ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
           การเรียนรู้โดยใช้โครงงาน Project based learning ช่วยให้ผู้เรียนพัฒนาทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 จากการวางแผน โดยเฉพาะทักษะงานที่สอดคล้องกับการดำเนินชีวิต การควบคุมการปฏิบัติงาน แก้ไขปัญหา และประเมินผลการปฏิบัติงานให้เป็นไปตามแผน การสื่อสารและการนำเสนอ ช่วยฝึกการปรับตัวและความรับผิดชอบต่อบทบาทที่ได้รับมอบหมายให้กลุ่ม แสวงหาความรู้ด้วยตนเอง และการปฏิสัมพันธ์กับผู้คนและสิ่งแวดล้อม ให้นักเรียนมีความมั่นใจในตนเอง นักเรียนสามารถเข้าใจแนวคิดและความรู้พื้นฐานซึ่งเป็นกุญแจสำคัญในการทำงานโครงงานจาก Project based learning ได้ นักเรียนสามารถเรียนรู้ทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 รวมถึงการทำงานร่วมกัน การสื่อสาร และการคิดอย่างมีวิจารณญาณนักเรียนสามารถใช้เทคโนโลยีและสามารถนำเสนองานแก่ผู้ฟังนอกห้องเรียนได้ Project based learning สนับสนุนให้นักเรียนมุ่งเน้นไปที่การเรียนรู้ จากผลการดำเนินงานจัดการเรียนรู้ปีการศึกษาที่ผ่านมา พบว่า นักเรียนโรงเรียนบ้านดงยาง ยังขาดทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ ในการแก้ปัญหา และการจัดทำโครงงานทางวิทยาศาสตร์ ยังต้องได้รับการแก้ไข แลมีการพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์อย่างต่อเนื่อง เพื่อเพิ่มกระบวนการเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์เพิ่มมากยิ่งขึ้น ด้วยเหตุและผลดังกล่าว กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี จึงได้จัดทำนวัตกรรมการศึกษาด้านการจัดการเรียนการสอน เพื่อพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์มาใช้ในการแก้ปัญหา วิเคราะห์ปัญหาที่สนใจที่จะทำโครงงาน จากปัญหาสภาพแวดล้อมใกล้ตัว มีการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาปรับใช้ร่วมกับการทำโครงงาน โดยใช้ความรู้และยังนำไปสู่การปฏิบัติจริง ส่งผลให้นักเรียนได้เกิดกระบวนการเรียนรู้ตามหลักวิทยาศาสตร์อย่างชัดเจน มีกระบวนการคิดวิเคราะห์ แก้ปัญหาและการออกแบบการเรียนรู้ทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ

ผลลัพธ์ต่อนักเรียนนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 21 คน มีทักษะด้านการคิดวิเคราะห์เพิ่มมากขึ้น ร้อยละ 80 การใช้แบบฝึกทักษะการคิดวิเคราะห์ผ่านกระบวนการโครงงานวิทยาศาสตร์ส่งผลต่อกลุ่มเป้าหมายในหลายด้าน ซึ่งสามารถสรุปเป็นผลที่เกิดขึ้นดังนี้ 1. ด้านทักษะการคิดวิเคราะห์ ✅ พัฒนาความสามารถในการคิดอย่างเป็นระบบ -ผู้เรียนสามารถตั้งคำถามเกี่ยวกับปัญหาทางวิทยาศาสตร์ได้ชัดเจนขึ้น - สามารถแยกแยะตัวแปรที่เกี่ยวข้องและวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรได้ดีขึ้น ✅ เสริมสร้างการตั้งสมมติฐานและการใช้เหตุผลเชิงตรรกะ - ผู้เรียนสามารถตั้งสมมติฐานที่มีเหตุผลรองรับจากข้อมูลที่รวบรวมได้ - ใช้วิธีคิดแบบนิรนัยและอุปนัย (Deductive & Inductive Reasoning) ในการวิเคราะห์ผลการทดลอง ✅ เพิ่มความสามารถในการวิเคราะห์และแปลผลข้อมูล -ผู้เรียนสามารถใช้สถิติพื้นฐานและกราฟช่วยวิเคราะห์ข้อมูลจากโครงงานได้ -มีทักษะในการตรวจสอบความสอดคล้องของข้อมูลกับสมมติฐานที่ตั้งไว้ 2. ด้านผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ✅ คะแนนวิชาวิทยาศาสตร์สูงขึ้น -นักเรียนที่ใช้แบบฝึกมีผลคะแนนการทดสอบเกี่ยวกับกระบวนการโครงงานและการคิดวิเคราะห์สูงกว่ากลุ่มที่ไม่ได้ใช้แบบฝึก ✅ เพิ่มความสามารถในการทำโครงงานวิทยาศาสตร์ -นักเรียนสามารถดำเนินโครงงานได้ครบทุกกระบวนการตั้งแต่การตั้งปัญหาจนถึงการสรุปผล -คุณภาพของโครงงานดีขึ้น สะท้อนถึงความเข้าใจเชิงลึกในวิทยาศาสตร์ 3. ด้านทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ✅ พัฒนาทักษะการแก้ปัญหา (Problem-Solving Skills) -นักเรียนสามารถคิดหาวิธีแก้ปัญหาต่าง ๆ ได้อย่างมีเหตุผลและสร้างสรรค์ ✅ เสริมสร้างทักษะการทำงานเป็นทีม (Collaboration Skills) -นักเรียนทำงานร่วมกับเพื่อนในกลุ่มได้ดีขึ้น มีการแบ่งหน้าที่และช่วยกันวิเคราะห์ปัญหา ✅ พัฒนาทักษะการสื่อสาร (Communication Skills) -นักเรียนสามารถนำเสนอผลการทดลองหรือข้อค้นพบของตนเองได้อย่างมีเหตุผลและชัดเจน -มีความมั่นใจมากขึ้นในการอภิปรายและแสดงความคิดเห็นทางวิทยาศาสตร์ 4. ด้านทัศนคติและความสนใจในวิทยาศาสตร์ ✅ เพิ่มความสนใจในการเรียนวิทยาศาสตร์ -นักเรียนมีความกระตือรือร้นในการเรียนมากขึ้น เพราะได้ลงมือปฏิบัติจริงผ่านโครงงาน -นักเรียนสนใจทำโครงงานวิทยาศาสตร์มากขึ้น และบางส่วนต้องการเข้าร่วมการแข่งขันด้านวิทยาศาสตร์ ✅ พัฒนาทัศนคติเชิงบวกต่อการคิดวิเคราะห์ -นักเรียนมองว่าการคิดวิเคราะห์เป็นทักษะที่มีประโยชน์และสามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้ -เกิดความมั่นใจในการตั้งคำถามและค้นหาคำตอบด้วยตนเอง
ผลลัพธ์ต่อครู : ครูมีนวัตกรรมพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ โดยการจัดการเรียนรู้โครงงานเป็นฐาน ( PBL) รายวิชาวิทยาศาสตร์ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : สถานศึกษามีนวัตกรรมพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ โดยการจัดการเรียนรู้โครงงานเป็นฐาน ( PBL) รายวิชาวิทยาศาสตร์ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ที่มีประสิทธิภาพ สามารถเป็นตัวอย่างได้
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : คณะกรรมการสถานศึกษา ผู้ปกครอง และชุมชน มีความพึงพอใจต่อการ จัดการเรียนรู้โดยใช้นวัตกรรมการพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ โดยการจัดการเรียนรู้โครงงานเป็นฐาน ( PBL) รายวิชาวิทยาศาสตร์ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]