การพัฒนาทักษะคณิตศาสตร์ด้านจำนวนสำหรับนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3 ด้วยเกมการศึกษา
ผู้พัฒนา นางสาวอภิรดี พรมโสภา
โรงเรียนโรงเรียนบ้านแสงน้อย
ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
เด็กปฐมวัยทุกคนต้องได้รับการพัฒนารอบด้านอย่างเต็มศักยภาพเป็นรายบุคคลตามที่ได้ระบุไว้ใน หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2560 ที่กล่าวว่า การศึกษาในระดับปฐมวัยต้องพัฒนาเด็กทุกคนให้ ได้รับการพัฒนาตั้งแต่แรกเกิดถึง – 6 ปีอย่างเป็นองค์รวมทั้งด้านร่างกายอารมณ์ จิตใจ สังคมและสติปัญญา อย่างมีคุณภาพอย่างต่อเนื่อง จัดประสบการณ์การเรียนรู้อย่างมีความสุขและเหมาะสมตามวัยตามความสามารถของแต่ละบุคคล โดยได้รับความร่วมมือจากสถานศึกษา พ่อแม่ และบุคคลที่เกี่ยวข้องกับ การพัฒนาเด็กและประสบการณ์สำคัญที่ส่งเสริมพัฒนาการด้านอารมณ์ จิตใจ การให้เด็กได้แสดงออกทาง อารมณ์และความรู้สึกของตนเองที่เหมาะสม มีความสุข ร่าเริง และสามารถสนทนาสื่อสารกับผู้อื่นได้เป็นอย่างดี (กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ, 2560 : 2) สำหรับในด้านสติปัญญาที่เกี่ยวข้องกับทักษะคณิตศาสตร์ เด็กปฐมวัยควรได้รับการส่งเสริมให้มีเจตคติที่ดีต่อคณิตศาสตร์ซึ่งเป็นคุณลักษณะที่เกิดขึ้นจากการได้เรียนรู้ และมีความรู้สึกต่อการเรียน ได้แก่ สนใจในการเรียนรู้ มีความกระตือรือร้น มุ่งมั่นทำกิจกรรมและใช้คณิตศาสตร์ในการคิด วิเคราะห์ แก้ปัญหาที่เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวันได้ ซึ่งการจัดการเรียนรู้ให้กับเด็กปฐมวัยควรจัดกิจกรรมแบบบูรณาการกับกิจวัตรประจำวันผ่านการเล่นและเหมาะสมกับธรรมชาติและ ความสามารถตามวัย เพื่อให้เด็กได้รับประสบการณ์ตรง เกิดความรู้ ความเข้าใจ เกิดทักษะกระบวนการทางคณิตศาสตร์ มีเจตคติที่ดีต่อคณิตศาสตร์ (สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 2560 : 60-67) การจัดประสบการณ์สำคัญที่ส่งเสริมพัฒนาการทางด้านสติปัญญาของเด็กปฐมวัย เป็นการสนับสนุนให้เด็กได้รับรู้ เรียนรู้สิ่งแวดล้อมรอบตัวด้วยประสาทสัมผัสทั้งห้า ผ่านการคิด การเปรียบเทียบจำนวน การส่งเสริม พัฒนาการทางสติปัญญา ซึ่งทักษะเหล่านี้เป็นพื้นฐานทางคณิตศาสตร์ที่จะเป็นพื้นฐานช่วยเตรียมเด็กให้มีความพร้อมที่จะเรียนรู้คณิตศาสตร์ในระดับชั้นต่อไปในอนาคต จึงจำเป็นต้องเน้นให้ผู้เรียนพัฒนาความสามารถในด้านดังกล่าวรวมถึงการรู้ค่าจำนวนตัวเลข (เพ็ญพิไล พรหมมี จุฑารัตน์ คชรัตน์ และชุติมา ทัศโร, 2560 : 4) ซึ่ง
เป็นพื้นฐานสำคัญในการเชื่อมต่อกับการเรียนคณิตศาสตร์ในขั้นสูงต่อไป
จากการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ ครูผู้สอนพบว่า นักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3 มีเด็กยังขาดทักษะพื้นฐานทางคณิตศาสตร์ด้านจำนวน ได้แก่ ไม่สามารถบอกจำนวนสิ่งของต่าง ๆ ได้โดยการนับ และไม่สามารถแสดงสิ่งต่าง ๆ ตามจำนวนที่กำหนดให้ได้ ครูผู้สอนเห็นถึงความสำคัญของปัญหาดังกล่าวจึงมีความสนใจที่จะพัฒนาความสามารถในด้านจำนวน เนื่องจากหากไม่รีบแก้ไขอาจจะส่งผลเสียต่อนักเรียนในอนาคตได้ เพราะคณิตศาสตร์เป็นเรื่องใกล้ตัว และเป็นสิ่งสำคัญที่เกี่ยวข้องในชีวิตประจำวัน รวมทั้งเป็นพื้นฐานในการเรียนรู้ศาสตร์ต่าง ๆ ด้วยเหตุผลดังกล่าว ครูผู้สอนจึงได้จัดทำสื่อเพื่อพัฒนาทักษะทางคณิตศาสตร์ด้วยเกมการศึกษาสำหรับนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3 เพราะทักษะทางคณิตศาสตร์จึงเป็นสิ่งที่มีความสำคัญอย่างยิ่ง เพื่อเป็นพื้นฐานในการเรียนรู้ของเด็กต่อไป หากเด็กได้เรียนรู้จากการลงมือปฏิบัติ และเรียนรู้จากการใช้สื่อการสอนที่เป็นรูปธรรม จะส่งผลให้มีทักษะ กระบวนการทางความคิด สามารถนำการเรียนรู้ที่ได้ไปใช้ในชีวิตประจำวัน และเป็นพื้นฐานสำคัญใน การศึกษาในระดับที่สูงขึ้นต่อไป
ผลลัพธ์ต่อนักเรียน1. เด็กสามารถนับและบอกค่าจำนวนตัวเลขได้ถูกต้อง 2. เด็กปฐมวัยมีทักษะพื้นฐานทางคณิตศาสตร์ด้านจำนวนหลังใช้เกมการศึกษาสูงกว่าก่อนใช้เกมการศึกษา 3.เด็กปฐมวัยมีเจตคติที่ดีต่อการเรียนรู้ในภาพรวมอยู่ในระดับดี
ผลลัพธ์ต่อครู : 1.ครูผู้สอนมีความรู้ ความเข้าใจและสามารถออกแบบกิจกรรมเกมการศึกษาที่มีความสอดคล้องกับ มาตรฐานคุณลักษณะที่พึงประสงค์ และตัวบ่งชี้ที่เหมาะสมกับช่วงวัย 2.ครูผู้สอนมีความพร้อมในด้านการใช้สื่อเกมการศึกษาเพื่อพัฒนาทักษะคณิตศาสตร์ด้านจำนวนสำหรับเด็กปฐมวัยและสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับเนื้อหาในเรื่องอื่น ๆ ได้
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : โรงเรียนมีต้นแบบนวัตกรรมที่เป็นรูปธรรมและสามารถขยายผลนำไปพัฒนาใช้ในชั้นอื่่นๆได้ ผู้อำนวยการโรงเรียนได้ส่งเสริม สนับสนุนด้านนโยบายและงบประมาณที่จำเป็นในการพัฒนานวัตกรรมที่เอื้อต่อครูผู้สอนและผู้เรียน และสถานศึกษามีเครือข่ายความร่วมมือเพิ่มมากขึ้น
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : ผู้ปกครองให้ความร่วมมือและมีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมการใช้เกมการศึกษาเพื่อพัฒนาทักษะคณิตศาสตร์ด้านจำนวนสำหรับเด็กปฐมวัยได้เป็นอย่างดี เช่น การจัดหาสื่อให้กับบุตรหลาน นอกจากนี้ยังสามารถนำความรู้ที่ได้จากการเรียนรู้ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]