การพัฒนากล้ามเนื้อมัดเล็กโดยใช้กิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์
ผู้พัฒนา นางสาวพัชรินทร์ ยืนนาน ตำแหน่ง ครูอัตราจ้าง
โรงเรียนโรงเรียนประชาสามัคคี(บ้านหนองมะนาว)
ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
จากประสบการณ์ที่สอนชั้นอนุบาลปีที่ 2 พัฒนาการด้านความแข็งแรงของกล้ามเนื้อเล็กกล้ามเนื้อมือนิ้วมือของนักเรียนยังไม่แข็งแรงและการประสานสัมพันธ์ระหว่างมือกับตาของนักเรียนยังไม่ดีเท่าที่ควรจึงได้จัดกิจกรรมให้เด็ก ๆ ได้พัฒนากล้ามเนื้อมือด้วยกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์
กำลังสำคัญของชาติในอนาคตเด็กในวัยนี้เป็นวัยแห่งการเริ่มต้นของชีวิตเป็นวัยแห่งการพัฒนาตนเองเป็นวัยแห่งการรับรู้และเรียนรู้ประสบการณ์ต่างๆที่ส่งผลต่อบุคลิกภาพและความสามารถในวัยต่อมานอกจากนี้เด็กวัยนี้ยังเป็นวัยที่มีพัฒนาการด้านต่างๆเจริญขึ้นอย่างรวดเร็วมากกว่าวัยอื่น ๆ ดังนั้นในการพัฒนาเด็กปฐมวัยให้เป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์จึงต้องพัฒนาเด็กให้ครอบคลุมพัฒนาการทั้ง4ด้าน ได้แก่ ด้านร่างกายอารมณ์จิตใจสังคมและสติปัญญาซึ่งเป็นการพัฒนาให้เด็กเป็นคนดีคนเก่งมีความสุขเพื่อจะได้ใช้ชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างราบรื่นมีความสุขตอบสนองเจตนารมณ์ของพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 (พวงรัตน์รอดมณี 2549: 1-2)
การใช้กล้ามเนื้อมัดเล็กมีความสำคัญและจำเป็นต่อการดำรงชีวิตประจำวันโดยกล้ามเนื้อมัดเล็กเป็นอวัยวะหนึ่งในการประกอบกิจวัตรประจำวันด้วยตนเองเช่นการใส่-ถอดกระดุมรูดซิปการแปรงฟันผูกเชือกรองเท้างานศิลปะรวมทั้งการขีดเขียนถ้าเด็กใช้กล้ามเนื้อเล็กได้คล่องแคล่วจะช่วยส่งเสริมพัฒนาการด้านต่างๆ (อธิษฐานพูลศิลป์ศักดิ์กุล, 2546: 111) และการใช้กล้ามเนื้อมัดเล็กของเด็กปฐมวัยควรส่งเสริมให้ใช้กล้ามเนื้อสายตาร่วมกับมือเพราะการประสานงานของกล้ามเนื้อเล็กของเด็กยังไม่พร้อมเท่าที่ควร (ผลิตพรรณทองงาม, 2539; 32: อ้างอิงมาจาก Lowenfeld and Lambert Britain, 1964) การเล่นและการจัดกิจกรรมศิลปะต่างๆจะเป็นเครื่องมือที่ช่วยให้เด็กได้พัฒนาความพร้อมทางมือและตามากที่สุดเด็กจะเรียนรู้อย่างสนุกสนานเด็ก
กิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์เป็นกิจกรรมหนึ่งที่เหมาะสมต่อความสนใจความสามารถและสอดคล้องกับหลักพัฒนาการของเด็กเป็นอย่างยิ่งกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ไม่เพียงส่งเสริมการประสานสัมพันธ์ระหว่างมือกับตาและการผ่อนคลายความคลายเครียดทางอารมณ์เท่านั้นแต่ยังส่งเสริมความคิดอิสระและจินตนาการ
ฝึกให้รู้จักทำงานด้วยตนเองและฝึกการแสดงออกอย่างสร้างสรรค์ทั้งความคิดและการกระทำซึ่งถ่ายทอดออกมาเป็นงานศิลปะนำไปสู่การเรียนอ่านเขียนอย่างสร้างสรรค์ต่อไป
การวิเคราะห์สถานการณ์ (Situation Analysis)
