ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
           เป้าหมาย เป็นสิ่งที่คนกำหนดขึ้น เพื่อช่วยให้สามารถนำความคิดของตนสู่การกระทำ บางคนมี เป้าหมาย ระยะสั้นจากสัปดาห์หนึ่งไปสู่อีกสัปดาห์หนึ่ง บางคนมีเป้าหมา ระยะยาว ครอบคลุมเวลาการดำเนินกิจกรรมเป็นปี ๆ หรืออาจจะตลอดชีวิต เป้าหมายที่ตั้งขึ้นนั้น สามารถครอบคลุมหลาย ๆ ด้าน เช่น ด้านอาชีพ ด้านการเงิน ด้านครอบครัว ด้านสุขภาพ ด้านการศึกษา ด้านสังคม ด้านวัฒนธรรม ฯลฯ คนที่จะประสบความสำเร็จตามที่ต้องการ ต้องตั้งเป้าหมายที่แน่ชัด กำหนดแผน ขั้นตอนปฏิบัติงาน และปฏิบัติตามแผน จนสำเร็จผลตามเป้าหมายที่กำหนดไว้ (นฤมล สุ่นสวัสดิ์ : ๒๕๕๘) เป้าหมายให้ทิศทางในการดำรงชีวิตและการปฏิบัติงาน ให้รู้ว่าเดินทางไปถึงจุดใด ชี้ให้เห็นระดับวุฒิภาวะ และปรับดุลยภาพของชีวิต ดังที่ Brecht(๑๙๙๖,pp.๒-๕) ได้ให้ความสำคัญของเป้าหมายไว้ หลายประการ ประการแรก คือ เป้าหมายให้จุดหมายในชีวิต เมื่อคนรู้ว่าต้องการอะไรจากชีวิต จะพยายามทำอย่างดีที่สุดในการบรรลุสิ่งนั้น เพราะรู้ว่าสิ่งนั้นจะให้ผลประโยชน์ ประการที่ ๒ คือ เป้าหมายเป็นป้ายบอกทางให้ชีวิต จะรู้ได้อย่างไรว่าชีวิตของตนเดินได้ถูกทาง ทางที่ต้องการไป ต้องการทำ การทำเป้าหมายให้สำเร็จเรื่อย ๆ ตลอดทางทำให้รู้ว่าเดินไปได้ถูกทาง เพื่อเป้าหมายที่ใหญ่กว่า หรือสำคัญกว่า ซึ่งอยู่ข้างหน้า ประการที่ ๓ คือ เป้าหมายช่วยสร้างความเชื่อมั่นในตนเองให้แข็งแกร่งขึ้น เมื่อได้รับความสำเร็จ จะรู้สึกภูมิใจ เชื่อว่าชีวิตมีความหมาย เมื่อคนอื่นรู้ก็ยังให้คำชม และประการที่ ๔ คือ เป้าหมายชี้ให้เห็นระดับวุฒิภาวะ เป้าหมายที่ตั้งช่วยให้รู้ว่ามีความเป็นผู้ใหญ่ หรือเติบโตเพียงใด สิ่งสำคัญในการกำหนดเป้าหมายของบุคคลนั้น จะต้องมีหลักคุณธรรมจริยธรรม ซึ่งนับว่าเป็นพื้นฐานที่สำคัญของคนทุกคน หากบุคคลใดไม่มีคุณธรรมจริยธรรมเป็นหลักยึดเบื้องต้นแล้ว ก็ยากที่จะก้าวไปสู่ความสำเร็จแห่งตนและแห่งวิชาชีพนั้นๆ ที่ยิ่งกว่านั้นก็คือการขาดคุณธรรมจริยธรรมทั้งในส่วนบุคคลและในวิชาชีพ อาจมีผลร้ายต่อตนเอง สังคมและวงการวิชาชีพในอนาคตได้อีกด้วย ปัจจุบันในยุคโลกาภิวัตน์คุณธรรมและจริยธรรมอันดีงามของคนไทยของเรากำลังจะถูกละเลยจนทำให้เกิดปัญหาสังคมตามมาอย่างมากมาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งนักเรียนและเยาวชนซึ่งเป็นอนาคตของชาติ ได้รับวัฒนธรรมต่างชาติที่หลั่งไหลเข้ามา พร้อมกับความเจริญทางด้านเทคโนโลยี โดยขาดการพิจารณาไตร่ตรองประกอบกับการไม่เป็นแบบอย่างที่ดีของบุคคลในสังคม ในการจัดการเรียนรู้ในสถานศึกษาที่เน้นให้ผู้เรียนมีคุณธรรม จริยธรรม เป็นการพัฒนาคุณภาพนักเรียนให้เป็นบุคคลที่ใฝ่รู้ ใฝ่เรียนอย่างต่อเนื่อง สามารถคิดเป็น ทำเป็น แก้ปัญหาได้ รักเพื่อนมนุษย์ รักธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อม ตลอดจนเป็นผู้มีวิสัยทัศน์ที่กว้างไกลและมีจิตใจเป็นกลาง