รูปแบบการจัดประสบการณ์การเรียนรู้เชิงรุกตามแนวคิดมอนเตสซอรี บริบท ศ.อ.ร. ด้วยกระบวนการ 2S4A-D
ผู้พัฒนา นางธิวาพร รุ่งแสง และคณะครูสายชั้นปฐมวัย
โรงเรียนโรงเรียนมูลนิธิวัดศรีอุบลรัตนาราม(ในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าอุบลรัตนราชกัญญาสิริวัฒนาพรรณวดี)
ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
ตามแผนยุทธศาสตร์ชาติ ปี 2561-2580 ได้กำหนดยุทธศาสตร์ที่ 3 ด้านการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพทรัพยากรมนุษย์ โดยมีเป้าหมายให้คนไทยเป็นคนดี คนเก่ง มีคุณภาพ พร้อมสำหรับวิถีชีวิตในศตวรรษที่ 21 และ มีประเด็นยุทธศาสตร์ในการพัฒนาศักยภาพคนตลอดช่วงชีวิต ซึ่งในแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์แห่งชาติ ประเด็น ที่ 11 การจัดกิจกรรมที่เหมาะสมบนฐานความรู้ทางวิชาการตั้งแต่ช่วงตั้งครรภ์และถึงช่วงอายุต่าง ๆ พัฒนาทักษะชีวิตและการเรียนรู้ การทำงานและการดำรงชีวิตอย่างมีคุณภาพของประชากรแต่ละช่วงวัย กรอปกับ หมวด 5 หน้าที่ของรัฐ มาตรา 54 รัฐต้องดำเนินการให้เด็กทุกคนได้รับการศึกษาเป็นเวลาสิบสองปี ตั้งแต่ก่อนวัยเรียนจนจบการศึกษาภาคบังคับอย่างมีคุณภาพ โดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย รัฐต้องดำเนินการให้เด็กเล็กได้รับการดูแลและพัฒนาก่อนเข้ารับการศึกษาตามวรรคหนึ่ง เพื่อพัฒนาร่างกาย จิตใจ วินัย อารมณ์ สังคม และสติปัญญาให้สมกับวัย
สายชั้นปฐมวัย โรงเรียนมูลนิธิวัดศรีอุบลรัตนาราม ได้ให้ความสำคัญในการจัดการศึกษาที่สอดคล้องกับบริบทของสถานศึกษา และจุดเน้น นโยบายสำคัญต่างๆ โดยนำแนวคิดการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) และแนวคิดมอนเตสซอรี (Montessori) จัดประสบการณ์ให้สอดคล้องกับบริบทของโรงเรียนมูลนิธิวัดศรีอุบลรัตนาราม มุ่งเน้นให้เด็กลงมือทำกิจกรรมต่างๆ ด้วยตนเอง ผ่านการไตร่ตรองจากกระบวนการสร้างประสบการณ์ใหม่ที่เชื่อมโยงความรู้จากประสบการณ์เดิม เน้นให้เด็กมีส่วนร่วมและมีปฏิสัมพันธ์กับกิจกรรม การเรียนรู้ผ่านการปฏิบัติ พูด และคิดวิเคราะห์ บูรณาการผ่านการเล่นอย่าง มีความหมาย จากสื่ออุปกรณ์ของจริง ที่เหมาะสมกับวัยตามสภาพบริบทของท้องถิ่น เน้นทักษะกระบวนการเรียนรู้โดยการปฏิบัติจริง การจัดประสบการณ์ให้ความสำคัญกับความต้องการตามธรรมชาติของเด็กและการกำกับตนเอง โดยมีครูเป็น ผู้จัดเตรียมสิ่งแวดล้อมทั้งภายในภายนอกห้องเรียน ครูให้การแนะนำ ช่วยเหลือซึ่งจะทำให้เด็กเรียนรู้เต็มศักยภาพ เกิดทักษะการคิดวิเคราะห์ คิดสังเคราะห์ คิดแก้ปัญหา และคิดสร้างสรรค์ เด็กปฐมวัยที่ได้รับการพัฒนาด้วยวิธีการจัดประสบการณ์ตามแนวคิดมอนเตสซอรี (Montessori) ส่งเสริมทักษะชีวิตการพึ่งพาตนเอง มีวินัย มีสมาธิ มีพัฒนาการด้านร่างกาย อารมณ์ จิตใจ สังคม และสติปัญญา มีความพร้อมในการเรียนด้านภาษาและคณิตศาสตร์ในระดับที่สูงขึ้น ส่งผลต่อคุณภาพเด็กอย่างเป็นองค์รวม จากการประเมินพัฒนาการเด็กในปีการศึกษาที่ผ่านมา พบว่า ผลการประเมินพัฒนาการเด็กปฐมวัย ปีการศึกษา 2567 มีค่าเฉลี่ยร้อยละ 99.07 ซึ่งสูงกว่าค่าเป้าหมายที่กำหนด (เป้าหมายที่กำหนดปีการศึกษา 2567 ร้อยละ 91) ทั้งนี้เพื่อเป็นการพัฒนาต่อยอดและให้มีความต่อเนื่อง สายชั้นปฐมวัยได้พัฒนารูปแบบการจัดประสบการณ์การเรียนรู้เชิงรุกตามแนวคิดมอนเตสซอรี ด้วยกระบวนการ 2S4A – D โดยเน้นให้มีชุมชนการเรียนรู้ในการจัดประสบการณ์เพิ่มมากขึ้น เพื่อเป็นการช่วยเหลือ ดูแล และร่วมกันพัฒนาการจัดประสบการณ์ของคณะครูสายชั้นปฐมวัย
ผลลัพธ์ต่อนักเรียนเด็กมีพัฒนาการทุกด้านเหมาะสมกับวัย มีพฤติกรรมการเรียนรู้และมีเจตคติที่ดีในการเรียนรู้อย่างมีความสุข มีสมาธิ ช่วยเหลือตนเองรักสิ่งแวดล้อม มีวินัย มีทักษะภาษา ทักษะทางคณิตศาสตร์ ทักษะการคิด สอดคล้องกับเอกลักษณ์ของโรงเรียน คือ รักษ์ศักดิ์ศรี มีคุณธรรม นำวิชาการ สืบสานงานพระราชดำริ และสอดคล้องกับอัตลักษณ์ของโรงเรียน
ผลลัพธ์ต่อครู : ครูมีสมรรถนะในการจัดประสบการณ์การเรียนรู้เชิงรุก ได้อย่างมีคุณภาพ สามารถเป็นต้นแบบในการจัดประสบการณ์ การพัฒนาสื่อ นวัตกรรม การวิจัยในชั้นเรียน ครูมีความก้าวหน้าทางวิชาชีพ ได้เลื่อนวิทยฐานะ ครูได้รับรางวัลครูดีในดวงใจ รางวัลคุรุสดุดี ครูผู้มีวิธีปฏิบัติ ที่เป็นเลิศที่เป็นต้นแบบ
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : สถานศึกษาเป็นต้นแบบการจัดประสบการณ์การเรียนรู้เชิงรุกตามแนวคิดมอนเตสซอรี ให้กับโรงเรียนต่าง ๆ นำไปปรับใช้ให้เหมาะสมกับบริบท
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : ผู้ปกครองและภาคีเครือข่ายมีรูปแบบและแนวทางในการพัฒนาเด็กปฐมวัยอย่างชัดเจน นำไปปรับใช้ได้สอดคล้องกับบริบทของชุมชน
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]