ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
           หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช2560 พัฒนาขึ้นบนแนวคิดหลักสำคัญเกี่ยวกับพัฒนาการเด็ก ปฐมวัย โดยถือว่า การเล่นของเด็กเป็นหัวใจสำคัญของการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ (การเล่นอย่างมีความหมาย) ภายใต้การจัดสภาพแวดล้อม ที่เอื้อต่อการทำงานของสมอง ผ่านสื่อที่ต้องเอื้อให้เด็กได้เรียนรู้ผ่านการเล่นประสาทสัมผัสทั้งห้า ได้เคลื่อนไหว สำรวจ เล่น สังเกต สืบค้น ทดลอง และคิดแก้ปัญหาด้วยตนเอง การจัดกิจกรรมเรียนรู้เชิงรุก Active Learning เป็นการจัดประสบการณ์การเรียนรู้โดยมุ่งเน้นให้เด็กปฐมวัยลงมือปฏิบัติกิจกรรมด้วยตนเอง ผ่านการไตร่ตรองจากกระบวนการสร้างสรรค์ประสบการณ์ใหม่ที่เชื่อมโยงความรู้จากประสบการณ์เดิม เด็กได้เผชิญกับสถานการณ์และหาแนวทางในการแก้ปัญหาด้วยวิธีการต่างๆ เพื่อให้เด็กได้นำความรู้ที่ได้รับมาสร้างเป็นความรู้ใหม่ โดยครูจัดกิจกรรมการเรียนรู้ผ่านสื่อและอำนวยความสะดวกให้เด็กได้เรียนรู้อย่างมีความหมาย การจัดสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมและเอื้อต่อการเรียนรู้ ส่งเสริมให้เด็กคิดวิเคราะห์ คิดสังเคราะห์ และคิดอย่างมีวิจารณญาณ จนสร้างองค์ความรู้ได้ด้วยตนเอง โดยมีการดำเนินกิจกรรมตามองค์ประกอบของการจัดการเรียนรู้เชิงรุก 5 ขั้นตอน คือ 1) การเลือกและตัดสินใจ 2) สื่อ 3) การใช้ประสาทสัมผัสทั้ง 5 4) ภาษาของเด็ก 5) การสนับสนุนจากผู้ใหญ่ มีความสำคัญต่อการส่งเสริมพัฒนาการทั้ง 4 ด้าน และหลัก 4 Hs เพื่อมุ่งพัฒนาทักษะของผู้เรียนผ่านการลงมือปฏิบัติจริง ประกอบด้วย 1. ส่งเสริมพัฒนาการด้านร่างกาย (Health) ของเด็กปฐมมัย การเคลื่อนไหวร่างกาย การใช้ ความสัมพันธ์ของกล้ามเนื้อใหญ่และกล้ามเนื้อเล็กผ่านการเรียนรู้โดยใช้เครื่องมือต่างๆ 2. ส่งเสริมพัฒนาการด้านอารมณ์ จิตใจ (Heart) ของเด็กปฐมวัย ทำให้เด็กแสดงความรู้สึกของ ตนเองให้เหมาะสมกับวัย ความมุ่งมั่นตั้งใจในการเรียนรู้อย่างกระตือรือร้น รวมถึงการปลูกฝังค่านิยม คุณธรรม จริยธรรม การทำประโยชน์เพื่อสังคม มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามหลักสูตร 3. ส่งเสริมพัฒนาการทางด้านสังคม (Social) ของเด็กปฐมวัย เปิดโอกาสให้เกิดการปฏิสัมพันธ์กับ บุคคลรอบตัว 4. ส่งเสริมพัฒนาการด้านสติปัญญา (Head) ของเด็กปฐมวัย โดยมุ่งให้เกิดทักษะการคิด การ ตัดสินใจ และการแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ ด้วยกระบวนการเรียนรู้ที่หลากหลาย มีพัฒนาการทางภาษา ความคิดสร้างสรรค์ จินตนาการ การคิดเชิงเหตุผล ความคิดรวบยอด 5. ทักษะการปฏิบัติ (Hand) ของเด็กปฐมวัย สามารถทำงานอย่างเป็นลำดับขั้นตอน ต่อเนื่องจน สำเร็จเกิดความภาคภูมิใจ ทักษะสมอง Executive Functions หรือ EF คือ เป็นกระบวนการทำงานของสมองส่วนหน้าที่ช่วยให้คนเราสามารถควบคุม ความคิด อารมณ์ พฤติกรรม เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ตามต้องการ เพื่อให้ประสบความสำเร็จในชีวิต ทั้งในด้านการเรียน การทำงาน โดยที่เราสามารถฝึกฝน และพัฒนาทักษะสมอง EF ได้อย่างต่อเนื่อง โดยช่วงเวลาที่ดีที่สุดในการพัฒนาทักษะสมอง EF คือ ช่วงปฐมวัย เพราะสมองส่วนหน้าพัฒนาได้มากที่สุด