ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
           การบริหารจัดการวิชาการในสถานศึกษา การนิเทศการศึกษาถือเป็นหัวใจสำคัญและเป็นเครื่องมือหลักในการขับเคลื่อนคุณภาพการจัดการเรียนรู้ โดยเฉพาะในบริบทของโรงเรียนนำร่องพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา ที่มุ่งเน้นการให้อิสระสถานศึกษาในการพัฒนานวัตกรรมเพื่อยกระดับผลสัมฤทธิ์และลดความเหลื่อมล้ำ (กระทรวงศึกษาธิการ, 2562) อย่างไรก็ตาม จากผลการดำเนินงาน ณ โรงเรียนบ้านยางกะเดา พบว่ากระบวนการนิเทศภายในรูปแบบเดิมที่เน้นการตรวจสอบจับผิดหรือประเมินตามแบบฟอร์ม มักทำให้ครูขาดความกระตือรือร้น เกิดความเครียด และไม่เห็นความเชื่อมโยงของการนิเทศกับการพัฒนาวิชาชีพที่แท้จริง ส่งผลให้กระบวนการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูไม่เกิดประสิทธิภาพเท่าที่ควร (พิมพันธ์ เดชะคุปต์ และ พเยาว์ ยินดีสุข, 2564) เพื่อให้สอดคล้องกับนโยบายของพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาที่มุ่งเน้นการปรับปรุงกระบวนการจัดการเรียนรู้เชิงรุก ข้าพเจ้าในฐานะผู้นำทางวิชาการจึงเห็นว่าต้องมีการปรับเปลี่ยนวิธีการนิเทศให้ก้าวข้ามการประเมินจากเอกสารเพียงอย่างเดียว จึงได้บูรณาการแนวคิดการนิเทศแบบชี้แนะ (Coaching) เข้ามาใช้ (มารุต พัฒผล, 2562) เพื่อลดความซับซ้อนของภาระงานประเมิน สร้างความไว้วางใจ และสร้างแรงบันดาลใจให้ครูในการออกแบบการเรียนรู้ผ่านประสบการณ์จริง (วิชัย วงษ์ใหญ่ และ มารุต พัฒผล, 2564) โดยบริบทของโรงเรียนบ้านยางกะเดาที่ตั้งอยู่ในพื้นที่ซึ่งเต็มไปด้วยมนต์เสน่ห์แห่งวัฒนธรรม โดยเฉพาะ "ภูมิปัญญาการทำเทียน" ที่เป็นเอกลักษณ์สำคัญของจังหวัดอุบลราชธานี ข้าพเจ้าจึงเล็งเห็นโอกาสในการส่งเสริมให้ครูนำแนวคิดการจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน มาใช้เป็นฐานคิดในการสร้างสรรค์หลักสูตรท้องถิ่น เพื่อเชื่อมโยงโลกของห้องเรียนเข้ากับวิถีชุมชน ทำให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ผ่านสิ่งที่อยู่รอบตัวและมีความหมายต่อจิตใจ (สมุทร ชำนาญ และคณะ, 2565) ซึ่งกระบวนการนี้จะสำเร็จได้ต้องอาศัยการขับเคลื่อนผ่านกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) ที่เข้มแข็ง เพื่อให้ครูได้ร่วมกันออกแบบและสะท้อนผลการสอนอย่างเป็นระบบ (วิจารณ์ พานิช, 2560) จากแนวคิดดังกล่าว ข้าพเจ้าจึงได้พัฒนานวัตกรรม "รูปแบบการนิเทศแบบชี้แนะ (Coaching) ผสานชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) เพื่อยกระดับการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) บูรณาการหลักสูตรท้องถิ่น" โดยใช้กระบวนการชี้แนะและวง PLC เป็นสื่อกลางในการกระตุ้นให้ครูผู้สอนเกิดการแสวงหาความรู้และพัฒนานวัตกรรมการสอนด้วยตนเอง เปลี่ยนจากความน่าเบื่อของการถูกนิเทศแบบเดิมๆ มาเป็นความสนุกตื่นเต้นในการค้นพบแนวทางการจัดการเรียนรู้ร่วมกัน ซึ่งนอกจากจะช่วยยกระดับสมรรถนะทางวิชาชีพของครูแล้ว ยังเป็นการส่งเสริมให้ครูสามารถจัดกิจกรรมที่ปลูกฝังความภาคภูมิใจในตัวตนและถิ่นกำเนิดให้เติบโตขึ้นอย่างยั่งยืนในใจของผู้เรียนทุกคน

ผลลัพธ์ต่อนักเรียนผู้เรียนมีความกระตือรือร้นในการเรียนรู้ (Active) เกิดทักษะการคิดวิเคราะห์ ทักษะอาชีพจากหลักสูตรท้องถิ่น และมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนที่สูงขึ้น
ผลลัพธ์ต่อครู : ครูมีความมั่นใจในการจัดการเรียนรู้เชิงรุก มีความเชี่ยวชาญในการจัดทำแผนการสอนและนวัตกรรมการศึกษา และลดความเครียดจากการถูกนิเทศแบบเดิมๆ
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : โรงเรียนบ้านยางกะเดามีรูปแบบการบริหารวิชาการที่เป็นระบบ มีบรรยากาศองค์กรแห่งการเรียนรู้
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : ชุมชนได้เข้ามามีส่วนร่วมในกระบวนการจัดการศึกษา ภูมิปัญญาท้องถิ่นได้รับการสืบทอดและต่อยอดผ่านหลักสูตรของโรงเรียน
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการนิเทศภายใน
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]