ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
           ไฟฟ้าเป็นพลังงานที่มีความสำคัญต่อการดำเนินชีวิตประจำวัน ภายในบ้านมีการใช้ไฟฟ้าสำหรับให้แสงสว่างและทำให้อุปกรณ์ต่าง ๆ ทำงาน เช่น หลอดไฟ พัดลม โทรทัศน์ และตู้เย็น การต่อวงจรไฟฟ้าให้เหมาะสมจึงมีผลต่อประสิทธิภาพ ความสะดวก และความต่อเนื่องในการใช้งาน หากวงจรเกิดความผิดปกติหรืออุปกรณ์ชิ้นหนึ่งชำรุด อาจส่งผลต่อการทำงานของอุปกรณ์อื่นแตกต่างกันตามรูปแบบของวงจร จากการเรียนวิชาวิทยาศาสตร์เรื่องวงจรไฟฟ้า นักเรียนได้ศึกษาการต่อวงจรไฟฟ้าแบบอนุกรมและแบบขนาน วงจรแบบอนุกรมมีทางเดินของกระแสไฟฟ้าเพียงเส้นทางเดียว เมื่อหลอดไฟดวงหนึ่งถูกถอดหรือชำรุด วงจรจะขาดและหลอดไฟทุกดวงดับ ส่วนวงจรแบบขนานมีทางเดินของกระแสไฟฟ้าหลายแขนง อุปกรณ์แต่ละชิ้นจึงสามารถทำงานและควบคุมแยกจากกันได้ เมื่อหลอดไฟดวงหนึ่งชำรุด หลอดไฟดวงอื่นยังคงทำงานได้ตามปกติ อย่างไรก็ตาม การเรียนรู้จากเนื้อหาและภาพประกอบเพียงอย่างเดียวอาจทำให้นักเรียนมองเห็นความแตกต่างของวงจรทั้งสองแบบได้ไม่ชัดเจน ผู้จัดทำจึงสนใจสร้างนวัตกรรมบ้านจำลองที่ติดตั้งวงจรไฟฟ้าแบบอนุกรมและแบบขนาน โดยใช้ถ่านไฟฉายจำนวน 2 ก้อน หลอดไฟจำนวน 4 หลอด และสวิตช์จำนวน 4 ตัว เพื่อจำลองการใช้ไฟฟ้าในห้องต่าง ๆ ของบ้าน และใช้เป็นอุปกรณ์สำหรับทดลองเปรียบเทียบความสว่าง การเปิด–ปิดหลอดไฟแต่ละดวง การทำงานของหลอดไฟเมื่อวงจรเกิดจุดขาด และปริมาณกระแสไฟฟ้าที่ใช้ การทดลองดังกล่าวช่วยให้นักเรียนเข้าใจหลักการทำงานของวงจรไฟฟ้าจากการสังเกตและลงมือปฏิบัติจริง โครงงานนี้มีความสำคัญต่อการพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียน ได้แก่ การตั้งคำถาม การตั้งสมมติฐาน การกำหนดและควบคุมตัวแปร การใช้เครื่องมือ การบันทึกข้อมูล การวิเคราะห์ผล และการสรุปผลจากหลักฐาน นอกจากนี้ ยังส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ การแก้ปัญหา การทำงานร่วมกัน และการประยุกต์ใช้ความรู้ตามแนวทางสะเต็มศึกษา ผลจากการศึกษาไม่เพียงช่วยให้ทราบว่าวงจรไฟฟ้ารูปแบบใดเหมาะสมกับบ้านจำลองมากกว่า แต่ยังช่วยให้นักเรียนเข้าใจเหตุผลที่ระบบไฟฟ้าภายในบ้านนิยมต่ออุปกรณ์แบบขนาน เพื่อให้อุปกรณ์แต่ละชิ้นได้รับแรงดันไฟฟ้าที่เหมาะสม สามารถเปิด–ปิดแยกกัน และยังใช้งานต่อได้เมื่ออุปกรณ์บางชิ้นชำรุด ความรู้ที่ได้รับจึงสามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวัน พร้อมสร้างความตระหนักในการใช้ไฟฟ้าอย่างปลอดภัย ประหยัด และมีความรับผิดชอบต่อส่วนรวมได้อย่างเหมาะสม https://youtu.be/bIziNGRJSnY?si=wi4PES11u_126K5a