ปัจจุบันการพัฒนากล้ามเนื้อมัดเล็กของเด็กปฐมวัยเป็นสิ่งสำคัญยิ่งต่อการพัฒนาศักยภาพของเด็กปฐมวัย เช่น กิจกรรมที่เด็กได้หยิบจับสิ่งของ ตุ๊กตา เครื่องเล่น ตลอดจนการช่วยตนเองในการแต่งตัว การทำความสะอาดร่างกาย การรับประทานอาหาร ตลอดจนกิจกรรมศิลปะต่างๆที่เด็กได้ทำที่โรงเรียน อย่างไรก็ตามการพัฒนากล้ามเนื้อมัดเล็กของเด็กปฐมวัยนี้ยังเป็นความท้าทายสำหรับกลุ่มเป้าหมาย ซึ่งมีความต้องการพัฒนาพัฒนากล้ามเนื้อมัดเล็กของเด็กปฐมวัยอย่างเป็นระบบและมีประสิทธิภาพ การเรียนรู้แบบเดิมอาจไม่เพียงพอที่จะสร้างแรงบันดาลใจและกระตุ้นให้เกิดการฝึกฝนอย่างต่อเนื่อง ทำให้เกิดความจำเป็นที่จะต้องมีนวัตกรรมใหม่ ๆ เข้ามาช่วยเสริมสร้างทักษะการเขียนเชิงสร้างสรรค์อย่างมีประสิทธิภาพ
การวิเคราะห์บริบทพื้นที่/สถานศึกษา Area/educational context analysis
โรงเรียนประชาสามัคคี ( บ้านหนองมะนาว ) เป็นโรงเรียนขยายโอกาส มีทรัพยากรที่มีความเหมาะสม เช่น วัสดุ อุปกรณ์ โครงสร้างพื้นฐานมีความเพียงพอ เช่น การคมนาคม สื่อสาร ไฟฟ้า ประปา มีห้องเรียนที่เหมาะสมในการจัดการเรียนรู้ ด้วยกระบวนการกลุ่ม มีหลักสูตรที่สอดคล้องกับการนำนวัตกรรม การพัฒนากล้ามเนื้อมือด้วยกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ ชั้นอนุบาลปีที่ 2 สามารถปรับหลักสูตรให้รองรับการเรียนรู้แบบใหม่ได้ ครูมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับหลักสูตรและมีแผนการจัดการเรียนรู้ที่สอดคล้อง โรงเรียนประชาสามัคคี ( บ้านหนองมะนาว ) เปิดกว้างต่อการเรียนรู้ใหม่ ๆ และมีการสนับสนุนจากบุคลากรทั้งภายในและภายนอก มีระบบการประเมินผลที่เอื้อต่อการทดลองและพัฒนานวัตกรรม ใช้การวิเคราะห์ SWOT เป็นเครื่องมือที่สามารถนำมาใช้ในการวิเคราะห์บริบทพื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยพิจารณาถึงจุดแข็ง ( Strengths ) จุดอ่อน ( Weaknesses ) โอกาส ( Opportunities ) และอุปสรรค ( Threats ) ของพื้นที่นำร่อง ซึ่งจะเพิ่มโอกาสความสำเร็จในการนำนวัตกรรมไปใช้อย่างมีประสิทธิภาพ
ผลลัพธ์ต่อนักเรียน- นักเรียนมีพัฒนาการด้านกล้ามเนื้อมัดเล็กที่แข็งแรง ใช้ได้อย่างคล่องแคล่ว มีความสามารถในการหยิบจับ คัดเขียน และการใช้สายตากับมือให้สัมพันธ์กัน - นักเรียนมีความพึงพอใจต่อการพัฒนากล้ามเนื้อมือด้วยกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ อยู่ในระดับดี
ผลลัพธ์ต่อครู : - มีเทคนิคการสอนได้อย่างมีประสิทธิภาพด้วยการทำกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ - มีนวัตกรรมในการพัฒนากล้ามเนื้อมือด้วยกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : - โรงเรียนมีเด็กปฐมวัยที่มีพัฒนาการด้านกล้ามเนื้อมัดเล็กที่สมบูรณ์ และมีความคิดสรรค์ - โรงเรียนมีนวัตกรรมใหม่ ๆ ที่ช่วยสนับสนุนการสอนที่พัฒนาการกล้ามเนื้อมัดเล็กของเด็กปฐมวัย
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : • ผู้ปกครองมีความภูมิใจ มีความพึ่งพอใจ ในพัฒนาการกล้ามเนื้อมัดเล็กของเด็ก ที่มีความแข็แรงมากขึ้น
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]