การพัฒนาการอ่านและการเขียนเรียงความจากการเชื่อมโยงองค์ความรู้กับสถานที่ในชุมชน ด้วยนวัตกรรมการสอนแบบ อ่านเขียน PROMAX Model ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 - 6
ผู้พัฒนา นายสุเทพ บุญประดับ
โรงเรียนโรงเรียนบ้านหนองไหล(พุธเพิ่มวัฒนราษฎร์)
ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
เนื่องจากนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 - 6 โรงเรียนบ้านหนองไหล (พุธเพิ่มวัฒนราษฎร์)ยังมีพื้นฐานการอ่านและการเขียนภาษาไทยที่ต่ำระดับตัวชี้วัดของหลักสูตรที่กระทรวงศึกษาที่การกำหนดอยู่เป็นจำนวนร้อยละ 50 ต่อห้องเรียน โดยศึกษาจากการทดสอบการอ่านและการเขียนบัญชีคำพื้นฐานตามระดับชั้นพบว่ายังเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ส 4 – 6 มีจำนวนมากกว่าครึ่งห้องที่ยังคงอ่านและเขียนไม่คล้อง นักเรียนส่วนใหญ่ ยังอ่านและเขียนภาษาไทยไม่ถูกต้องตามหลักไวยากรณ์ และ ทำให้การเรียนรู้ในวิชาอื่น ๆ เกิดปัญหาและเรียนรู้ได้ช้า ไม่เป็นไปตามตัวชี้วัดที่หลักสูตรกำหนด และมีคะแนนการทดสอบระดับชาติที่ยังไม่สูงมาก
จากสภาพปัญหาต่าง ๆ ดังที่กล่าวมานี้พบว่าเริ่มต้นจากทัศคติที่ผู้เรียนมีต่อรายวิชาภาษาไทย ทำให้ครูผู้สอนได้หาข้อมูลจากการสังเกตและสัมภาษณ์ผู้เรียนพบว่าผู้เรียนมองว่ารายวิชาภาษาไทย เป็นวิชาที่มีเนื้อหามากและหลักวิชาการส่วนใหญ่เน้นทฤษฎีมากเกินไปทั้งการอ่านและการเขียนทำให้ผู้เรียนรู้สึกว่าเนื้อหาต่าง ๆ ยากที่จะอ่านหรือจำจำเพื่อเขียนเนื่องจากเนื้อหาในการฝึกค่อนข้างที่ไกลตัวจึงไม่สามารถกระตุ้นความสนใจผู้เรียนได้อย่างแท้จริง เมื่อเกิดทัศคติดังที่กล่าวมาข้างต้นจึงส่งผลกระทบต่อการเรียนรู้ในรายวิชาภาษาไทยเป็นอย่างยิ่ง ทั้งการจดจำในเรื่องหลักภาษารวมถึงการอ่านและการเขียน
ครูผู้สอนจึงได้ใช้วิธีการ พัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้เป็นแบบบูรณาการโดยใช้เชื่อมโยงองค์ความรู้กับสถานที่ในชุมชนโดยใช้ทฤษฎีการเรียนรู้พันธะระหว่างสิ่งเร้ากับการตอบสนอง (S-R Bond Theory) ของธอร์นไดค์ มาออกแบบการจัดการเรียนรู้ใหม่ในชื่อ อ่านเขียน PROMAX Model เป็นแนวทางการจัดเรียนรู้ที่ให้ผู้เรียนได้เรียนการอ่านและการเขียนไปพร้อมกันโดยมีหลักการที่ว่าการเรียนรู้จะเกิดขึ้นได้เมื่อปฏิกิริยาการตอบสนองเชื่อมต่อเข้ากับสิ่งเร้าอย่างเหมาะสม ซึ่งครูได้นำแนวคิดดังกล่าวมาจัดทำเป็นรูปแบบและวิธีการสอนในชื่อ PROMAX Model ซึ่งมีวิธีดังนี้
P ย่อมาจาก Pleasing สิ่งที่พอใจ ผู้เรียนจะตอบสนองต่อการจัดการเรียนรู้ได้ดีเมื่อเริ่มต้นด้วยสิ่งที่พอใจหรือถูกใจจึงเป็นหน้าที่ของครูผู้สอนจะต้องหากิจกรรมที่เชื่อมโยงเนื้อหาให้มีความแปลกใหม่สนุกสนานเข้ากับวัยของผู้เรียน เช่น เกม เพลง หรือสื่อเทคโนโลยีต่าง ๆ เป็นต้น
R ย่อมาจาก Read and Write กิจกรรมฝึกอ่านและเขียน หลังจากผู้เรียนได้ผ่านกิจกรรมตอบสนองที่พอใจแล้วครูจึงสามารถพานักเรียนเข้าสู่กิจกรรมการฝึกหัดได้แบบสร้างเงื่อนไขว่าถ้านักเรียนสามารถได้รับความรู้ไปพร้อมสิ่งที่ถูกใจได้ดังนั้นต้องมีการฝึกการอ่านหรือเขียนได้ถูกต้องในแต่ละชั่วโมง
