ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
           การจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 มุ่งเน้นให้ผู้เรียนเป็นศูนย์กลางของการเรียนรู้ ส่งเสริมให้เกิดการคิดวิเคราะห์ การแก้ปัญหา และการสื่อสารอย่างมีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะในรายวิชาคณิตศาสตร์ ซึ่งเป็นวิชาที่มีความสำคัญต่อการพัฒนาทักษะด้านเหตุผลและการแก้ปัญหาในชีวิตประจำวัน อย่างไรก็ตาม จากการศึกษาพบว่า นักเรียนจำนวนมากยังขาดทักษะการคิด การเชื่อมโยงแนวคิดระหว่างเนื้อหาเดิมกับเนื้อหาใหม่ ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญในการเรียนคณิตศาสตร์ในระดับที่สูงขึ้นไป การใช้นวัตกรรมการศึกษาชั้นเรียน (Lesson study) และวิธีการแบบเปิด (Open Approach) ตามแนวคิดของ Inprasitha 2010 ในชั้นเรียนที่ดำเนินการภายใต้โครงการพัฒนาการคิดขั้นสูงทางคณิตศาสตร์ของนักเรียนในเขตพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของโรงเรียนในโครงการ การศึกษาชั้นเรียนจะเป็นการพัฒนาการทำงานร่วมกันของครูและการปฏิบัติงานอย่างต่อเนื่องสม่ำเสมอตามขั้นตอน 1) การเขียนแผนการจัดการเรียนรู้ร่วมกัน 2) การสอนและการสังเกตชั้นเรียนร่วมกัน 3) การสะท้อนผลหลังจากสอนร่วมกัน โดยใช้วิธีการแบบเปิดในการจัดการเรียนรู้ให้กับผู้เรียน เป็นการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนที่ใช้ปัญหาปลายเปิด (Open-ended problems) ซึ่งเป็นปัญหาชนิดที่มีคำตอบ หรือมีแนวทางในการแก้ปัญหาได้หลากหลาย การพิจารณาคำตอบของปัญหาปลายเปิดไม่ใช่ตัดสินเฉพาะความถูกผิดของคำตอบหรือตัดสินโดยคนส่วนมากว่าถูกหรือผิดแต่จะมีการพิจารณาถึงเหตุผลว่ามีความสมเหตุสมผลมากน้อยเพียงใด การจัดกิจกรรมการเรียนการสอนที่เน้นการใช้ปัญหาปลายเปิดจึงเป็นกิจกรรมหนึ่งที่สามารถตอบสนองต่อความคิดที่หลากหลายของนักเรียนได้เนื่องจากกิจกรรมการเรียนการสอนที่เน้นการใช้ปัญหาแบบปลายเปิด สามารถจัดกิจกรรมที่เป็นการบูรณาการเนื้อหาหลาย ๆ เรื่องเข้าไว้ในกิจกรรมเดียวกันได้ ซึ่งเป็นการจัดสรรเนื้อหาโดยการเน้นกิจกรรมให้สอดคล้องกับเวลาที่มีอยู่ นอกจากนี้ สื่อการสอนที่ใช้จะเป็นลักษณะของการดึงเอากระบวนการคิดของนักเรียนออกมา ทำให้สามารถศึกษากระบวนการคิดของนักเรียนแต่ละคน และส่งเสริมให้มีการพัฒนาด้านการให้เหตุผลของนักเรียนได้เป็นอย่างดียิ่งขึ้นอีกด้วยตาม 4 ขั้นตอน คือ 1) ขั้นการนำเสนอปัญหาปลายเปิด 2) ขั้นการเรียนรู้ด้วยตัวเองของนักเรียน 3) ขั้นการอภิปรายร่วมกันทั้งชั้นเรียนและขยายแนวคิดในชั้นเรียน และ 4) ขั้นการสรุปบทเรียน โดยการเชื่อมโยงแนวคิดของนักเรียนที่เกิดขึ้นในชั้นเรียน (ไมตรี อินทร์ประสิทธิ์, 2554) จากที่กล่าวมาข้างต้น ทำให้เห็นว่านวัตกรรมการจัดการเรียนรู้นี้จึงเป็นแนวทางสำคัญที่สามารถช่วยแก้ปัญหาด้านการเรียนรู้คณิตศาสตร์ของนักเรียน และพัฒนาคุณภาพการเรียนการสอนให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ส่งผลให้ผู้เรียนสามารถเชื่อมโยงความรู้ทางคณิตศาสตร์ไปสู่การประยุกต์ใช้ในสถานการณ์จริงได้อย่างมีประสิทธิผล

ผลลัพธ์ต่อนักเรียนนักเรียนมีความเข้าใจที่ลึกซึ้งเกี่ยวกับความสัมพันธ์ของอัตราส่วน พัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์และการแก้ปัญหา พัฒนาทักษะการสื่อสารทางคณิตศาสตร์ นักเรียนมีความกระตือรือร้นในการเรียนรู้มากขึ้นอย่างเห็นได้ชัด ส่งผลให้มีผลสัมฤทธิ์ทางเรียนที่ดีขึ้น การประเมินความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ตามแนวทางการศึกษาชั้นเรียน (Lesson Study) และวิธีการสอนแบบเปิด (Open Approach) เรื่อง มหัศจรรย์ข้าวหลามอุบล รายวิชาคณิตศาสตร์ ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ศูนย์เรียนรวมสมเด็จพระมหาธีราจารย์ (ปสฤทธ์ เขมงฺกโร) มีผลการประเมินความพึงพอใจเฉลี่ยรวมอยู่ในระดับดีมาก คิดเป็นร้อยละ 93.15
ผลลัพธ์ต่อครู : ครูสามารถออกแบบและจัดกิจกรรมการเรียนรู้เชิงรุกที่เหมาะสม ครูมีทักษะในการสังเกต วิเคราะห์ และสะท้อนผลการเรียนรู้ของนักเรียน
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน :
ผลลัพธ์ต่อชุมชน :
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]