ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
           เนื่องจากในปัจจุบันนี้ทางด้านกระทรวงสาธารณสุขได้เน้นเรื่องการดูแลสุขภาพร่างกายของคนในวัยต่างๆ ปัญหาสุขภาพช่องปากก็เป็นอีกปัญหาหนึ่งที่ควรจะได้รับการดูแลและรักษา ปัญหาสุขภาพช่องปากของเด็กวัยเรียนก็ยิ่งต้องเร่งดำเนินการ เนื่องจากเด็กวัยเรียนมีฟันแท้ขึ้นมาในช่องปากผสมกับฟันน้ำนม ถ้าหากมีอาการปวดฟัน ผู้ปกครองอาจไม่ทราบว่าเป็นฟันแท้หรือฟันน้ำนม แต่อย่างไรก็ตามหากเด็กวัยเรียนมีปัญหาสุขภาพช่องปากก็จะส่งผลต่อร่างกายและสมองที่ก่อให้เกิดความรำคาญไม่มีสมาธิที่จะเรียนรู้หรือเรียนไม่รู้เรื่องได้ ดังนั้นการทำให้เด็กวัยเรียนมีสภาพร่างกายและจิตใจพร้อมอยู่เสมอในการเรียนรู้ จึงเป็นสิ่งที่สมควรอย่างยิ่ง การเกิดโรคฟันผุในเด็กวัยเรียน เกิดจากการทำความสะอาดช่องปากที่ไม่เพียงพอซึ่งทำให้มีเชื้อโรคก่ออันตรายได้โดยเฉพาะผู้ที่มีปริมาณเชื้อสเตรปโตคอคคัสมิวแทนส์ (mutans streptococci หรือ MS) และแลคโตแบซิลลัส (lactobacillus) มาก ถือว่าเป็นผู้ที่มีความเสี่ยงต่อการเป็นโรคฟันผุสูง เพราะเชื้อแบคทีเรียทั้งสองชนิด เป็นสาเหตุของโรคฟันผุ ซึ่งเชื้อโรคเหล่านี้จะอาศัยอาหารกลุ่มแป้งและน้ำตาล ทำให้เกิดการสร้างกรด และเมื่อกรดมีการสัมผัสฟันบ่อยครั้งหรือเป็นเวลานานๆ ในแต่ละครั้ง เช่น ในผู้ที่ทานอาหารที่น้ำตาลบ่อยๆ ผู้ที่ดื่มนมหลับคาขวดนม หรือผู้ที่แปรงฟันไม่สะอาดขาดการใช้ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ รวมถึงในช่วงที่มีฟันขึ้นมาใหม่ๆ ซึ่งเป็นช่วงเวลาก่อนที่จะเกิดการพัฒนาอย่างสมบูรณ์ หากมีเชื้อโรคและน้ำตาลร่วมด้วยจะทำให้เกิดการสูญเสียแร่ธาตุ (demineralization) ของผิวเคลือบฟันได้อย่างรวดเร็วและก่อให้เป็นรูผุและหากลุกลามจะทำให้สูญเสียฟันในที่สุด ดังนั้นการป้องกันการเกิดฟันผุ โดยเฉพาะในวัยเด็กนั้นจึงจำเป็นที่จะดูแลทั้งในการจัดการเชื้อโรค ผ่านการแปรงฟันด้วยการใช้ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์อย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง การควบคุมอาหารหวาน การเคลือบหลุมร่องฟัน การใช้สารฟลูออไรด์วานิชทาฟัน เพื่อป้องกันฟันผุเป็นมาตรการหลักที่สำคัญ อย่างไรก็ตาม พบว่า ในปัจจุบันได้มีความพยายามในการรณรงค์เรื่องให้ผู้ปกครองแปรงฟันให้แก่เด็กเล็กเพิ่มขึ้น รวมถึงการแนะนำการควบคุมอาหารหวาน การเลิกนมขวด และการใช้สารต่างๆ ร่วมด้วย