O Opinion คือการรับฟังความคิดเห็น เป็นขั้นตอนของการแลกเปลี่ยนประสบการณ์หลังทำแบบฝึกหัดของนักเรียน คือครูเปิดโอกาสให้นักเรียนนำเสนอแนวคิดและเรื่องใกล้ตัวเพื่อเปรียบเทียบและเชื่อมโยงการนำเอาเรื่องที่อ่านหรือเขียนไปสร้างเป็นชิ้นงานเพื่อการนำไปใช้
M My home เป็นขั้นตอนที่ครูกำหนดขึ้นพิเศษเพื่อให้ผู้เรียนได้นำประสบการณ์มาแลกเปลี่ยนโดยใช้งานเขียนที่ครูหนดเงื่อนไขว่าให้เชื่อมโยงกับสถานที่หรือบริบทชุมชนที่นักเรียนเข้ามาเกี่ยวข้องกับเรื่องที่เรียนในงานเขียนแล้วมาแลกเปลี่ยนอ่านให้กันฟังในห้องเรียนเช่น เขียนเรียนความเรื่องในจินตนาการ โดยใช้ฉากเป็นชื่อสถานที่ในชุมชน เป็นต้น
A Active มีกิจกรรมตอบสนองระหว่างชั้นเรียนเช่น เล่าเรื่องของฉันหน้าชั้นเรียน เพื่อรับรางวัลเสริมแรงจากครู หรือกิจกรรมสาธิตละครจากเรื่องที่เขียนหรืออ่านในเพื่อนดูซึ่งทำเป็นงานกลุ่มเพื่อนำเสนอท้ายสัปดาห์เป็นต้น
X Ex-Knowledge สรุปประเด็นทบทวนความรู้เดิมทุกครั้งก่อนจบเรื่องที่เรียนหรือฝึกฝนไปเพื่อให้รู้ว่าผู้เรียนมีความพร้อมที่จะเรียนรู้ถัดไปที่ยากยิ่งขึ้นพร้อมกิจกรรมที่สนุกสนานที่ช่วยพัฒนาการอ่านและการเขียนอีกครั้ง
เพื่อแก้ปัญหาด้านการอ่านและการเขียนภาษาไทยและทำให้นักเรียนมีทัศนคติที่ดีต่อรายวิชาภาษาไทยด้วยการบูรณาการเชื่อมโยงกับสถานที่หรือสิ่งใกล้ตัวในชุมชนเชื่อมโยงกับจินตนาการของผู้เรียน ทำให้ผู้เรียนได้เห็นว่ารายวิชาภาษาไทยไม่ได้มีเพียงบริบทของความเป็นทฤษฎีเพียงเท่านั้นแต่ยังสามารถบูรณาการให้เป็นรายวิชาปฏิบัติแทรกกิจกรรมที่เปิดโอกาสให้ผู้เรียนแสดงความคิดสร้างสรรค์และได้ทำงานร่วมกับผู้อื่น เพื่อให้ผู้เรียนได้มีทัศคติที่ดีต่อรายวิชาภาไทย และจะส่งผลไปยังการอ่านการเขียนการจดจำหลักภาษาได้รวมถึงการพัฒนาผลสัมฤทธิ์ในวิชาภาษาไทยให้สูงขึ้น
ผลลัพธ์ต่อนักเรียน1.1 เชิงปริมาณ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 - 6 โรงเรียนบ้านหนองไหล (พุธเพิ่มวัฒราษฎร์) ร้อยละ 80 ที่เรียนใน รายวิชาภาษาไทย มีผลการพัฒนาทักษะการอ่าน การเรียนรู้เรื่องหลักภาษา ตามตัวชี้วัดที่ต้องรู้และตัวชี้วัดที่ควรรู้ และมีผลสัมฤทธิ์สูงขึ้น 1.2 เชิงคุณภาพ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 - 6 โรงเรียนบ้านหนองไหล (พุธเพิ่มวัฒนราษฎร์) สามารถอ่านออกเขียนได้ เข้าใจเรื่องหลักภาษาไทยมากขึ้นเกิดทัศคติที่ดีต่อภาษาไทย มีผลสัมฤทธิ์ทางการ
ผลลัพธ์ต่อครู : ครูผู้สอนได้นำความรู้ในชุมชนมาสร้างเป็นบทเรียนพัฒนาสัมพันธ์ครูกับชุมชนและท้องถิ่น เป็นแบบอย่างที่ดีต่อผู้เรียน
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : ผู้บริหารสถานศึกษามีวิสัยทัศน์กว้างไกล ให้การสนับสนุนส่งเสริมและให้คำปรึกษาที่จะแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นในระหว่างดำเนินกิจกรรมอยู่ตลอดเวลา สนับสนุนสื่อการเรียนการสอนให้ครูอย่างเต็มที่
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : ชุมชนประทับใจที่โรงเรียนใช้อัตลักษณ์สถานที่ในชุมชนเป็นหนึ่งในบทเรียนให้ผู้เรียนเข้าใจถึงบริบทและวิถีชีวิตในชุมชน
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]