ผลลัพธ์ต่อนักเรียนนักเรียนมีความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับวงจรไฟฟ้าแบบอนุกรมและแบบขนานอย่างเป็นรูปธรรม สามารถอธิบายความแตกต่างของวงจรทั้งสองรูปแบบ รวมถึงเหตุผลที่ระบบไฟฟ้าในบ้านนิยมต่อแบบขนานได้ นอกจากนี้ นักเรียนยังได้ฝึกทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ เช่น การตั้งสมมติฐาน การกำหนดตัวแปร การทดลอง การใช้เครื่องมือวัด การบันทึกข้อมูล การวิเคราะห์ผล และการสรุปผลจากหลักฐาน การสร้างบ้านจำลองช่วยให้นักเรียนได้เรียนรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติจริง ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ การแก้ปัญหา การทำงานเป็นทีม ความรับผิดชอบ และความกล้าแสดงออก นักเรียนสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันและมีความตระหนักในการใช้ไฟฟ้าอย่างปลอดภัยและประหยัดมากขึ้น
ผลลัพธ์ต่อครู : ครูมีสื่อการเรียนรู้ที่เป็นรูปธรรมและเหมาะสมกับนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 สามารถใช้บ้านจำลองประกอบการอธิบายเรื่องวงจรไฟฟ้าได้อย่างชัดเจน ทำให้นักเรียนเข้าใจเนื้อหาที่เป็นนามธรรมได้ง่ายขึ้น ครูสามารถจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบลงมือปฏิบัติ การเรียนรู้โดยใช้โครงงาน และการเรียนรู้ตามแนวทาง STEM Education ได้อย่างมีประสิทธิภาพ นวัตกรรมนี้ยังช่วยให้ครูสามารถประเมินผู้เรียนได้อย่างหลากหลาย ทั้งด้านความรู้ ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ การทำงานร่วมกัน และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ รวมทั้งสามารถพัฒนาหรือต่อยอดเป็นชุดกิจกรรม ใบงาน และสื่อการสอนสำหรับนักเรียนรุ่นต่อไปได้
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : โรงเรียนมีนวัตกรรมและสื่อการเรียนรู้ด้านวิทยาศาสตร์ที่ผลิตขึ้นจากวัสดุหาได้ง่าย มีต้นทุนไม่สูง และสามารถนำกลับมาใช้ซ้ำได้ โครงงานช่วยส่งเสริมบรรยากาศการเรียนรู้เชิงรุกภายในโรงเรียน และเป็นตัวอย่างของการจัดการเรียนรู้ที่เน้นให้นักเรียนศึกษาค้นคว้า ทดลอง และสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง ผลงานสามารถนำไปจัดแสดงในห้องเรียน ห้องปฏิบัติการวิทยาศาสตร์ งานวิชาการ หรือนิทรรศการของโรงเรียน ช่วยเผยแพร่ผลงานของนักเรียนและครู ตลอดจนสร้างภาพลักษณ์ที่ดีให้แก่โรงเรียนบ้านขามป้อมในด้านการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : ชุมชนได้รับความรู้เกี่ยวกับการทำงานของวงจรไฟฟ้าในบ้าน และเห็นความสำคัญของการเลือกใช้วงจรไฟฟ้าอย่างเหมาะสม สมาชิกในชุมชนเกิดความตระหนักเรื่องการใช้ไฟฟ้าอย่างปลอดภัย การปิดอุปกรณ์เมื่อไม่ใช้งาน และการตรวจสอบอุปกรณ์ไฟฟ้าให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้งาน นอกจากนี้ โครงงานยังเปิดโอกาสให้ผู้ปกครอง ช่างไฟฟ้า และผู้มีความรู้ในชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการให้คำแนะนำ สนับสนุนวัสดุ และถ่ายทอดประสบการณ์แก่นักเรียน ส่งผลให้เกิดความร่วมมือระหว่างโรงเรียน ครอบครัว และชุมชน รวมทั้งสามารถนำแนวคิดไปเผยแพร่แก่ครัวเรือนและพัฒนาเป็นกิจกรรมให้ความรู้เรื่องการใช้พลังงานอย่างปลอดภัยและคุ้มค่าต่อไปได้
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]