 คน คิดเป็นร้อยละ 33.54 (สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา,2565) ในปีการศึกษา 2566 วัดแววชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 จำนวน 86 คน พบแววความพบแววความสามารถด้านศิลปะ จำนวน 35 คน คิดเป็นร้อยละ 30.10 ด้านการเคลื่อนไหว จำนวน 31 คน คิดเป็นร้อยละ 26.66 (สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา, 2566) ซึ่งเป็นสัดส่วนที่มีจำนวนมากที่สุดในจำนวนความสามารถด้านสติปัญญาทั้ง 8 ด้าน แต่คณะครูและผู้บริหารโรงเรียนบ้านโนนบ่อหวายดินดำ ยังขาดนวัตกรรมทางการศึกษาในการขับเคลื่อนการเสริมสร้างพหุปัญญาของนักเรียน จึงได้ร่วมกันประชุมปรึกษาหารือระหว่าง คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานและผู้ปกครองนักเรียนที่มีความสามารถพิเศษดังกล่าว จึงมีมติให้โรงเรียนพัฒนาการจัดการศึกษาเพื่อส่งเสริมพหุปัญญาด้าน Musical Intelligence อย่างเป็นระบบเพื่อประโยชน์สูงสุดของผู้เรียน ดังนั้น คณะครูและผู้บริหารสถานศึกษาจึงได้ร่วมกันมีแนวคิดในการพัฒนานวัตกรรม CMIPA model : รูปแบบการจัดการศึกษาเพื่อส่งเสริมพหุปัญญาด้าน Musical Intelligence โดยใช้ภูมิปัญญาดนตรีพื้นบ้านอีสาน (วงโปงลาง) ของโรงเรียนบ้านโนนบ่อหวายดินดำขึ้น เพื่อเป็นแนวทางในการการต่อยอดการพัฒนาผู้เรียนทั้งด้านความคิด สติปัญญา อารมณ์หรือความรู้สึก และทักษะปฏิบัติด้านดนตรีพื้นบ้านในท้องถิ่นขึ้นเพื่อเป็นนวัตกรรมสำคัญที่จะช่วย ส่งเสริมความเป็นอัตลักษณ์ของท้องถิ่นอีสานและจังหวัดอุบลราชธานี และเป็นการจัดการศึกษาที่ตอบสนองต่อความต้องการของชุมชน และผู้เรียนอย่างแท้จริง
ผลลัพธ์ต่อนักเรียน1) การเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนก่อนเรียนและหลังเรียนโดยใช้ CMIPA model : รูปแบบการจัดการศึกษาเพื่อส่งเสริมพหุปัญญาด้าน Musical Intelligence โดยใช้ภูมิปัญญาดนตรีพื้นบ้านอีสาน (วงโปงลาง) ของนักเรียนโรงเรียนบ้านโนนบ่อหวายดินดำ พบว่า ค่า t ที่คำนวณได้ เท่ากับ 43.98 สูงกว่าค่าวิกฤติของ t ที่ระดับนัยสำคัญ .01 แสดงให้เห็นว่า ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนจริงจึงยอมรับสมมุติฐานที่ว่า ค่าเฉลี่ยของคะแนนจากการทดสอบก่อนเรียนและหลังการเรียนที่เรียนด้วยแผนการจัดการเรียนรู้โดยใช้โดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ Active Learning เรื่อง โปงลาง แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01
ผลลัพธ์ต่อครู : นายณรงศักดิ์ ธรรมวิเศษ ได้รับรางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 เหรียญทอง รางวัลทรงคุณค่า สพฐ. OBEC AWARDS ครั้งที่ 12 ปีการศึกษา 2565-2566 ประเภทครูผู้สอนยอดเยี่ยม ระดับประถมศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ดนตรี นาฏศิลป์ ด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยีเพื่อการเรียนการสอน
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : โรงเรียนต้นแบบการจัดการเชิงรุกที่ใช้ Soft Power เป็นสื่อหรือสถานการณ์การเรียนรู้ ระดับประเทศ
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : โรงเรียนบ้านโนนบ่อหวายดินดำได้รับคัดเลือกให้เข้าร่วมโครงการส่งเสริมวัฒนธรรมท้องถิ่น สืบสานศาสตร์ศิลป์ภูมิปัญญา พัฒนาศักยภาพ Soft Power งานมหกรรมสัปดาห์หนังสือ Ubon book fair ครั้งที่ 13 ณ โรงแรมสุนีย์แกรนด์ แอนด์ คอนเวนชั้นเซ็นเตอร์ จังหวัดอุบลราชธานี
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมหลักสูตร
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]





นวัตกรรมการศึกษาน่าสนใจ






พื้นที่นวัตกรรมฯ สพป.อบ. 1
เข้าสู่ระบบ
ข้อมูลโรงเรียน
การร่วมกิจกรรม
แลกเปลี่ยนเรียนรู้
ความเคลื่อนไหว
นวัตกรรม
หน้าแรก