การพัฒนารูปแบบการจัดประสบการณ์เพื่อส่งเสริมทักษะทางภาษาและการสื่อสารโดยใช้โครงงานเป็นฐาน (Project Based Learning) เรื่อง “เทียนธรรมนำใจ” สำหรับเด็กปฐมวัย โรงเรียนอุบลวิทยาคม
ผู้พัฒนา นางสาวกฤษฎาภรณ์ สมสุข
โรงเรียนโรงเรียนอุบลวิทยาคม
ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
โรงเรียนวิทยาคมได้ดำเนินการจัดกิจกรรมให้กับเด็กอย่างหลากหลาย เช่น การจัดกิจกรรมประจำวัน 6 กิจกรรมหลัก ที่สอดคล้องกับหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2560 และการจัดประสบการณ์ตามแนวคิดมอนเตสซอรี่ มีการจัดกิจกรรมหมวดการเรียนรู้ 4 หมวด ได้แก่ หมวดชีวิตประจำวัน หมวดประสาทรับรู้ หมวดภาษา และหมวดคณิตศาสตร์ ซึ่งการสอนแบบมอนเตสซอรี่ เป็นการจัดการเรียนการสอนที่คำนึงถึงเด็กเป็นสำคัญ เด็กเรียนรู้จากการปฏิบัติจริงสนองตอบตามความสนใจ ความต้องการ และความมุ่งมั่นตั้งใจเรียนรู้ของเด็กเป็นรายบุคคลและความแตกต่างระหว่างบุคคล แก้ไขข้อผิดพลาดด้วยตนเอง และวิเคราะห์เพื่อแสวงหาวิธีการที่ดีที่สุดเกิดการเรียนรู้ด้วยตนเอง ด้วยความอิสระ เรียนรู้ผ่านจิตซึมซับและสิ่งแวดล้อมรอบๆ ตัว อย่างมีสมาธิ มีวินัยในตนเอง เกิดการพัฒนาทุกๆด้านไปในเวลาเดียวกัน อีกทั้งโรงเรียนอุบลวิทยาคมยังจัดกิจกรรมส่งเสริมการจัดประสบการณ์ โดยใช้โครงงานเป็นฐาน เป็นกิจกรรมที่ฝึกให้เด็กมีทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ และคณิตศาสตร์ และส่งเสริมพัฒนาการทางภาษาให้เด็กปฐมวัย ซึ่งภาษามีความสำคัญต่อเด็กปฐมวัย เป็นอย่างมาก เพราะเด็กใช้ภาษาเป็นเครื่องมือในการแสดงความต้องการ ความรู้สึกนึกคิด การแลกเปลี่ยนประสบการณ์กับผู้อื่นและเป็นพื้นฐานสำคัญของอารมณ สังคม และพัฒนาการทางสติปัญญา ดังนั้น การส่งเสริมความสามารถทางภาษาจึงควรเริ่มตั้งแต่ชวงปฐมวัย เพราะเป็นวัยที่มีพัฒนาการทางภาษาเจริญงอกงามอย่างรวดเร็ว ซึ่งกิจกรรมต่างๆ จะจัดให้เด็กโดยผ่านการเล่น การสนทนาพูดคุย และการเล่นเกมต่างๆ ซึ่งอาจกล่าวได้ว่ากิจกรรมที่ใช้ในการส่งเสริมพัฒนาการทางภาษา ก็คือ วิธีการสอนหรือการจัดกิจกรรมของครูที่จัดขึ้น เพื่อให้เด็กเกิดการเรียนรู้และเข้าใจในสิ่งต่างๆ ตามจุดม่งหมายในการสอน
การพัฒนารูปแบบการจัดประสบการณ์เพื่อส่งเสริมทักษะทางภาษาและการสื่อสารโดยใช้โครงงานเป็นฐาน (Project Based Learning) เรื่อง เทียนธรรมนำใจ สำหรับเด็กปฐมวัย โรงเรียนอุบลวิทยาคม เป็นการเรียนการสอนโดยใช้โครงงานเป็นฐาน Project based learning เป็นรูปแบบการจัดประสบการณ์ที่เน้นเด็กเป็นสำคัญ เน้นให้เด็กได้เรียนรู้ด้วยตนเอง เพื่อให้เด็กมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับทำเทียน เพื่อให้เด็กมีโอกาสได้เรียนรู้ในสิ่งที่ตนเองสนใจ ทำให้เด็กเกิดการเรียนรู้ที่ลึกซึ้งขึ้นต่อยอดจากการทดลองในห้องเรียน และพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ของเด็กปฐมวัย อีกทั้งยังส่งเสริมความสามารถพื้นฐานด้านภาษา และพัฒนาอัตลักษณ์ผู้เรียนที่สะท้อนอัตลักษณ์อุบลราชธานีด้านความเป็นนักปราชญ์ ซึ่งสอดคล้องกับอัตลักษณ์ของจังหวัดอุบลราชธานี