โลกในยุคโลกาภิวัฒน์ทำให้เกิดความหลากหลายทางวัฒนธรรม การใช้ชีวิตเริ่มมีความเป็นทุนนิยมมากขึ้น อีกทั้งเทคโนโลยีสารสนเทศได้เข้ามามีบทบาทสำคัญในการดำรงชีวิต ดังนั้นคนในสังคมจะต้องเรียนรู้และพร้อมปรับตัวใน การดำเนินชีวิตได้อย่างเหมาะสม (วรพจน์ วงศ์กิจรุ่งเรือง และ อธิป จิตตฤกษ์, ๒๕๕๖; วิจารณ์ พานิช, ๒๕๕๕; สุทธิพร จิตต์มิตรภาพ, ๒๕๕๓) ซึ่งการเปลี่ยนแปลงทางด้านต่างๆ ทำให้สังคมเจริญก้าวหน้า แต่ในขณะเดียวกันก็ทำให้เกิดปัญหาที่ ส่งผลกระทบที่ตามมาที่ต้องหาทางแก้ไข เช่น การก่อการร้าย ปัญหาความขัดแย้ง การประพฤติปฏิบัติผิดศีลธรรม รวมทั้งการไม่ปฏิบัติตามกฎระเบียบของสังคม (สุพรรณี ชะโลทร และเกษมวัฒน์ เปรมกมล, ๒๕๕๓) แม้ว่าประเทศไทย จะมีอัตราการเจริญเติบโตอย่างต่อเนื่อง และยังมีการแลกเปลี่ยนความรู้กับต่างชาติ รวมถึงการเปิดรับวัฒนธรรมและ ค่านิยมต่างชาติเข้ามาผสมผสานกับการดำเนินชีวิต โดยเฉพาะในส่วนของสังคมเมืองที่เป็นจุดศูนย์กลางในการรับเอาค่านิยมจากต่างชาติเข้ามา แต่การพัฒนาดังกล่าวกลับสวนทางกับจริยธรรมและค่านิยมอันดีงามของคนไทยที่นับวันจะ เสื่อมถอยลงไป ซึ่งกลายเป็นปัญหาที่คนในสังคมต้องหันกลับมาพิจารณาตนเองและเร่งแก้ไข เป็นที่ทราบดีโดยทั่วไปว่าทรัพยากรมนุษย์เป็นสิ่งที่สำคัญที่สุดในการกำหนดอนาคตของประเทศไทย (เกรียง ศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์, ๒๕๔๖) โดยตลอดระยะเวลาที่ผ่านมาหน่วยงานรัฐบาลได้ดำเนินการอย่างเต็มที่เพื่อพัฒนาคนใน ชาติ ซึ่งพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา ในฐานะหัวหน้า คสช. ได้แถลงออกรายการโทรทัศน์ “คืนความสุขให้คนในชาติ” เมื่อวันที่ ๑๑ กรกฎาคม ๒๕๕๗ มีใจความสำคัญว่า สิ่งหนึ่งที่ยังถือเป็นปัญหาของคนในทุกระดับชั้นซึ่งต้องพัฒนาโดย ด่วน คือ การกำหนดค่านิยมหลักของสังคมไทยให้ชัดเจน เพื่อที่จะทำให้ประเทศไทยเข้มแข็ง ดังนั้นคนไทยจะต้อง เข้มแข็ง ซึ่งเป็นที่มาของ “ค่านิยม ๑๒ ประการ” อันเป็นค่านิยมของสังคมไทยตามนโยบาย คสช. โดยระบุถึงค่านิยม หลัก ๑๒ ประการ ตามนโยบายคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ได้แก่ ๑) มีความรักชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ ๒) ซื่อสัตย์ เสียสละ อดทน มีอุดมการณ์ในสิ่งที่ดีงามเพื่อส่วนรวม ๓) กตัญญูต่อพ่อแม่ ผู้ปกครอง ครูบาอาจารย์ ๔) ใฝ่หา ความรู้ หมั่นศึกษาเล่าเรียนทั้งทางตรง และทางอ้อม ๕) รักษาวัฒนธรรมประเพณีไทยอันงดงาม ๖) มีศีลธรรม รักษา ความสัตย์ หวังดีต่อผู้อื่น เผื่อแผ่และแบ่งปัน ๗) เข้าใจเรียนรู้การเป็นประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขที่ถูกต้อง ๘) มีระเบียบวินัย เคารพกฎหมาย ผู้น้อยรู้จักการเคารพผู้ใหญ่ ๙) มีสติรู้ตัว รู้คิด รู้ทำ รู้ปฏิบัติตามพระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ๑๐) รู้จักดำรงตนอยู่โดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงตามพระราชดำรัส ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รู้จักอดออมไว้ใช้เมื่อยามจำเป็น มีไว้พอกินพอใช้ ถ้าเหลือก็แจกจ่ายจำและพร้อมที่จะขยายกิจการเมื่อมีความพร้อม เมื่อมีภูมิคุ้มกันที่ดี ๑๑) มีความเข้มแข็งทั้งร่างกาย และจิตใจ ไม่ยอมแพ้ ต่ออำนาจฝ่ายต่ำ หรือกิเลส มีความละอายเกรงกลัวต่อบาปตามหลักของศาสนา และ ๑๒) คำนึงถึงผลประโยชน์ของ ส่วนรวม และของชาติมากกว่าผลประโยชน์ของตนเอง กล่าวได้ว่าค่านิยม ๑๒ ประการ เป็นหลักในการปฏิบัติสำหรับคนไทยเพื่อให้มีความสมบูรณ์ทั้งทางร่างกายและจิตใจ มีสติปัญญา มีความรู้ คุณธรรมจริยธรรม มีวัฒนธรรม และอยู่ ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข (สำนักโฆษณากลุ่มยุทธศาสตร์และแผนการประชาสัมพันธ์, ๒๕๕๗) กระทรวงศึกษาธิการ ได้มอบหมายให้สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ดำเนินการขยายผลไปยัง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (สพท.) เพื่อให้ผู้เรียนทุกระดับชั้น ท่องจำค่านิยม ๑๒ ประการ โดยเริ่มตั้งแต่วันเปิดภาค เรียนที่ ๒ ปีการศึกษา ๒๕๕๗ นอกจากนี้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาของประเทศยังได้มีการวางแผนการดำเนินงานในระยะยาว ได้แก่ การรณรงค์ให้ความรู้ ความเข้าใจและสร้างความตระหนักเกี่ยวกับค่านิยมหลักของคนไทย ๑๒ ประการ การพัฒนาครู และบุคลากรทางการศึกษา หลักสูตร "การบูรณาการคุณธรรม จริยธรรมในการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริม ค่านิยมหลักของคนไทย ๑๒ ประการ การจัดทำภาพยนตร์สั้น การปรับหลักสูตรการพัฒนาครูและผู้บริหารใน สถานศึกษา และมีการบูรณาการค่านิยมหลักของคนไทย ๑๒ ประการ ไว้ในหลักสูตรและกิจกรรมการเรียนการสอน เช่น กิจกรรมเสริมหลักสูตร กิจกรรมการจัดประกวดเขียนบทความและเขียนเรียงความ การขับเคลื่อนให้สถานศึกษา เป็นสถานศึกษาที่นำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงไปใช้ในการจัดการศึกษา ซึ่งแผนการดำเนินงานดังกล่าวนี้ควรมีการติดตามและประเมินผล เพื่อมิให้ค่านิยม ๑๒ ประการ เป็นเพียงหลักการที่ ผู้เรียนท่องจำได้ แต่เป็นหลักการที่ผู้เรียน จากความสำคัญดังกล่าว ผู้จัดทำนวัตกรรมขับเคลื่อนการดำเนินงานแนะแนวในสถานศึกษา จึงมุ่งเน้นที่จะนำแนวคิดเรื่องการวางแผนชีวิต หรือการสร้างเป้าหมาย มาบูรณาการกับหลักปฏิบัติของค่านิยม ๑๒ ประการ ให้เกิดเป็นรูปธรรมมากที่สุด เพราะจากการสังเกตบริบทของโรงเรียนบ้านแต้เก่า พบว่านักเรียนส่วนใหญ่ ขาดระเบียบวินัย ไม่มีความกระตือรือร้นในการมาโรงเรียน ขาดเป้าหมายในการใช้ชีวิต เมื่อสำรวจนักเรียน ภายในโรงเรียน พบว่า นักเรียนร้อยละ ๘๐ ไม่สามารถตอบได้ว่าจะทำอะไรบ้าง ไม่เคยมีการวางแผนใด ๆ ขาดการคิดวิเคราะห์ด้วยตนเอง ต้องให้ครู หรือผู้นำ เป็นผู้ชี้ทางเสมอ ปัญหาเหล่านี้ส่งผลกระทบต่อนักเรียนหลายด้าน เช่น ด้านคุณธรรม จริยธรรม และด้านการเรียนรู้ ผู้จัดทำ จึงได้ประชุม ปรึกษาหารือกับ ผู้บริหาร คณะครู และกรรมการนักเรียนโรงเรียนบ้านแต้เก่า เพื่อหาทางออกของปัญหานี้ จึงได้จัดทำนวัตกรรมแนะแนว เรื่อง แผนที่ชีวิต เข็มทิศนำทาง สู่ค่านิยมหลัก ๑๒ ประการขึ้น เพื่อส่งเสริมให้นักเรียนได้รู้จักวางแผนการใช้ชีวิตในแต่ละวัน มีเป้าหมายในชีวิต ที่สอดคล้องกับหลักค่านิยม รวมถึงการฝึกความรับผิดชอบ และระเบียบวินัยให้กับนักเรียนโรงเรียนบ้านแต้เก่า อันจะก่อเกิดเป็นจิตสำนึกที่ดีภายในตัวบุคคล และพัฒนานักเรียนโรงเรียนบ้านแต้เก่าทุกคนให้เป็นคนดี มีคุณธรรม จริยธรรม สอดคล้องกับนโยบายของชาติต่อไปเรียนการสอนต่อไป

ผลลัพธ์ต่อนักเรียนนักเรียนปฏิบัติตนเป็นผู้มีระเบียบวินัย และมีความรับผิดชอบต่อตนเองมากขึ้น มีความกระตือรือร้นในการเข้าร่วมกิจกรรมของโรงเรียน ตั้งใจเรียน และปฏิบัติตนตามหลักค่านิยม ๑๒ ประการ ด้วยความตั้งใจ และเต็มใจ ปัญหาการขาดเรียน มาสาย ลดลง นักเรียนใช้ชีวิตด้วยความไม่ประมาท เนื่องจากได้มีการวางแผนไว้ล่วงหน้า และรู้จักแบ่งเวลา ส่งผลให้การเรียนรู้มีประสิทธิภาพมากขึ้น และช่วยพัฒนาการคิดของนักเรียน ให้เป็นระบบ เกิดตัวอย่างที่ดีแก่นักเรียนอื่นๆ มีนักเรียนแกนนำที่สามารถเป็นผู้นำในการทำกิจกรรมต่างๆ นักเรียนเกิด การเปลี่ยนแปลงทางพฤติกรรมไปในทางที่เหมาะสม เช่น ตื่นเช้า ทำกิจวัตรและทำงานช่วยผู้ปกครอง มาโรงเรียนตรงเวลา ร่วมกิจกรรมจิตอาสาทำความสะอาดในตอนเช้า เข้าร่วมกิจหน้าเสาธง รู้จักประหยัดอดออม มีน้ำใจ รู้จักเสียสละ ฯลฯ
ผลลัพธ์ต่อครู : ร้อยละ ๑๐๐ ของผู้บริหาร ครู บุคลากร นักเรียนแกนนำ เป็นแบบอย่างที่ดีในการปฏิบัติตนตามหลักค่านิยม ๑๒ ประการ รู้จักวางแผนในการใช้ชีวิตอย่างมีเป้าหมายมีวินัยและมีความรับผิดชอบในการปฏิบัติตามเป้าหมายของตน ให้สำเร็จลุล่วง
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : - โรงเรียนมีชื่อเสียงได้รับคำชมเชยจากชุมชน และบุคคลโดยทั่วไปในด้านพฤติกรรมของนักเรียน - โรงเรียนได้แนวทางในการดำเนินงานกิจกรรมช่วยเหลือดูแลนักเรียนที่เป็นระบบ สามารถแก้ไขปัญหานักเรียนได้อย่างเป็นรูปธรรม
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : - ชุมชนให้ความยอมรับโรงเรียน ให้ความช่วยเหลือร่วมมือในการทำกิจกรรมต่างๆ จะเห็นได้จากการขอความร่วมมือในด้านต่างๆ หรือในการจัดกิจกรรม จะพบว่าชุมชนจะใช้ความร่วมมืออย่างยินดี - ชุมชนยกย่องชมเชยนักเรียนและโรงเรียนในการส่งเสริมพฤติกรรม - ชุมชนให้ความไว้วางใจโรงเรียน โดยเชิญให้โรงเรียนและนักเรียนเข้าร่วมกิจกรรมและขอนักเรียนในการช่วยเหลืองาน/กิจกรรมต่างๆ ในชุมชน เช่น การต้อนรับแขกในงานกฐิน ผ้าป่า หรืองานอื่นๆ ที่จัดขึ้นในหมู่บ้าน ซึ่งนอกจากจะทำให้นักเรียนได้รับประสบการณ์ต่างๆ แล้วยังส่งผลต่อการให้ความร่วมมือที่ดีภายในชุมชนอีกด้วย สะท้อนให้เห็นว่าชุมชนไว้วางใจในพฤติกรรมของนักเรียน
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]