ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
           การจัดการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์ในระดับประถมศึกษามีบทบาทสำคัญในการวางรากฐานกระบวนการคิดอย่างมีเหตุผล การสังเกต การตั้งคำถาม และการแสวงหาความรู้ด้วยตนเอง ซึ่งสอดคล้องกับแนวทางการจัดการศึกษาตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ของ กระทรวงศึกษาธิการ ที่มุ่งพัฒนาผู้เรียนให้มีสมรรถนะสำคัญ โดยเฉพาะความสามารถในการคิด การแก้ปัญหา และการใช้ทักษะชีวิต จากการจัดการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์ในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 พบว่านักเรียนส่วนใหญ่ยังขาดทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นพื้นฐาน เช่น การสังเกต การจำแนก การตั้งสมมติฐาน การทดลอง และการสรุปผลโดยเฉพาะในเนื้อหาเรื่อง “การดูดซับน้ำของวัสดุ” นักเรียนมักเรียนรู้จากการบอกเล่าหรือการอ่านจากหนังสือเรียนเป็นหลัก ทำให้ไม่เกิดความเข้าใจเชิงลึกและไม่สามารถเชื่อมโยงความรู้ไปสู่สถานการณ์ในชีวิตประจำวันได้อย่างเหมาะสม ส่งผลให้ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและทักษะการคิดเชิงวิทยาศาสตร์อยู่ในระดับที่ควรได้รับการพัฒนา รูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ (The 5 E’s of Inquiry-Based Learning) เป็นแนวทางการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ประกอบด้วย 5 ขั้นตอน ได้แก่ การสร้างความสนใจ (Engage) การสำรวจค้นหา (Explore) การอธิบาย (Explain) การขยายความรู้ (Elaborate) และการประเมินผล (Evaluate) กระบวนการดังกล่าวเปิดโอกาสให้นักเรียนได้ลงมือปฏิบัติจริง ทดลอง สังเกต ตั้งคำถาม และสรุปองค์ความรู้ด้วยตนเอง ซึ่งเหมาะสมกับพัฒนาการของผู้เรียนในระดับประถมศึกษา ครูผู้สอน จึงมีความมุ่งมั่นที่จะสร้างนวัตกรรมการศึกษาด้านการจัดการเรียนการสอน เพื่อการพัฒนาทักษะวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนบ้านดงยาง เรื่องการดูดซับน้ำของวัสดุ โดยใช้รูปแบบการสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ (5E) ซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งในการส่งเสริมให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้อย่างมีความหมาย พัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์อย่างเป็นระบบ และสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างเหมาะสม อันจะนำไปสู่การยกระดับคุณภาพการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ในระดับประถมศึกษาอย่างยั่งยืน โดยได้นำข้อมูลอัตลักษณ์ของสถานศึกษามาปรับเข้ากับเนื้อหาสาระที่จำเป็นต้องเรียนรู้ ได้แก่ อัตลักษณ์ด้านวิถีชีวิตและสภาพแวดล้อม อัตลักษณ์ด้านความเป็นนักปราชญ์หรือภูมิปัญญาท้องถิ่น ที่มีลักษณะโดดเด่น ซึ่งวิถีชีวิตของคนในชุมชนเป็นรากฐานในการพัฒนาชีวิตความเป็นอยู่ในครอบครัว สังคมและประเทศชาติ ทั้งนี้ ปลูกฝัง คุณธรรม จริยธรรม ให้กับนักเรียนให้เป็นคนเก่ง คนดี และมีความสุขในสังคม

ผลลัพธ์ต่อนักเรียน1.นักเรียนมีทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์เพิ่มขึ้น ได้แก่ การสังเกต การการตั้งคำถาม การตั้งสมมติฐาน การทดลองและเก็บรวบรวมข้อมูล การสรุปผล 2.นักเรียนมีความเข้าใจเรื่องสมบัติการดูดซับน้ำของวัสดุอย่างถูกต้อง สามารถอธิบายและเปรียบเทียบวัสดุที่ดูดซับน้ำได้หรือไม่ได้ 3.นักเรียนได้เรียนรู้จากการลงมือปฏิบัติจริง ทำให้เกิดการเรียนรู้อย่างมีความหมายและจดจำได้นาน 4.นักเรียนพัฒนาทักษะการคิดอย่างมีเหตุผล การตั้งคำถาม และการแก้ปัญหาอย่างเป็นขั้นตอน 5.นักเรียนสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น การเลือกใช้วัสดุซับน้ำให้เหมาะสมกับสถานการณ์ 6.นักเรียนมีทักษะการสื่อสารและการทำงานร่วมกับผู้อื่น ผ่านการทำกิจกรรมกลุ่มและการอภิปรายผล 7.นักเรียนมีความสนใจและเจตคติที่ดีต่อการเรียนวิทยาศาสตร์เนื่องจากกิจกรรมมีความสนุกและ ใกล้ตัว 8.นักเรียนเกิดความมั่นใจในการเรียนรู้และการแสดงออกทางความคิดจากการค้นพบด้วยตนเอง
ผลลัพธ์ต่อครู : ครูมีความสามารถในการออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ (5E) และพัฒนาสื่อการสอนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผู้บริหารมีรูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่เป็นต้นแบบในการพัฒนาคุณภาพการสอนและส่งเสริมการทำงานแบบชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC)
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : โรงเรียนมีนวัตกรรมที่ยกระดับคุณภาพผู้เรียน สร้างภาพลักษณ์ ที่ดีและสามารถเผยแพร่เป็นแนวปฏิบัติที่ดีได้ ส่งผลต่อการยกระดับคุณภาพการศึกษาอย่างยั่งยืน
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : การพัฒนาทักษะวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เรื่องการดูดซับน้ำของวัสดุ โดยใช้รูปแบบการสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ (5E) ส่งผลดีต่อชุมชน เนื่องจากนักเรียนสามารถนำความรู้เกี่ยวกับการเลือกใช้วัสดุซับน้ำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันและถ่ายทอดให้ครอบครัวได้อย่างเหมาะสม ช่วยส่งเสริมพฤติกรรมการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าและถูกวิธี นอกจากนี้ โรงเรียนสามารถเผยแพร่นวัตกรรมการเรียนรู้และจัดกิจกรรมสาธิตให้ชุมชนมีส่วนร่วม เกิดความร่วมมือระหว่างโรงเรียนกับชุมชนในการส่งเสริมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]