ประเพณีแห่เทียนพรรษา จังหวัดอุบลลราชธานี เป็นภูมิปัญญาท้องถิ่น ซึ่งเป็นมรดกตกทอดทางภูมิปัญญาของชาวจังหวัดอุบลราชธานี เพื่อส่งเสริมให้เด็กรุ่นใหม่ได้รู้จักวัฒนธรรม ประเพณี อัตลักษณ์ของจังหวัดอุบลราชธานี ซึ่งประเพณีแห่เทียนพรรษา สืบทอดติดต่อกันมากว่าร้อยปี เป็นงานบุญประเพณีที่ยิ่งใหญ่ของจังหวัดมาอย่างยาวนาน ที่จัดสืบทอดติดต่อกันมากว่า 118 ปี โดยจะใช้ ขี้ผึ้ง ในการทำเทียน เป็นประเพณีสำคัญที่แสดงให้เห็นถึงเอกลักษณ์ และความร่วมมือร่วมใจกันของชาวบ้านทั้งจังหวัด อีกทั้งยังเป็นภาพสะท้อนวิถีชีวิตของผู้คนที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนา
วันอาสาฬหบูชาและวันเข้าพรรษาทางโรงเรียนได้พานักเรียนไปทัศนศึกษาดูต้นเทียนพรรษาที่วัดปทุมมาลัย อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี นักเรียนชั้นอนุบาลห้อง ๔ ได้ดูการทำเทียนประดับตกแต่งต้นเทียนพรรษาของวัดปทุมมาลัย ครูและเด็กได้ทบทวนการทัศนศึกษาของเด็กๆ หลังจากนั้นนักเรียนได้แสดงความคิดเห็นและซักถามเรื่องต้นเทียนที่วัด ได้ร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับการทำเทียน จึงได้จัดทำโครงงานเทียนธรรมนำใจขึ้น เพื่อให้เด็กได้เรียนรู้วิธีการทำเทียน
จากความสำคัญดังกล่าว ข้าพเจ้าจึงสนใจที่จะศึกษาการพัฒนารูปแบบการจัดประสบการณ์เพื่อส่งเสริมทักษะทางภาษาและการสื่อสารโดยใช้โครงงานเป็นฐาน (Project Based Learning) เรื่อง เทียนธรรมนำใจ สำหรับเด็กปฐมวัย เพื่อเป็นแนวทางในการจัดกิจกรรมที่เหมาะสมให้แก่ครูและผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการจัดการศึกษาปฐมวัยนำกิจกรรมจัดเพื่อพัฒนาทักษะทางภาษาแก่เด็กปฐมวัย โดยคำนึงถึงความเหมาะสมกับวัยของเด็ก ความสนใจของเด็กแต่ละบุคคลได้อย่างมีประสิทธิภาพต่อไป
ผลลัพธ์ต่อนักเรียนเด็กปฐมวัยได้รับการพัฒนา ให้มีความสามารถ มีทักษะทางภาษา มีความรู้ความสามารถตามวัยและมีสมรรถนะทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21
ผลลัพธ์ต่อครู : ครูผู้สอนระดับปฐมวัย จัดกระบวนการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ การวัดและประเมินผล ในการพัฒนาคุณภาพผู้เรียนโดยใช้โครงงานเป็นฐาน อย่างเป็นระบบมีความน่าเชื่อถือ และมีประสิทธิผล
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : ผู้บริหารสถานศึกษานิเทศ ติดตาม การจัดประสบการณ์โดยโครงงานเป็นฐาน อย่างเป็นระบบ มีความน่าเชื่อถือ และมีประสิทธิผล
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : 1. ผู้ปกครองนักเรียน โดยได้เข้ามาศึกษาเยี่ยมชมการจัดการเรียนการสอน และการจัดแหล่งการเรียนรู้ภายในโรงเรียนที่สนับสนุนการจัดการเรียนการสอน 2. มีความร่วมมือระหว่างผู้บริหาร ครูผู้สอนนักเรียน ผู้ปกครอง และคณะกรรมการสถานศึกษาในการจัดหาและผลิตสื่อการเรียนการสอน
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]