ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
           ในศตวรรษที่ 21 โลกมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วจากความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีและการสื่อสาร ทำให้ข้อมูลข่าวสารมีจำนวนมากและสามารถเข้าถึงได้อย่างง่ายดาย ทักษะการอ่านภาษาไทยจึงมีบทบาทและความสำคัญอย่างยิ่งต่อการดำเนินชีวิต การศึกษา และการพัฒนาความคิดของคนในสังคม เพราะการอ่านไม่เพียงช่วยให้ได้รับความรู้เท่านั้น แต่ยังช่วยพัฒนาทักษะการคิด วิเคราะห์ และการตัดสินใจได้อย่างมีเหตุผล ตามมาตรฐาน/ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง มาตรฐาน ตัวชี้วัด และสาระการเรียนรู้แกนกลาง กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ.2560) มุ่งพัฒนาผู้เรียนให้มีทักษะพื้นฐานทางภาษาไทยทั้งด้านการฟัง การดู การพูด การอ่าน และการเขียน เพื่อให้สามารถสื่อสารและนำภาษาไปใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างถูกต้องเหมาะสม โดยกำหนดมาตรฐานการเรียนรู้ไว้ 5 สาระ ได้แก่ การอ่าน การเขียน การฟัง การดูและการพูด หลักการใช้ภาษาไทย และวรรณคดีและวรรณกรรม ซึ่ง สาระการอ่านมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการพัฒนาการเรียนรู้ของผู้เรียน เพราะการอ่านเป็นทักษะพื้นฐานที่ช่วยให้ผู้เรียนสามารถแสวงหาความรู้จากแหล่งข้อมูลต่าง ๆ ได้ด้วยตนเอง การอ่านช่วยพัฒนาความคิด ความเข้าใจ และการวิเคราะห์ ทำให้ผู้เรียนสามารถนำความรู้ที่ได้รับไปใช้ในการเรียนและการดำเนินชีวิตประจำวันได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ คือ แนวทางการสอนที่ให้ผู้เรียนมีบทบาทหลักในการเรียนรู้ ครูทำหน้าที่เป็นผู้อำนวยความสะดวก (Facilitator) มากกว่าการบรรยายเพียงฝ่ายเดียว โดยมุ่งพัฒนาความรู้ ทักษะ และคุณลักษณะของผู้เรียนอย่างรอบด้าน มีหลักการสำคัญ คือ ยึดผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง คำนึงถึงความแตกต่างระหว่างบุคคล ความสนใจ และศักยภาพของแต่ละคน ส่งเสริมการคิดวิเคราะห์และการแก้ปัญหาnเปิดโอกาสให้ผู้เรียนมีส่วนร่วม ในการวางแผน ลงมือปฏิบัติ และประเมินผล เชื่อมโยงความรู้กับชีวิตจริง เพื่อให้เกิดการเรียนรู้อย่างมีความหมาย รูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่สอดคล้อง คือ Active Learning การเรียนรู้ผ่านการลงมือทำ Problem-Based Learning (PBL) การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน Project-Based Learning การเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน บทบาทของครู ออกแบบกิจกรรมที่หลากหลาย กระตุ้นให้ผู้เรียนตั้งคำถามและค้นหาคำตอบ ให้คำแนะนำและสะท้อนผลการเรียนรู้ ประเมินผลตามสภาพจริง (Authentic Assessment) ประโยชน์ที่เกิดกับผู้เรียน มีความรับผิดชอบต่อการเรียนรู้ของตนเอง กล้าแสดงความคิดเห็น พัฒนาทักษะการคิดและการทำงานร่วมกับผู้อื่น เรียนรู้อย่างมีความสุขและยั่งยืน การเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน (Project-based Learning) ครู เป็นผู้กระตุ้นให้ผู้เรียนทำงานร่วมกับผู้อื่น และเรียนรู้ด้วยการลงมือปฏิบัติเพื่อให้ได้คำตอบที่ผู้เรียนอยากรู้หรือสงสัย ผู้เรียนมีการเชื่อมโยงประสบการณ์เดิมกับสิ่งที่กำลังเรียนรู้ และบูรณาการความรู้จากศาสตร์ต่าง ๆ กับชีวิตจริง เพื่อสังเคราะห์องค์ความรู้ของตนเองจากรูปธรรมเป็นนามธรรม กระตุ้นให้ผู้เรียนคิดสร้างสรรค์ คิดแก้ปัญหา คิดวิพากษ์ และคิดรับผิดชอบต่อความสำเร็จของส่วนรวม การเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน (Project-based Learning) ผู้เรียน ได้พัฒนาทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 โดยเฉพาะทักษะการทำงานที่สอดคล้องกับการดำเนินชีวิต (Real World) ตั้งแต่การวางแผน การควบคุมการปฏิบัติให้เป็นไปตามแผน การแก้ปัญหา การประเมินการปฏิบัติ การสื่อสารและการนำเสนอ ช่วยฝึกทักษะการปรับตัวและความรับผิดชอบต่อบทบาทหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายจากกลุ่ม ผู้เรียนได้รับประสบการณ์ตรงจากการแสวงหาความรู้ด้วยตนเอง