โครงงานภาษาไทย เรื่อง “กระดานแม่เหล็กมหัศจรรย์ สร้างคำ สร้างความรู้”
ผู้พัฒนา นางณัฐภรณ์ สีธรรม
โรงเรียนโรงเรียนบ้านขามป้อม
ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
ภาษาไทยเป็นเอกลักษณ์ประจำชาติและเป็นเครื่องมือสำคัญที่ใช้ในการสื่อสารเพื่อสร้างความเข้าใจในสังคม อีกทั้งยังเป็นรากฐานและเครื่องมือหลักในการแสวงหาความรู้เพื่อพัฒนาตนเองในด้านต่างๆ รวมถึงเป็นพื้นฐานในการเรียนรู้สำหรับทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้ในระบบการศึกษา หากผู้เรียนขาดทักษะทางภาษาไทย โดยเฉพาะการอ่านและการเขียน ก็จะส่งผลกระทบโดยตรงต่อการเรียนรู้ในวิชาอื่นๆ และเป็นอุปสรรคต่อการดำเนินชีวิตในอนาคต
นักเรียนในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถือเป็นวัยเริ่มต้นและเป็นช่วงวัยที่มีความสำคัญอย่างยิ่ง เนื่องจากเป็นวัยที่เพิ่งเริ่มเรียนรู้เรื่องหลักภาษา การอ่าน และการเขียนอย่างจริงจัง ซึ่งหากผู้เรียนได้รับการส่งเสริมและการปูพื้นฐานที่ถูกต้อง มีประสิทธิภาพ ตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยสร้างทักษะพื้นฐานที่มั่นคง ยั่งยืน และทำให้ผู้เรียนเกิดเจตคติที่ดีต่อการเรียนภาษาไทย ในทางตรงกันข้าม หากปล่อยให้เกิดปัญหาหมักหมมตั้งแต่ระดับชั้นนี้ ก็อาจกลายเป็นปัญหาเรื้อรังที่แก้ไขได้ยากในระดับชั้นที่สูงขึ้น
อย่างไรก็ตาม จากการสังเกตการณ์จัดการเรียนการสอนและพฤติกรรมการเรียนรู้ในห้องเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ที่ผ่านมา คณะผู้จัดทำพบปัญหาสำคัญคือ มีนักเรียนบางส่วนที่ไม่สามารถอ่านหรือสะกดคำพื้นฐานได้อย่างคล่องแคล่ว นักเรียนมักเกิดความสับสนในการประสมคำระหว่างพยัญชนะ สระ และวรรณยุกต์ ส่งผลให้ขาดความมั่นใจเมื่อต้องอ่านออกเสียงต่อหน้าเพื่อนหรือครู ประกอบกับการจัดการเรียนรู้วิธีเดิมๆ มักเน้นการท่องจำจากตำราหรือกระดานดำเพียงอย่างเดียว ซึ่งไม่สอดคล้องกับธรรมชาติของเด็กในวัยนี้ ทำให้นักเรียนรู้สึกเบื่อหน่าย ขาดความสนใจ และไม่มีส่วนร่วมในชั้นเรียนอย่างที่ควรจะเป็น
จากสภาพปัญหาและความสำคัญดังกล่าว คณะผู้จัดทำจึงได้ระดมความคิดและคิดค้นนวัตกรรมสื่อการสอนในรูปแบบเกมการศึกษาขึ้นมา คือ “กระดานแม่เหล็กมหัศจรรย์ สร้างคำ สร้างความรู้” เพื่อใช้เป็นเครื่องมือในการทลายกำแพงความน่าเบื่อของการเรียนภาษาไทย โดยสื่อชิ้นนี้จะเปิดโอกาสให้นักเรียนได้เรียนรู้ผ่านกระบวนการเล่น การทดลอง และการลงมือปฏิบัติจริงด้วยตนเอง (Active Learning) ซึ่งสอดคล้องกับจิตวิทยาพัฒนาการของเด็กปฐมวัยและประถมศึกษาตอนต้น
สื่อ “กระดานแม่เหล็กมหัศจรรย์ สร้างคำ สร้างความรู้” ออกแบบมาเพื่อให้ผู้เรียนสามารถหยิบจับ นำตัวอักษร สระ และวรรณยุกต์ที่เป็นแผ่นแม่เหล็กมาทดลองต่อเรียง พลิกแพลง และประสมให้กลายเป็นคำศัพท์ต่างๆ ได้อย่างอิสระ โดยเชื่อมโยงกับรูปภาพ สื่อภาพสีสันสดใส และสถานการณ์จำลองใกล้ตัวที่น่าสนใจ ซึ่งจะช่วยเปลี่ยนการเรียนภาษาไทยที่เคยเป็นเรื่องนามธรรมให้เห็นภาพเป็นรูปธรรมชัดเจนยิ่งขึ้น ช่วยกระตุ้นความสนใจ สร้างความสนุกสนานเพลิดเพลิน ทำให้นักเรียนเกิดความจำระยะยาว และส่งผลในการพัฒนาทักษะทั้งการอ่านและการเขียนคำพื้นฐานภาษาไทยของนักเรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน
ผลลัพธ์ต่อนักเรียนกเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 มีความสามารถในการอ่านออกเสียง การสะกดคำ และการประสมคำพื้นฐานภาษาไทยถูกต้องแม่นยำขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
ผลลัพธ์ต่อครู : ครูผู้สอนมีสื่อการเรียนรู้ที่ทันสมัย มีความยืดหยุ่นสูง และสามารถนำไปปรับใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนสอดแทรกได้หลากหลายรูปแบบ
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : ส่งผลให้ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาภาษาไทยของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 โดยภาพรวมของโรงเรียนสูงขึ้น และช่วยลดปัญหาอ่านไม่ออกเขียนไม่ได้
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : ผู้ปกครองมีความสุขและพึงพอใจที่เห็นบุตรหลานมีพัฒนาการด้านการอ่านและการเขียนที่ดีขึ้นอย่างชัดเจน สามารถนำความรู้กลับไปใช้ทำการบ้านหรืออ่านสิ่งรอบตัวที่บ้านได้
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]