"การจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาสมรรถนะการเรียนรู้เฉพาะสังคมศึกษา โดยใช้เกมเป็นฐานตามกระบวนการ 5E หน่วยการเรียนรู้วัฒนธรรมทำตามวิถี รายวิชาสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนบ้านโนนขวาวนายูง"
ผู้พัฒนา นางสาวชนิสรา มายูร
โรงเรียนโรงเรียนบ้านโนนขวาวนายูง
ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
ในยุคปัจจุบัน การจัดการเรียนรู้มีการเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่องเพื่อให้สอดคล้องกับศตวรรษที่ 21 ซึ่งเน้นการพัฒนาทักษะที่จำเป็น เช่น การคิดวิเคราะห์ การทำงานร่วมกัน การสื่อสาร และการใช้เทคโนโลยีอย่างสร้างสรรค์ โดยเฉพาะในกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ซึ่งมีบทบาทสำคัญ ในการปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และความเข้าใจในบริบททางสังคม วัฒนธรรม และประวัติศาสตร์ การจัดการเรียนรู้จึงต้องมีการปรับรูปแบบให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมมากขึ้น และสามารถเชื่อมโยงความรู้เข้ากับชีวิตจริงได้
ผู้จัดทำได้เล็งเห็นความสำคัญของการพัฒนาสมรรถนะการเรียนรู้เฉพาะของผู้เรียนในวิชาสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม โดยเฉพาะในประเด็นเรื่อง “วัฒนธรรมประเพณีความเชื่อและภูมิปัญญาท้องถิ่น” ซึ่งเป็นเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับภูมิปัญญาท้องถิ่น วิถีชีวิต และวัฒนธรรมของชุมชน ที่ผู้เรียนควรได้เรียนรู้จากการมีส่วนร่วม ลงมือปฏิบัติ และแลกเปลี่ยนความคิดเห็นอย่างสร้างสรรค์
โดยจัดการเรียนรู้ด้วยการใช้เกมเป็นฐาน (Game-Based Learning) ควบคู่กับกระบวนการเรียนรู้แบบ 5E (Engage, Explore, Explain, Elaborate, Evaluate) จึงเป็นแนวทางหนึ่งที่น่าสนใจ มาใช้ในการจัดการเรียนรู้ให้หับผู้เรียน โดยเกมจะช่วยกระตุ้นความสนใจและแรงจูงใจของผู้เรียน ส่วนกระบวนการ 5E จะส่งเสริมการเรียนรู้อย่างมีระบบและเป็นขั้นตอน ช่วยให้ผู้เรียนเข้าใจเนื้อหาอย่างลึกซึ้ง และสามารถนำความรู้ที่ได้ ไปใช้ได้จริงในชีวิตประจำวัน
ด้วยเหตุนี้ ผู้จัดทำจึงได้พัฒนานวัตกรรมการจัดการเรียนรู้โดยใช้เกมเป็นฐานตามกระบวนการ 5E ในหน่วยการเรียนรู้ “วัฒนธรรมทำตามวิถี” เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะด้านการเรียนรู้เฉพาะวิชาสังคมศึกษา ให้แก่ผู้เรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 อย่างมีประสิทธิภาพ และส่งเสริมให้เกิดการเรียนรู้อย่างยั่งยืนและ มีความสุข
ผลลัพธ์ต่อนักเรียนด้านผลสัมฤทธิ์: นักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนในรายวิชาสังคมศึกษาสูงขึ้นอย่างชัดเจน โดยสอบผ่านเกณฑ์การประเมินหลังเรียน (Post-test) ครบทุกคน คิดเป็นร้อยละ ๑๐๐ ด้านสมรรถนะ: เกิดสมรรถนะการเรียนรู้เฉพาะวิชาสังคมศึกษา ทำให้สามารถคิดวิเคราะห์ แยกแยะ และเชื่อมโยงความสำคัญของวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นเข้ากับชีวิตประจำวันได้จริง ด้านเจตคติและพฤติกรรม: นักเรียนมีเจตคติที่ดีต่อรายวิชาสังคมศึกษา มีความสุข กระตือรือร้นในการเรียน และมีปฏิสัมพันธ์ที่ดีในการทำงานร่วมกับผู้อื่น นอกจากนี้ยังสามารถปฏิบัติท่าทางการไหว้ การยืน และการเดินได้อย่างถูกต้องตามกาลเทศะ
ผลลัพธ์ต่อครู : การพัฒนาวิชาชีพ: ครูสามารถปรับเปลี่ยนรูปแบบการจัดการเรียนรู้ให้สอดคล้องกับศตวรรษที่ ๒๑ ที่เน้นให้ผู้เรียนมีส่วนร่วม ผ่านการบูรณาการเกม (Game-Based Learning) ควบคู่กับกระบวนการ ๕E การค้นพบแนวทางใหม่: ครูได้บทเรียนว่าการใช้เกมช่วยทลายกำแพงความน่าเบื่อของเนื้อหาวิชาสังคมศึกษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะเมื่อบูรณาการข้อมูลทางวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ท้องถิ่นเข้าไปในเนื้อหาเกม
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : การขับเคลื่อนนโยบาย: นวัตกรรมนี้ได้รับการส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกจากนโยบายของผู้อำนวยการโรงเรียน ทำให้การดำเนินงานพัฒนานวัตกรรมในสถานศึกษาเป็นไปอย่างราบรื่น การนำไปปฏิบัติจริง: เกิดการส่งเสริมมารยาทไทยและการเป็นพลเมืองที่เข้มแข็ง โดยนักเรียนจับคู่ฝึกซ้อม "บัดดี้มารยาทงาม" และนำมารยาทที่ถูกต้องไปใช้จริงในโรงเรียน เช่น ตอนพักกลางวันและหลังเลิกเรียน
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : การสร้างความภาคภูมิใจในท้องถิ่น: นักเรียนเกิดความภาคภูมิใจและเห็นคุณค่าของประเพณีท้องถิ่นบ้านตนเอง (บ้านโนนขวาวนายูง) เช่น ประเพณีบุญบั้งไฟ และประเพณีแห่เทียน การเผยแพร่และสืบสานวัฒนธรรม: นักเรียนมีส่วนร่วมในการเป็นผู้สืบสานวัฒนธรรม โดยการออกแบบสื่อสร้างสรรค์ เช่น การทำสตอรี่บอร์ดคลิปสั้นแนะนำวัฒนธรรมของโรงเรียนและชุมชนโนนขวาวนายูง เพื่อเผยแพร่ให้ผู้อื่นได้รับรู้
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]