โครงงานวิทยาศาสตร์ฟองวิทย์ พิชิตคราบ
ผู้พัฒนา นางสาวภชาภร สังวิบุตร
โรงเรียนโรงเรียนบ้านขามป้อม
ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
โครงงานนี้มีที่มาและความสำคัญจากการตระหนักถึงความจำเป็นในการทำความสะอาดภาชนะในชีวิตประจำวันอย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัย น้ำยาล้างจานตามท้องตลาดมักมีราคาสูง การศึกษาและผลิตน้ำยาล้างจานใช้เองจากสูตรมาตรฐานที่เปิดเผยนี้จึงเป็นแนวทางที่ช่วยให้สามารถควบคุมคุณภาพ ลดต้นทุน และได้เรียนรู้หลักการทางเคมีของสารชำระล้าง โครงงานจึงมุ่งเน้นการศึกษาขั้นตอนและเทคนิคการผลิตเพื่อให้น้ำยาล้างจานมีคุณภาพตามมาตรฐาน มีความข้นหนืดเหมาะสม และสามารถนำไปใช้ในครัวเรือนหรือพัฒนาต่อยอดได้จริง
ความสำคัญของโครงงานนี้ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแค่การได้มาซึ่งผลิตภัณฑ์ แต่ยังรวมถึงกระบวนการเรียนรู้เชิงวิทยาศาสตร์และทักษะที่เกี่ยวข้อง ด้านการเรียนรู้ทักษะเฉพาะ โครงงานนี้เป็นการฝึกฝนทักษะที่จำเป็นอย่างยิ่งในการจัดการสารเคมีและการปฏิบัติตามขั้นตอนการผลิตที่แม่นยำ ซึ่งเป็นทักษะพื้นฐานสำคัญสำหรับนักวิทยาศาสตร์, นักเคมี, หรือผู้ประกอบการในอุตสาหกรรมเคมีภัณฑ์ การชั่งตวง การละลาย และการผสมสารเคมีในลำดับที่ถูกต้องตามเวลาที่กำหนดเป็นกุญแจสำคัญสู่ความสำเร็จ
ด้านความเข้าใจทางเคมี การดำเนินงานนี้ส่งเสริมความเข้าใจในหลักการทำงานของ สารลดแรงตึงผิว (Surfactants) เช่น N70 และ LAS ในการชำระล้างไขมันและสิ่งสกปรก นอกจากนี้ ยังช่วยให้เข้าใจกลไกทางเคมีที่ทำให้เกิดการรวมตัวกันของเนื้อสารอย่างคงตัว (Emulsification and Stabilization) และการตอบสนองของสารลดแรงตึงผิวต่อการเติมอิเล็กโทรไลต์อย่างเกลือ
ด้านการควบคุมคุณภาพและเศรษฐศาสตร์ โครงงานนี้ช่วยให้ผู้ศึกษาสามารถควบคุมคุณภาพของผลิตภัณฑ์ได้ด้วยตนเอง โดยเฉพาะอย่างยิ่งการควบคุม ความข้นหนืด ด้วยการปรับปริมาณเกลือ (Sodium Chloride) ซึ่งเป็นปัจจัยที่มีผลต่อทั้งประสิทธิภาพการใช้งานและภาพลักษณ์ของผลิตภัณฑ์โดยตรง การเรียนรู้การใช้เกลือในฐานะสารเพิ่มความข้นหนืดทำให้สามารถลดต้นทุนการผลิตเมื่อเทียบกับสารเพิ่มความหนืดที่มีราคาสูงกว่า
ด้านการประยุกต์ใช้ การผลิตน้ำยาล้างจานคุณภาพดีใช้เองภายในครัวเรือนหรือชุมชน แสดงให้เห็นถึงศักยภาพในการ ลดรายจ่าย ได้อย่างมีนัยสำคัญ และองค์ความรู้ที่ได้รับยังสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการผลิตผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดอื่น ๆ เช่น แชมพู หรือสบู่อาบน้ำ ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาอาชีพในอนาคต
ดังนั้น โครงงานนี้จึงมีความสำคัญอย่างยิ่งในการเป็นรากฐานของการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ประยุกต์ที่เชื่อมโยงทฤษฎีเข้ากับการปฏิบัติจริงในชีวิตประจำวัน
ผลลัพธ์ต่อนักเรียน1.การพัฒนาทักษะและความเข้าใจทางวิทยาศาสตร์ประยุกต์ ผู้เรียนได้ฝึกฝนทักษะการปฏิบัติงานในห้องปฏิบัติการอย่างแม่นยำ (การชั่งตวงและการผสมสารเคมีตามลำดับ) และได้รับความเข้าใจเชิงลึกเกี่ยวกับหลักการทางเคมีที่อยู่เบื้องหลังการทำความสะอาด 2. การควบคุมคุณภาพและลดต้นทุนการผลิต ช่วยให้สามารถผลิตน้ำยาล้างจานที่มีคุณภาพตรงตามมาตรฐานและควบคุมคุณสมบัติทางกายภาพที่ต้องการได้ด้วยตนเอง 3. การต่อยอดองค์ความรู้และอาชีพ องค์ความรู้และทักษะที่ได้จากการจัดการกับสูตรและสารเคมีพื้นฐานนี้สามารถนำไปประยุกต์ใช้และต่อยอดในการพัฒนาสูตรหรือผลิตผลิตภัณฑ์เคมีภัณฑ์อื่น ๆ ที่ใช้ในชีวิตประจำวัน
ผลลัพธ์ต่อครู : การควบคุมคุณภาพและลดต้นทุนการผลิต ช่วยให้สามารถผลิตน้ำยาล้างจานที่มีคุณภาพตรงตามมาตรฐานและควบคุมคุณสมบัติทางกายภาพที่ต้องการได้ด้วยตนเอง
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : การควบคุมคุณภาพและลดต้นทุนการผลิต ช่วยให้สามารถผลิตน้ำยาล้างจานที่มีคุณภาพตรงตามมาตรฐานและควบคุมคุณสมบัติทางกายภาพที่ต้องการได้ด้วยตนเอง
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : การต่อยอดองค์ความรู้และอาชีพ องค์ความรู้และทักษะที่ได้จากการจัดการกับสูตรและสารเคมีพื้นฐานนี้สามารถนำไปประยุกต์ใช้และต่อยอดในการพัฒนาสูตรหรือผลิตผลิตภัณฑ์เคมีภัณฑ์อื่น ๆ ที่ใช้ในชีวิตประจำวัน
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]