ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
           การเรียนรู้แบบใช้ปัญหาเป็นฐาน (Problem-Based Learning: PBL) เป็นแนวทางที่ช่วยให้นักเรียนพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ แก้ปัญหา และเชื่อมโยงความรู้เข้ากับสถานการณ์จริง โดยเฉพาะหัวข้อ มลพิษทางอากาศ ซึ่งเป็นปัญหาสิ่งแวดล้อมที่มีผลกระทบต่อชีวิตประจำวันของนักเรียน

ผลลัพธ์ต่อนักเรียน1.ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียนสูงขึ้นนักเรียนมีความเข้าใจในเนื้อหาวิชาวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับ มลพิษทางอากาศได้ดีขึ้น สามารถเชื่อมโยงเนื้อหากับปัญหาที่เกิดขึ้นในชีวิตจริง ส่งผลให้คะแนนการทดสอบก่อนและหลังเรียนมีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 2.มีทักษะการคิดวิเคราะห์และการแก้ปัญหาเพิ่มขึ้น นักเรียนสามารถวิเคราะห์สาเหตุของปัญหามลพิษทางอากาศและเสนอแนวทางในการแก้ไขได้อย่างมีเหตุผล ผ่านกระบวนการตั้งคำถาม ค้นหาข้อมูล และอภิปรายร่วมกัน 3.มีการพัฒนาทักษะการทำงานเป็นทีม นักเรียนได้ฝึกการทำงานร่วมกัน แบ่งหน้าที่และรับผิดชอบในกลุ่ม พัฒนาทักษะการสื่อสารและการตัดสินใจร่วมกัน 4.เกิดความตระหนักและจิตสำนึกด้านสิ่งแวดล้อม นักเรียนตระหนักถึงผลกระทบของมลพิษทางอากาศต่อสุขภาพและสิ่งแวดล้อม และมีความตั้งใจในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อช่วยลดปัญหาดังกล่าว 5.เกิดแรงจูงใจในการเรียนรู้มากขึ้น การเรียนรู้ที่เชื่อมโยงกับสถานการณ์จริงและเปิดโอกาสให้นักเรียนมีส่วนร่วมอย่างเต็มที่ ทำให้นักเรียนรู้สึกสนุก ท้าทาย และอยากเรียนรู้มากขึ้น
ผลลัพธ์ต่อครู : 1. พัฒนาทักษะในการจัดการเรียนรู้แบบเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ครูมีความสามารถในการออกแบบกิจกรรมที่ให้นักเรียนมีส่วนร่วมในการคิด วิเคราะห์ และแก้ปัญหา ส่งผลให้บทบาทของครูเปลี่ยนจากผู้ถ่ายทอดความรู้ เป็นผู้ชี้แนะและผู้จัดกระบวนการเรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพ 2.ส่งเสริมการใช้วิธีการสอนเชิงรุก (Active Learning) ครูมีความมั่นใจในการใช้เทคนิคการสอนแบบใหม่ที่เน้นการเรียนรู้ผ่านกิจกรรม เช่น การตั้งคำถาม การอภิปราย การสืบค้นข้อมูล และการเรียนรู้แบบร่วมมือ 3.เพิ่มขีดความสามารถในการวัดและประเมินผลแบบหลากหลาย ครูสามารถออกแบบเครื่องมือวัดและประเมินผลที่ครอบคลุมทั้งด้านความรู้ ทักษะกระบวนการ และเจตคติ เช่น การประเมินจากผลงาน การประเมินตนเองและเพื่อน การสังเกตพฤติกรรมการเรียนรู้ 4. เกิดแรงจูงใจและทัศนคติที่ดีต่อการพัฒนาการเรียนการสอน จากผลลัพธ์ที่เห็นได้ชัดว่านักเรียนมีพัฒนาการ ครูเกิดความภาคภูมิใจ และต้องการพัฒนาแนวการสอนให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : 1. ยกระดับคุณภาพการจัดการเรียนการสอนของโรงเรียน การนำนวัตกรรม PBL ไปใช้ช่วยส่งเสริมให้กระบวนการเรียนการสอนมีความทันสมัย สอดคล้องกับนโยบายของกระทรวงศึกษาธิการที่มุ่งเน้นการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ และสนับสนุนสมรรถนะของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 2. โรงเรียนมีภาพลักษณ์ที่ดีด้านการพัฒนาการเรียนรู้เชิงรุก เมื่อโรงเรียนมีการพัฒนานวัตกรรมการจัดการเรียนรู้และเกิดผลลัพธ์ที่ชัดเจนต่อผู้เรียน โรงเรียนจึงได้รับความไว้วางใจจากผู้ปกครองและชุมชน ส่งผลต่อการสร้างชื่อเสียงและความน่าเชื่อถือ 3.เกิดบรรยากาศแห่งการเรียนรู้และการพัฒนาในโรงเรียน ครู นักเรียน และบุคลากรทางการศึกษาร่วมกันพัฒนาห้องเรียนให้เป็นแหล่งเรียนรู้ที่มีชีวิต กระตุ้นให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (PLC) ภายในโรงเรียนอย่างต่อเนื่อง 4.มีการใช้ทรัพยากรของโรงเรียนอย่างคุ้มค่าและเกิดประโยชน์ โรงเรียนสามารถนำสื่อ เทคโนโลยี หรือแหล่งเรียนรู้ในชุมชนมาบูรณาการเข้ากับการเรียนรู้ ทำให้เกิดการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ 5.เป็นต้นแบบให้กับโรงเรียนอื่นในการพัฒนากระบวนการเรียนรู้ โรงเรียนสามารถเผยแพร่ผลการดำเนินงานหรือแนวปฏิบัติที่ดี (Best Practice) ให้กับเครือข่ายโรงเรียนหรือสถาบันการศึกษาอื่น ๆ ได้ นำไปสู่การพัฒนาในระดับพื้นที่และระบบการศึกษาในวงกว้าง
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : 1.ชุมชนเกิดความตระหนักและมีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อม 2.เกิดการสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างโรงเรียนกับชุมชน 3.ชุมชนได้รับข้อมูลวิชาการที่ถูกต้องจากโรงเรียนผ่านการสื่อสารและเผยแพร่จากนักเรียน ครู หรือกิจกรรมของโรงเรียนชุมชนได้รับข้อมูลเชิงวิทยาศาสตร์เช่น สาเหตุของมลพิษทางอากาศ วิธีการลดฝุ่น PM2.5 หรือผลกระทบต่อสุขภาพ ซึ่งสามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้จริง 4.นักเรียนเป็นตัวกลางในการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของคนในชุมชน ด้วยการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม นักเรียนกลายเป็น "กระบอกเสียง" ที่ส่งต่อความรู้และจิตสำนึกด้านสิ่งแวดล้อมให้กับครอบครัวและชุมชน ช่วยสร้างพฤติกรรมที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เช่น การลดการเผาในที่โล่ง การแยกขยะ หรือการใช้พลังงานอย่างประหยัด 5.ส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตในชุมชน
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]