แต่ยังไม่เพียงพอในการควบคุมหรือจัดการสถานการณ์ฟันผุในกลุ่มเหล่านี้ได้ ดังนั้นการหาทางเลือกมาตรการ แนวใหม่ที่สอดคล้องกับบริบทในพื้นที่ และสามารถจัดการฟันผุเพิ่มเติมขึ้น จึงเป็นสิ่งเร่งด่วนที่จะช่วยเพิ่มโอกาสให้เด็กมีสุขภาพช่องปากที่ดีได้ทันท่วงที โรงเรียนบ้านแต้เก่า มีกิจกรรมการแปรงฟันหลังรับประทานอาหารกลางวันในทุกๆ วัน และจากการสังเกตพฤติกรรมการแปรงฟันของนักเรียนระดับชั้นอนุบาล 2 ถึงระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 พบว่า ระยะเวลาที่ใช้ในการแปรงฟันของนักเรียนนานเฉลี่ย 1.10 นาที ซึ่งยังไม่เป็นไปตามนโยบายของกรมอนามัยที่แนะนำให้ประชาชนดูแลสุขภาพช่องปากด้วยการแปรงฟันแบบ “2-2-2 รหัสลับฟันดี” คือ เลข 2 ตัวแรก คือ “2 ครั้ง” เป็นการแปรงฟันอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง ตอนเช้าและก่อนนอนด้วยยาสีฟันที่ผสมฟลูออไรด์ เพื่อลดการสะสมของแผ่นคราบจุลินทรีย์ ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของโรคฟันผุและโรคเหงือกอักเสบ เลข 2 ตัวที่สอง คือ “2 นาที” เป็นการแปรงฟันนานอย่างน้อย 2 นาที ด้วยยาสีฟันที่ผสมฟลูออไรด์ เพื่อให้แน่ใจว่าแปรงฟันได้สะอาดและทั่วถึงฟันทุกซี่ทุกด้าน และ เลข 2 ตัวที่สาม คือ “2 ชั่วโมง” การไม่กินขนม หรืออาหารหวานหลังแปรงฟัน 2 ชั่วโมง เพื่อให้เวลาปากสะอาดนานที่สุด ดังนั้น โรงเรียนบ้านแต้เก่า จึงมีแนวคิดในการสร้างนวัตกรรมที่จะช่วยเพิ่มระยะเวลาในการแปรงฟันของนักเรียนระดับชั้นอนุบาล 2 ถึงระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ให้ได้นานอย่างน้อย 2 นาที จึงเกิดเป็นนวัตกรรม “นาฬิกาน้ำบอกเวลา แปรงฟันหรรษา ใช้เวลา 2 นาที” ขึ้นมา

ผลลัพธ์ต่อนักเรียน1. นักเรียนมีความรู้ความเข้าใจในการดูแลรักษาสุขภาพช่องปากอย่างถูกวิธี ด้วยยาสีฟันที่ผสมฟลูออไรด์ โดยใช้สูตรแปรงฟันแบบ “2-2-2 รหัสลับฟันดี” 2. นักเรียนสามารถวิเคราะห์และอธิบายผลที่เกิดจากการแปรงฟัน ด้วยยาสีฟันที่ผสมฟลูออไรด์ โดยใช้สูตรแปรงฟันแบบ “2-2-2 รหัสลับฟันดี” ได้ 3. นักเรียนร้อยละ 90 มีสุขภาพช่องปากที่ดีและสะอาดมากยิ่งขึ้น โดยใช้นวัตกรรม “นาฬิกาน้ำบอกเวลา แปรงฟันหรรษา ใช้เวลา 2 นาที” เป็นตัวกำหนดเวลาในการแปรงฟัน แปรงฟันนานอย่างน้อย 2 นาที
ผลลัพธ์ต่อครู :
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน :
ผลลัพธ์ต่อชุมชน :
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]