ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
           แสงเป็นพลังงานรูปแบบหนึ่งที่มีความสำคัญต่อการมองเห็นและการดำรงชีวิตในชีวิตประจำวัน เราใช้แสงจากดวงอาทิตย์และแหล่งกำเนิดแสงต่าง ๆ เช่น หลอดไฟ เทียน และไฟฉาย โดยแสงสามารถเดินทางผ่านวัสดุบางชนิดได้แตกต่างกันขึ้นอยู่กับคุณสมบัติของวัสดุนั้น วัสดุที่พบรอบตัวสามารถจำแนกตามการยอมให้แสงผ่านได้เป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ วัสดุโปร่งใส ซึ่งยอมให้แสงผ่านได้มากและมองเห็นวัตถุด้านหลังได้ชัดเจน วัสดุโปร่งแสง ซึ่งยอมให้แสงผ่านได้บางส่วนและทำให้ภาพด้านหลังไม่ชัด และวัสดุทึบแสง ซึ่งไม่ยอมให้แสงผ่านหรือยอมให้ผ่านได้น้อยมาก ความรู้เรื่องนี้สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการเลือกวัสดุสำหรับหน้าต่าง โคมไฟ ป้าย และสิ่งประดิษฐ์ต่าง ๆ จากการสำรวจวัสดุเหลือใช้ในโรงเรียนและชุมชน พบว่ามีขวดน้ำพลาสติกใส ถุงพลาสติกขุ่น และซองบรรจุภัณฑ์ด้านในสีเงินจำนวนหนึ่งที่สามารถนำกลับมาใช้ได้ วัสดุเหล่านี้มีคุณสมบัติทางแสงแตกต่างกันอย่างชัดเจน จึงเหมาะสำหรับนำมาใช้ศึกษาการยอมให้แสงผ่านและนำผลที่ได้ไปสร้างสิ่งประดิษฐ์ คณะผู้จัดทำจึงมีแนวคิดสร้าง "Jelly Light โคมไฟแมงกะพรุน" โดยใช้หลอดไฟ LED แรงดันต่ำเป็นแหล่งกำเนิดแสง และใช้วัสดุเหลือใช้เป็นส่วนประกอบของลำตัวและหนวดแมงกะพรุน รูปทรงแมงกะพรุนเหมาะกับการออกแบบโคมไฟเพราะมีลำตัวคล้ายโดมและมีหนวดยาว ทำให้สามารถแสดงความแตกต่างของการยอมให้แสงผ่าน การกระจายแสง และการสะท้อนแสงของวัสดุได้อย่างชัดเจน ดังนั้น โครงงานนี้จึงเป็นการนำความรู้เรื่องตัวกลางของแสงมาบูรณาการกับการออกแบบสิ่งประดิษฐ์และการใช้วัสดุเหลือใช้ เพื่อให้นักเรียนได้เรียนรู้จากการลงมือปฏิบัติจริง ฝึกการสังเกต การทดลอง การวัด การเปรียบเทียบ การแก้ปัญหา และการสร้างสรรค์ชิ้นงานที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้

ผลลัพธ์ต่อนักเรียนนักเรียนมีความรู้และความเข้าใจเรื่อง วัสดุโปร่งใส โปร่งแสง และทึบแสง มากขึ้น สามารถอธิบายการยอมให้แสงผ่าน การกระจายแสง และการสะท้อนแสงของวัสดุแต่ละชนิดได้จากการลงมือทดลองจริง นอกจากนี้ยังได้พัฒนาทักษะการสังเกต การตั้งสมมติฐาน การทดลอง การบันทึกผล การแก้ปัญหา และความคิดสร้างสรรค์ในการนำวัสดุเหลือใช้มาประดิษฐ์เป็นชิ้นงาน
ผลลัพธ์ต่อครู : ครูมีสื่อและนวัตกรรมสำหรับจัดการเรียนรู้เรื่อง แสงและตัวกลางของแสง ที่เป็นรูปธรรมและน่าสนใจ ช่วยให้การสอนเชื่อมโยงกับชีวิตประจำวันได้ง่ายขึ้น และสามารถนำแนวทางการเรียนรู้แบบลงมือปฏิบัติจริงไปประยุกต์ใช้กับเนื้อหาวิทยาศาสตร์เรื่องอื่น ๆ ได้
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : สถานศึกษาได้ผลงานนวัตกรรมของนักเรียนที่สามารถใช้เป็น สื่อการเรียนรู้และผลงานจัดแสดงทางวิทยาศาสตร์ ช่วยส่งเสริมบรรยากาศการเรียนรู้ที่เน้นการคิด การทดลอง และการสร้างสรรค์ อีกทั้งยังสนับสนุนแนวทางการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าและการนำวัสดุเหลือใช้กลับมาใช้ใหม่
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : ชุมชนเกิดความตระหนักถึงคุณค่าของวัสดุเหลือใช้ และเห็นตัวอย่างการนำขวดพลาสติก ถุงพลาสติก และบรรจุภัณฑ์กลับมาสร้างเป็นสิ่งประดิษฐ์ที่มีประโยชน์ สามารถนำแนวคิดไปประยุกต์ใช้ในครัวเรือนหรือกิจกรรมของชุมชน และช่วยส่งเสริมการมีส่วนร่วมระหว่างโรงเรียน ผู้ปกครอง และชุมชนในการจัดการเรียนรู้ของนักเรียน
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]