การปฏิสัมพันธ์กับบุคคลและสภาพแวดล้อม มีความเชื่อมั่นในตนเอง มีวิธีการเรียนรู้และพัฒนาตนเองจากแหล่งเรียนรู้ที่หลากหลาย การใช้สื่อเทคโนโลยี ช่วยพัฒนาการจัดการเรียนการสอน จะช่วยให้เกิดประสิทธิภาพมากขึ้น คือ ทำให้บทเรียนน่าสนใจมากขึ้น การใช้สื่อ เช่น วิดีโอ ภาพเคลื่อนไหว หรือสื่ออินเทอร์แอคทีฟจากแพลตฟอร์มอย่าง Google Classroom และ Microsoft Teams ช่วยกระตุ้นความสนใจของผู้เรียน ทำให้เข้าใจเนื้อหาได้ง่ายและไม่น่าเบื่อ ส่งเสริมการเรียนรู้ที่หลากหลาย เทคโนโลยีช่วยให้ครูสามารถใช้สื่อได้หลายรูปแบบ เช่น แบบทดสอบออนไลน์ เกมการศึกษา หรือการสอนสดผ่านวิดีโอคอล รองรับความแตกต่างระหว่างผู้เรียน (Individual Differences) เพิ่มการมีส่วนร่วมของนักเรียน นักเรียนสามารถโต้ตอบ แสดงความคิดเห็น ทำแบบฝึกหัดออนไลน์ หรือทำงานกลุ่มผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัล ทำให้เกิดการเรียนรู้แบบ Active Learning เข้าถึงแหล่งความรู้ได้กว้างขวาง นักเรียนสามารถค้นคว้าข้อมูลเพิ่มเติมจากแหล่งเรียนรู้ออนไลน์ เช่น YouTube หรือ Kahoot! ทำให้การเรียนรู้ไม่จำกัดอยู่แค่ในห้องเรียน กระบวนการจัดการเรียนรู้ 5 ขั้นตอน (5 Step) เป็นแนวทางจัดกิจกรรมที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ และใช้ร่วมกับ (Project-based Learning: PBL) Step 1 : ตั้งคำถาม/กำหนดปัญหา (Question) กระตุ้นความสนใจด้วยสถานการณ์หรือปัญหาให้นักเรียนตั้งคำถามจากสิ่งที่สงสัยเชื่อมโยงกับชีวิตจริงตัวอย่าง Step 2 : ค้นคว้าและวางแผนดำเนินงาน (Search & Plan) ศึกษาข้อมูลจากหนังสือ/อินเทอร์เน็ตวางแผนการทำงานเป็นกลุ่มเลือกวิธีแก้ปัญหาเน้นทักษะ: การคิด วิเคราะห์ การทำงานเป็นทีม Step 3 : ลงมือปฏิบัติ (Action) ทดลอง คำนวณ สร้างชิ้นงานใช้ความรู้ที่เรียนมาแก้ปัญหาครูคอยให้คำแนะนำเน้นทักษะ: การปฏิบัติจริง (Active Learning) Step 4 : สรุปองค์ความรู้ (Conclusion & Knowledge Construction) เป็นขั้นตอนที่ผู้เรียนร่วมกัน สังเคราะห์ความรู้จากการลงมือปฏิบัติ เชื่อมโยงประสบการณ์กับหลักการทางคณิตศาสตร์อย่างเป็นระบบ เพื่อให้เกิดความเข้าใจที่ถูกต้องและสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้ Step 5 : สะท้อนผล/สะท้อนผล (Reflection) สรุปสิ่งที่ได้เรียนรู้วิเคราะห์ข้อผิดพลาดปรับปรุงพัฒนา ในการจัดการเรียนรู้ภาษาไทยในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 พบว่า นักเรียนส่วนใหญ่ขาดทักษะการอ่านการเขียน การคิดวิเคราะห์ และการนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในสถานการณ์จริง อีกทั้งยังมีทัศนคติที่ไม่ดีต่อวิชาภาษาไทย เนื่องจากรูปแบบการเรียนการสอนเน้นการบรรยายและการทำแบบฝึกหัดเป็นหลัก ดังนั้น ผู้จัดทำจึงพัฒนานวัตกรรม การจัดการเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน (Project-Based Learning : PBL) ควบคู่กับการใช้สื่อเทคโนโลยี และดำเนินการตามกระบวนการ 5 Step เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ให้ผู้เรียนได้ลงมือปฏิบัติจริง เรียนรู้จากสถานการณ์ใกล้ตัว

ผลลัพธ์ต่อนักเรียน1. นักเรียนได้เรียนรู้แบบเชิงรุก Active learning มีทักษะการคิด การแก้ปัญหา การทำงานเป็นทีม การแลกเปลี่ยนรู้ การนำเสนอหน้าชั้น และการใช้เทคโนโลยี เหมาะสมกับวัย
ผลลัพธ์ต่อครู : 1. ครูมีแผนการสอนที่บูรณาการและพัฒนาวิธีสอนใหม่ ๆ ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ 2. มีสื่อการเรียนการสอนที่ใช้ได้จริง ผสานกับ เทคโนโลยีในยุคปัจจุบัน เกิดการเรียนรู้เชิงรุก Active learning.
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : 1.หลักสูตรมีความยืดหยุ่นและสอดคล้องกับบริบทจริง ในการพัฒนาการจัดการเรียนการสอนให้เหมาะสมกับวัยของผู้เรียน 2.
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : 1. ผู้ปกครองมีส่วนร่วม เช่น ช่วยทำกิจกรรมหรือพาเรียนรู้นอกบ้าน 2.เกิดความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างโรงเรียนกับครอบครัวในชุมชน ในการ ฝึก อ่าน เขียน
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]