ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
           การจัดการเรียนรู้ภาษาไทยควรพัฒนาทักษะที่หลากหลาย ทั้งการคัดลายมือ การย่อความ การเขียนจดหมาย และการเขียนเรื่องตามจินตนาการ เนื่องจากแต่ละกิจกรรมมีคุณค่าเฉพาะที่ส่งเสริมสมรรถนะการใช้ภาษาไทยให้มีประสิทธิภาพ การคัดลายมือ ช่วยฝึกความประณีต ความมีสมาธิ และสร้างความสวยงามในการเขียน การย่อความ ส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ การจับใจความสำคัญ และการสรุปอย่างกระชับ การเขียนจดหมาย พัฒนาทักษะการสื่อสารในชีวิตจริง และฝึกการใช้ถ้อยคำสุภาพเหมาะสม การเขียนเรื่องตามจินตนาการ เปิดโอกาสให้นักเรียนได้แสดงความคิดสร้างสรรค์ ถ่ายทอดความรู้สึกและจินตนาการในรูปแบบที่เป็นเอกลักษณ์ ในปัจจุบันนักเรียนระดับประถมศึกษาปีที่ ๔ มีแนวโน้มที่จะไม่เห็นความสำคัญหรือขาดทักษะในการคัดลายมือ การเขียนย่อความ การเขียนจดหมาย และการเขียนเรื่องตามจินตนาการ ส่วนหนึ่งมาจากอิทธิพลของสื่อดิจิทัลที่ทำให้การพิมพ์แทนที่การเขียน การอ่านจับใจความพึ่งพาสื่อสำเร็จรูปมากกว่าการฝึก ย่อความ การสื่อสารใช้ข้อความสั้นแทนจดหมาย และการเสพสื่อบันเทิงลดโอกาสสร้างสรรค์เรื่องด้วยจินตนาการ อีกทั้งวิถีชีวิตที่เร่งรีบและการจัดการเรียนการสอนที่ยังไม่เน้นการฝึกฝนเชิงปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง ยิ่งทำให้ทักษะเหล่านี้ถูกมองว่าเป็นเรื่องยากหรือล้าสมัยในสายตาของนักเรียน ดังนั้นการจัดการเรียนรู้ผ่านกิจกรรม “ร้อยเรื่องราวจากปลายปากกา บอกเล่าเสน่ห์อุบล” จึงมีความสำคัญในการพัฒนาทักษะการเขียนอย่างรอบด้าน โดยบูรณาการเรื่องราวของท้องถิ่นอุบลราชธานี เช่น ดอกบัวงาม แม่น้ำสองสี และประเพณีแห่เทียนพรรษา เพื่อกระตุ้นให้นักเรียนเกิดความสนใจในการฝึกคัดลายมือ เขียนย่อความ เขียนจดหมาย และสร้างสรรค์งานเขียนจากจินตนาการ การเรียนรู้ในลักษณะนี้ ไม่เพียงช่วยเสริมทักษะภาษาไทย แต่ยังปลูกฝังความภาคภูมิใจในท้องถิ่น และสร้างการเรียนรู้ที่มีความหมายและยั่งยืน ข้าพเจ้าครูผู้สอน จึงได้คิดค้นนวัตกรรม การจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ผ่านรูปแบบการเรียนแบบการประสานแนวคิด หรือ โมเดลซิปปา (CIPPA Model) โดยใช้แผนการจัดการเรียนรู้ ร้อยเรื่องราวจากปลายปากกา บอกเล่าเสน่ห์อุบล กลุ่มสาระการ เรียนรู้ภาษาไทย ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๔ ปีการศึกษา ๒๕๖๘ ซึ่งจัดอยู่ในรูปแบบวิธีการหรือนวัตกรรม ด้านการจัดการเรียนการสอน และถูกออกแบบกิจกรรมต่าง ๆ ด้วยวิธีการสอนการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) โดยเรียนรู้ผ่านรูปแบบการเรียนแบบการประสานแนวคิด หรือ โมเดลซิปปา (CIPPA Model) เป็นแนวทางการเรียนรู้ที่ให้ผู้เรียนมี ส่วนร่วม ผ่านการนักเรียนสร้างความรู้ใหม่ผ่านการตั้งคำถาม การสังเกต การค้นคว้าหาข้อมูล การอภิปราย และการสรุปผล เช่น การคัดลายมือคืออะไร การเขียนจดหมายมีความสำคัญต่อเราอย่างไร และนำไปสู่ การสืบค้นข้อมูล นักเรียนศึกษาค้นคว้าข้อมูลจากแหล่งเรียนรู้ต่างๆ เช่น การดูวิดีโอเกี่ยวกับวิธีการการคัดลายมือ เกี่ยวกับการคัดลายมือ การย่อความ การเขียนจดหมาย และการเขียนเรื่องตามจินตนาการ ดังนั้น ผู้วิจัยจึงพัฒนาแผนการจัดการเรียนรู้ "ร้อยเรื่องราวจากปลายปากกา บอกเล่าเสน่ห์อุบล" โดยใช้แนวทางการจัดการ เรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ผ่านรูปแบบการเรียนแบบการประสานแนวคิด หรือ โมเดลซิปปา (CIPPA Model) เพื่อให้ผู้เรียนมีส่วน ร่วมอย่างกระตือรือร้น ผ่านการตั้งคำถาม การค้นคว้า การอภิปราย และการสรุปผล ซึ่งจะช่วยให้นักเรียน เข้าใจและเห็นคุณค่าของการคัดลายมือ การย่อความ การเขียนจดหมาย และการเขียนเรื่องตามจินตนาการ รวมถึงสามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้

ผลลัพธ์ต่อนักเรียนผลจากการนำนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ด้วยรูปแบบการเรียนรู้แบบประสานแนวคิด (CIPPA Model) ประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ “ร้อยเรื่องราวจากปลายปากกา บอกเล่าเสน่ห์อุบล” มาใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๔ พบว่า นวัตกรรมดังกล่าวส่งผลเชิงประจักษ์ต่อการพัฒนาศักยภาพของผู้เรียนอย่างเป็นรูปธรรม โดยสามารถแก้ไขปัญหาทักษะการเขียนภาษาไทยของนักเรียนที่ถดถอยลงจากอิทธิพลของการใช้สื่อดิจิทัลได้อย่างมีประสิทธิภาพ นักเรียนมีพัฒนาการด้านการเขียนที่ถูกต้องและคล่องแคล่วขึ้นในทุกมิติ ทั้งทักษะการคัดลายมือ การเขียนย่อความ การเขียนจดหมาย และการเขียนเรื่องตามจินตนาการ นอกจากนี้ กระบวนการจัดการเรียนรู้ที่เน้นให้ผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง ยังเปิดโอกาสให้นักเรียนได้ลงมือปฏิบัติจริง มีความกระตือรือร้น และสามารถสร้างสรรค์องค์ความรู้ได้ด้วยตนเองผ่านการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกับเพื่อนในชั้นเรียน การใช้บริบทแวดล้อมที่เชื่อมโยงกับแหล่งท่องเที่ยวและประเพณีอันเป็น “เสน่ห์อุบล” มาเป็นสื่อกลางในการร้อยเรียงเรื่องราว ยังส่งผลลึกซึ้งถึงสภาพจิตใจของนักเรียน ทำให้ผู้เรียนเกิดความตระหนักรู้ เห็นคุณค่า และมีความภาคภูมิใจในอัตลักษณ์ของท้องถิ่นตนเอง ซึ่งปัจจัยเหล่านี้ได้หล่อหลอมให้นักเรียนมีเจตคติที่ดีต่อการเรียนวิชาภาษาไทย เรียนรู้อย่างมีความสุข และนำไปสู่การยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนให้สูงขึ้นตามเป้าหมายที่สถานศึกษากำหนดไว้ได้อย่างสมบูรณ์
ผลลัพธ์ต่อครู : ผลจากการนำนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ด้วยรูปแบบการเรียนรู้แบบประสานแนวคิด (CIPPA Model) ผ่านแผนการจัดการเรียนรู้ “ร้อยเรื่องราวจากปลายปากกา บอกเล่าเสน่ห์อุบล” มาใช้ในการแก้ปัญหาและพัฒนาทักษะการเขียนของนักเรียนนั้น ได้ส่งผลสัมฤทธิ์เชิงประจักษ์ต่อข้าพเจ้าในฐานะครูผู้สอนอย่างยิ่ง โดยข้าพเจ้าได้พัฒนาศักยภาพและทักษะวิชาชีพครูในด้านการออกแบบการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น สามารถนำสภาพปัญหาจริงในชั้นเรียนมาวิเคราะห์และสังเคราะห์เพื่อสร้างสรรค์เป็นกระบวนการจัดการเรียนรู้ทั้ง ๗ ขั้นตอนของรูปแบบ CIPPA Model ได้อย่างเป็นระบบและสอดคล้องกับความสนใจของผู้เรียน นอกจากนี้ ข้าพเจ้ายังเกิดทักษะในการบูรณาการองค์ความรู้ทางวิชาการเข้ากับบริบทแวดล้อมของท้องถิ่น โดยสามารถดึงเอาเอกลักษณ์ แหล่งท่องเที่ยว และประเพณีอันเป็นเสน่ห์ของจังหวัดอุบลราชธานีมาประยุกต์ใช้เป็นสื่อกลางในการจัดการเรียนการสอนได้อย่างกลมกลืน กระบวนการพัฒนานวัตกรรมในครั้งนี้ได้หล่อหลอมให้ข้าพเจ้ามีกระบวนการคิดเชิงสร้างสรรค์ มีความเชี่ยวชาญในการผลิตสื่อและประยุกต์ใช้เทคนิคการสอนที่หลากหลาย ตลอดจนมีพัฒนาการด้านทักษะการวัดและประเมินผลผู้เรียนตามสภาพจริง ท้ายที่สุด ความสำเร็จจากพัฒนาการทางด้านการเขียนและเจตคติที่ดีต่อการเรียนของนักเรียน ได้กลายเป็นแรงขับเคลื่อนและแรงบันดาลใจอันยิ่งใหญ่ที่สร้างความภาคภูมิใจในวิชาชีพ และกระตุ้นให้ข้าพเจ้ามุ่งมั่นที่จะศึกษา ค้นคว้า ตลอดจนต่อยอดการพัฒนานวัตกรรมการศึกษาให้มีคุณภาพ เพื่อยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียนให้ยั่งยืนต่อไป
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : ผลจากการนำนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ด้วยรูปแบบการเรียนรู้แบบประสานแนวคิด (CIPPA Model) ประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ “ร้อยเรื่องราวจากปลายปากกา บอกเล่าเสน่ห์อุบล” มาประยุกต์ใช้นั้น ได้สร้างคุณูปการและส่งผลดีต่อโรงเรียนบ้านยางน้อย(พรหมพิทยา) ในมิติต่าง ๆ อย่างเป็นรูปธรรม นวัตกรรมดังกล่าวได้เข้ามามีส่วนสำคัญในการยกระดับคุณภาพการจัดการศึกษาของสถานศึกษา โดยเฉพาะอย่างยิ่งการพัฒนากระบวนการจัดการเรียนการสอนในกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทยให้มีความทันสมัยและตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงของบริบทสังคมที่ส่งผลกระทบต่อทักษะของผู้เรียน ความสำเร็จที่เกิดขึ้นจากผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและผลงานเชิงประจักษ์ของนักเรียน ได้สะท้อนให้เห็นถึงศักยภาพของโรงเรียนในฐานะสถานศึกษานำร่องในพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาจังหวัดอุบลราชธานี ที่สามารถขับเคลื่อนเป้าหมายและนโยบายด้านการศึกษาให้เกิดผลสัมฤทธิ์ในระดับชั้นเรียนได้อย่างแท้จริง
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : การที่นักเรียนสามารถนำองค์ความรู้และเรื่องราวในท้องถิ่นไปถ่ายทอด สื่อสาร หรือเผยแพร่ผ่านทักษะการเขียนได้อย่างถูกต้องและสร้างสรรค์ ยังถือเป็นการช่วยอนุรักษ์อัตลักษณ์ ภูมิปัญญา และศิลปวัฒนธรรมของชุมชนให้คงอยู่ไม่เลือนหายไปตามกระแสความเปลี่ยนแปลงของสังคมยุคใหม่ อีกทั้งยังเป็นการสร้างความตระหนักรู้และความเชื่อมโยงอันดีระหว่างโรงเรียนและชุมชน ทำให้ผู้ปกครองตลอดจนคนในท้องถิ่นได้เห็นถึงศักยภาพของบุตรหลาน ที่ได้รับการหล่อหลอมและพร้อมจะเติบโตเป็นกำลังสำคัญในการปกป้อง สืบทอด และนำเสนอคุณค่าอันงดงามของชุมชนให้เป็นที่รู้จักอย่างยั่งยืนต่อไป
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]