ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
           กระบวนการเรียนรู้แบบ Active Learning คือ กระบวนการในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่ผู้เรียนต้อง ได้มีโอกาสลงมือกระทำมากกว่าการฟังเพียงอย่างเดียว โดยมีกิจกรรมส่งเสริมให้ผู้เรียนประยุกต์ใช้ทักษะและ เชื่อมโยงองค์ความรู้นำไปปฏิบัติเพื่อแก้ไขปัญหา โดยมีกระบวนการเรียนรู้โดยการอ่าน การเขียน การโต้ตอบ และการวิเคราะห์ปัญหา อีกทั้งผู้เรียนได้ใช้กระบวนการคิดขั้นสูง ได้แก่ คิดวิเคราะห์สังเคราะห์และการประเมิน (Bonwell & Eison, 1991) การประยุกต์การเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม (Active Learning) มาใช้ในการจัด การเรียนการสอนจะทำให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในชั้นเรียน ส่งเสริมให้เกิดปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้เรียนกับผู้สอน และผู้เรียนกับผู้เรียนจึงถือเป็นการจัดการเรียนการสอนประเภทหนึ่งที่ส่งเสริมให้ผู้เรียนมีคุณลักษณะที่สอดคล้องกับ การเปลี่ยนแปลงในยุคปัจจุบัน ดังนั้นจึงสรุปได้ว่า Active Learning คือกระบวนการจัดการ เรียนรู้ที่ผู้เรียนได้ลงมือกระทำ และได้ใช้กระบวนการคิดเกี่ยวกับสิ่งที่เขาได้กระทำลงไป และเป็นการจัด 3 กิจกรรมการเรียนรู้ภายใต้สมมติฐานพื้นฐาน 2 ประการ คือ (1) การเรียนรู้เป็นความพยายามโดยธรรมชาติของ มนุษย์และ (2) แต่ละบุคคลมีแนวทางในการเรียนรู้ที่แตกต่างกัน (Meyers and Jones) โดยผู้เรียนจะเปลี่ยน บทบาทจากผู้รับความรู้(receive) ไปสู่การมีส่วนร่วมในการสร้างความรู้(co-creators) สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2561 - 2580) ด้านการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพ ทรัพยากรมนุษย์ ประเด็นที่ 3 การปฏิรูปการเรียนรู้แบบพลิกโฉม ข้อ 3.1 การปรับเปลี่ยนระบบการเรียนรู้ให้เอื้อต่อการพัฒนาทักษะสำหรับศตวรรษที่ 21 ได้กำหนดเป้าหมายให้คนไทยเป็นคนดี คนเก่ง มีคุณภาพ พร้อมสำหรับวิถีชีวิตในศตวรรษที่ 21 และแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 พ.ศ. 2560 – 2564 ที่มีเป้าหมายเพื่อเตรียมคนในสังคมไทยให้มีทักษะในการดำรงชีวิตสำหรับโลก ศตวรรษที่ 21 ซึ่งหนึ่งในนโยบายสำคัญของรัฐบาลด้านการศึกษาในการเตรียมความพร้อมให้กับคนไทยสู่ศตวรรษที่ 21 คือ การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ด้วยภาษาคอมพิวเตอร์ หรือ Codingเพื่อเตรียมคนไทยสู่ศตวรรษที่ 21 ให้เท่าทันพลวัตของการเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่อง รวมทั้ง นโยบายและจุดเน้นกระทรวงศึกษาธิการ ปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 ในระดับประถมศึกษา ให้จัดการเรียนการสอนเพื่อฝึกทักษะการคิดแบบมีเหตุผลและเป็นขั้นตอน และพัฒนาครูให้มีความชำนาญในการสอนภาษาอังกฤษและภาษาคอมพิวเตอร์ (Coding) กอปรกับนโยบายด้านการศึกษาของ คุณหญิงกัลยา โสภณพานิช รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ในการพัฒนาคนสู่ศตวรรษที่ 21 โดยสนับสนุนให้เด็กไทยได้เรียน ภาษาคอมพิวเตอร์ (Coding) พร้อมพัฒนาหลักสูตรรองรับโลกยุคดิจิทัล ปัจจุบันทั่วโลกให้ความสำคัญกับการเรียนภาษาคมพิวเตอร์ (Coding) เพราะการเรียนดังกล่าวจะช่วยกระตุ้นกระบวนการคิด เช่น การคิดเชิงคำนวณ การคิดวิเคราะห์ แก้ปัญหาเป็นขั้นตอนและเป็นระบบ ทั้งนี้ คุณหญิงกัลยา โสภณพานิช รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ กล่าวว่า “นโยบาย