ผู้ที่ได้รับการฝึกฝน EF จะเป็นผู้ที่สามารถคิดเป็น ทำเป็น เรียนรู้เป็น แก้ปัญหาเป็นมีสุขภาพกายและใจที่ดี และสามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นอย่างมีความสุข การจัดกิจกรรมเพื่อพัฒนาทักษะทางสมอง Executive Function :EF ของเด็กปฐมวัย 9 ทักษะ ประกอบด้วย 1) กลุ่มทักษะพื้นฐาน ความจำที่นำมาใช้งาน ทักษะการคิดไตร่ตรอง ทักษะการคิดยืดหยุ่น 2) กลุ่มทักษะการปฏิบัติ การริเริ่มและการลงมือทำ การวางแผนและการจัดการระบบ การมุ่งเป้าหมาย 3) กลุ่มทักษะกำกับตนเอง ทักษะการใส่ใจจดจ่อ ทักษะการควบคุมอารมณ์ การประเมินตัวเอง การพัฒนานวัตกรรม การจัดกิจกรรมเรียนรู้เชิงรุก Active Learning และสื่อเทคโนโลยีเกมการศึกษา โดยใช้ทักษะสมอง Executive Function : EF เรื่อง ชุมชนของเรา ของนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3 โรงเรียนบ้านจานตะโนน ใช้แผนการจัดประสบการณ์ชั้นอนุบาลปีที่ 3 โดยใช้ 3 ขั้นตอน คือ 1) การวางแผน(Plan) ทักษะพื้นฐาน 2) ปฏิบัติการสอน (DO) ทักษะการปฏิบัติ 3) การประเมิน/การสะท้อนผลการสอน ทักษะการกำกับตนเอง ที่เปิดโอกาสเพื่อพัฒนาทักษะทางสมอง Executive Function :EF คือ 1) การคิดอิสระ/จินตนาการ 2) ตั้งเป้า/วางแผน/จัดอันดับความสำคัญ 3) ทำ/ประสบการณ์จริง 4) ทำด้วยกันเป็นกลุ่ม 5) ท้าทาย/ริเริ่ม/แก้ปัญหา/ลองผิดลองถูก/เกิดสิ่งใหม่ 6) ทบทวน/สรุปการเรียนรู้ เพื่อส่งเสริมพัฒนาการทั้ง 4 ด้าน และทักษะการคิดที่เป็นระบบตามแนวคิด Executive Function :EF

ผลลัพธ์ต่อนักเรียน1.ส่งเสริมพัฒนาการด้านร่างกาย (Health) ของเด็กปฐมมัย การเคลื่อนไหวร่างกาย การใช้ ความสัมพันธ์ของกล้ามเนื้อใหญ่และกล้ามเนื้อเล็กผ่านการเรียนรู้โดยใช้เครื่องมือต่างๆ 2. ส่งเสริมพัฒนาการด้านอารมณ์ จิตใจ (Heart) ของเด็กปฐมวัย ทำให้เด็กแสดงความรู้สึกของ ตนเองให้เหมาะสมกับวัย ความมุ่งมั่นตั้งใจในการเรียนรู้อย่างกระตือรือร้น รวมถึงการปลูกฝังค่านิยม คุณธรรม จริยธรรม การทำประโยชน์เพื่อสังคม มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามหลักสูตร 3.ส่งเสริมพัฒนาการทางด้านสังคม (Social) ของเด็กปฐมวัย เปิดโอกาสให้เกิดการปฏิสัมพันธ์กับ บุคคลรอบตัว 4. ส่งเสริมพัฒนาการด้านสติปัญญา (Head) ของเด็กปฐมวัย โดยมุ่งให้เกิดทักษะการคิด การ ตัดสินใจ และการแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ ด้วยกระบวนการเรียนรู้ที่หลากหลาย มีพัฒนาการทางภาษา ความคิดสร้างสรรค์ จินตนาการ การคิดเชิงเหตุผล ความคิดรวบยอด 5. ทักษะการปฏิบัติ (Hand) ของเด็กปฐมวัย สามารถทำงานอย่างเป็นลำดับขั้นตอน ต่อเนื่องจน สำเร็จเกิดความภาคภูมิใจ
ผลลัพธ์ต่อครู : เป็นสื่อการเรียนการสอนที่ใช้ได้จริง ผสานกับ เทคโนโลยีในยุคปัจจุบัน เกิดการเรียนรู้เชิงรุก Active learning.
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : เพื่อประเมินผลหลังการทดลองใช้นวัตกรรมการจัดกิจกรรมเรียนรู้เชิงรุก Active Learning และสื่อเทคโนโลยีเกมการศึกษา เรื่องชุมชนของเรา โดยใช้ทักษะสมอง Executive Function :EF ของนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3 โรงเรียนบ้านจานตะโนน
ผลลัพธ์ต่อชุมชน :
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]