Coding เป็นหนึ่งในนโยบายหลักที่ดิฉันเร่งผลักดันมาตั้งแต่เข้ามารับตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยกระทรวงศึกษาธิการ เพราะเชื่อว่า Coding คือ ทางรอดของทุกเรื่อง ทางรอดของทุกวิกฤต หากเรามีความรู้เรื่อง Coding แล้ว จะเผชิญหน้ากับกี่วิกฤตเราก็จะผ่านมันไปได้ เราจะสร้างองค์ความรู้และปลูกฝัง Coding ให้กับประชาชนทุกภาคส่วน โดยใช้ภาคการศึกษานำ และใช้กลไกกระทรวงศึกษาธิการในการขับเคลื่อนนโยบายอย่างต่อเนื่อง” การนำนวัตกรรมการจัดการเรียนการสอนแบบ Unplugged Coding มาบูรณาการกับหลายกลุ่มสาระการเรียนรู้จะทำให้นักเรียนเกิดทักษะและกระบวนการคิด รู้จักแก้ปัญหาต่าง ๆ อย่างเป็นขั้นตอน ผ่านรูปภาพ สัญญาลักษณ์และข้อความ เรียนรู้จากการเล่นเพื่อเป็นทักษะแห่งอนาคต เรียนรู้การวางแผนการทำงานเป็นทีม จากหลักการจัดการเรียนรู้เชิงรุก active learning กับแนวคิดของ Unplugged Coding ผู้จัดทำมองว่ามีความสอดคล้อง เชื่อมโยงกับปัจจุบัน ที่สังคมโลกและสังคมไทย กำลังก้าวเข้าสู่ศตวรรษที่ 21 อันเป็นยุคที่มีความสลับซับซ้อน และมี การเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ทำให้การศึกษาของไทยถึงเวลาปรับเปลี่ยนอีกครั้งหนึ่ง เพื่อให้การศึกษา สามารถสร้างผลผลิตได้สอดคล้องกับความต้องการและบริบทของสังคมได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผู้จัดทำจึงนำแนวคิดของ Unplugged coding มาเป็นแนวทางในการจัดการเรียนการสอนภาษาไทย โดยในปัจจุบัน ปัญหาการอ่านไม่ออกเขียนไม่ได้ของนักเรียนมีเพิ่มมากขึ้น สังเกตจากผลการทดสอบ RT หรือ การประเมินความสามารถด้านการอ่านของผู้เรียน (Reding Test : RT) ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 โดยสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ในปีการศึกษาที่ผ่านมาลดลง ร้อยละ 5.29 ซึ่งทักษะ การอ่าน การเขียนนับว่าเป็นหัวใจสำคัญของการเรียนภาษาไทย และเป็นเครื่องมือในการศึกษาหาความรู้อื่น ๆ และเมื่อสังเกตการจัดการเรียนการสอนของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ของโรงเรียนบ้านแต้เก่าพบว่า นักเรียนยังอ่านหนังสือไม่คล่อง โดยเฉพาะปัญหาการจำสระในภาษาไทยไม่ได้ ทำให้ผู้เรียนสะกดคำไม่ถูกต้อง และเข้าใจความหมายของคำผิดไป ประกอบกับผู้เรียนไม่มีนิสัยรักการอ่าน จำรูปคำไม่ได้ จึงยิ่งส่งผลทำให้สะกดคำไม่ถูกต้อง อีกทั้งเมื่อพิจารณาถึงความต้องการของชุมชนแล้ว พบว่านักเรียนจำเป็นจะต้องมีทักษะในการคำนวณเป็นอย่างยิ่ง เนื่องจากผู้ปกครอง และชุมชนของโรงเรียนบ้านแต้เก่า ประกอบอาชีพค้าขาย กว่า 80% เมื่อถึงเวลาเลิกเรียน หรือวันหยุด นักเรียนส่วนใหญ่จะต้องไปช่วยผู้ปกครองค้าขายผลไม้ในตลาด ทักษะการคำนวณ และการแก้ปัญหา จึงเป็นทักษะสำคัญที่นักเรียนจะสามารถนำไปใช้ได้ในชีวิตจริง รวมถึงความต้องการที่จะพัฒนาระเบียบวินัยในการจัดการทรัพย์สินและการลงทุนซึ่งถือว่าเป็นความรู้ในยุคทุนนิยมที่ควรปลูกฝังให้แก่นักเรียน โดยยึดหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง คือ การฝึกบันทึกรายรับรายจ่าย มีวินัยในการใช้เงิน และนำไปสู่การทำบัญชีครัวเรือน ด้วยประเด็นที่ท้าทายทั้งสามประเด็น คือ การพัฒนาทักษะการอ่านการเขียน การคำนวณ และ การพัฒนานักเรียนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ผู้พัฒนาจึงเล็งเห็นว่า รูปแบบวิธีการสอนที่ตอบโจทย์มากที่สุด คือ การจัดการเรียนการสอน active learning ในรูปแบบ Unplugged Coding เนื่องจากมีรูปแบบวิธีการที่หลากหลาย สามารถบูรณาการได้กับทุกกลุ่มสาระ โดยครูผู้สอนได้จัดทำชุดกิจกรรมการเรียนรู้ในลักษณะของบอร์ดเกม ใช้เทคนิควิธีการเล่น เช่นเดียวกับเกมเศรษฐี ซึ่งเป็นที่รู้จักโดยทั่วไป และนำมาพิจารณาปรับปรุงเทคนิควิธีการให้สอดคล้องกับความต้องการ คือ 1.พัฒนาทักษะการอ่าน ชุดกิจกรรม Unplugged Coding จะออกแบบเป็นช่องสระในภาษาไทย เพื่อเสริมสร้างการจดจำ และเพิ่มความสนุกสนาน ทำให้นักเรียนมีอิสระในการคิดด้วย ตนเอง 2. การพัฒนาทักษะการคำนวณ ชุดกิจกรรม Unplugged Coding นี้ จะมีการบูรณาการกับวิชาคณิตศาสตร์ คือการบวก และการลบ นักเรียนจะสนุกสนานกับการคำนวณ ผ่านเกม เรียนรู้เรื่องจำนวนนับ และเป็นกระบวนการคิดที่ใช้ในชีวิตประจำวัน 3. พัฒนาความรู้ด้านปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง คือการมีวินัยในการทำบัญชีรายรับรายจ่าย รู้จักการวางแผน การลงทุน ซึ่งความต้องการที่จะพัฒนานักเรียนทั้ง 3 ประเด็นนี้สามารถบูรณาการให้เข้าไปอยู่ใน ชุดกิจกรรม Unplugged Coding ได้ จากหลักการและเหตุผลดังกล่าว ทำให้ครูผู้สอนสนใจที่จะจัดการเรียนรู้ active learning โดยใช้ชุด กิจกรรมการเรียนรู้แบบ Unplugged Coding โดยการพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนแบบ Unplugged Coding เพื่อเสริมสร้างทักษะ การอ่านภาษาไทย การคำนวณ และหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนาทักษะการคิด การแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบของนักเรียน และเป็นแนวทางสำหรับผู้สอนนำไปพัฒนา การเรียนการสอนต่อไป

ผลลัพธ์ต่อนักเรียน1. นักเรียนได้พัฒนาความสามารถด้านการอ่านการเขียนคำในภาษาไทย 2. นักเรียนได้พัฒนาทักษะทางคณิตศาสตร์ 3. นักเรียนได้ฝึกปฏิบัติการทำบัญชีครัวเรือนและใช้เป็นแนวทางในการวางแผนเงินในชีวิต 4. ได้พัฒนาชุดกิจกรรมการจัดการเรียนรู้เชิงรุก โดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้แบบ Unplugged Codingเพื่อเสริมสร้างทักษะการอ่านสระในภาษาไทย การคำนวณ และหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เรื่อง การเดินทางของสระสู่เศรษฐีตัวน้อย
ผลลัพธ์ต่อครู : การดำเนินกิจกรรมตามนวัตกรรมนี้ มีส่วนกระตุ้นให้ครูในสถานศึกษาสนใจในการจัดกิจกรรมลักษณะ active learning และนำนวัตกรรมนี้ไปปรับใช้ในชั้นเรียนของตนเอง จนได้รับรางวัลเป็นผล การปฏิบัติที่เป็นแบบอย่างได้
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : สถานศึกษามีทิศทางในการพัฒนาและส่งเสริมรูปแบบการจัด การเรียนรู้ที่ส่งเสริมศักยภาพของผู้เรียน ด้าน การพัฒนาทักษะการคิด และแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบด้วย TK Unplugged Coding ที่ชัดเจนมากยิ่งขึ้น
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : มีความพึงพอใจในกิจกรรม เนื่องจากนวัตกรรม “การพัฒนาทักษะการคิด และแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบด้วย TK Unplugged Coding” ได้นำความต้องการของชุมชน มาร่วมออกแบบเป็นชุดกิจกรรม กล่าวคือ อาชีพหลักของผู้ปกครองคือการค้าขาย กิจกรรมชุดนี้จึงได้บูรณาการทักษะการคำนวณ การวางแผนการใช้จ่าย โดยการฝึกให้นักเรียนได้ทำสมุดบันชีครัวเรือน เพื่อนำความรู้ที่ได้ไปขยายผลสู่ผู้ปกครอง เป็นการน้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปสู่ผู้เรียนและชุมชนโดยแท้จริง นอกจากนี้ยังเป็นกิจกรรมที่สร้างวินัยให้กับนักเรียน และสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]