ระบบสารสนเทศโรงเรียนพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 1



การพัฒนากระบวนการเรียนรู้แบบบูรณาการ จากภูมิปัญญาท้องถิ่นสู่นวัตกรรมสร้างอาชีพ เรื่อง เทียนสร้างสรรค์
ผู้พัฒนา นางกานต์ธีรา ม่วงอ่อน, นางสาวนวพร ปรัสพันธ์, นาง
โรงเรียนโรงเรียนบ้านยางกะเดา

ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
           การจัดการศึกษาในศตวรรษที่ 21 มุ่งเน้นการเตรียมความพร้อมให้ผู้เรียนมีสมรรถนะที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตและการทำงานในโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วกระทรวงศึกษาธิการได้กำหนดนโยบายให้สถานศึกษาปรับกระบวนทัศน์การจัดการเรียนรู้ไปสู่การเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) เพื่อให้ผู้เรียนเกิดกระบวนการคิดวิเคราะห์ ทักษะการแก้ปัญหา และสามารถสร้างสรรค์นวัตกรรมได้ด้วยตนเอง (พิมพันธ์ เดชะคุปต์ และ พเยาว์ ยินดีสุข,2564) อย่างไรก็ตาม สภาพการจัดการเรียนการสอนในปัจจุบันมักประสบปัญหาการแยกส่วนเนื้อหาตามรายวิชา ทำให้เกิดความซ้ำซ้อนของภาระงาน นักเรียนเกิดความเครียด และไม่สามารถนำองค์ความรู้ไปบูรณาการเพื่อใช้ในชีวิตจริงได้ แนวทางหนึ่งในการแก้ปัญหาดังกล่าว คือการใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (Professional Learning Community: PLC) เพื่อให้ครูผู้สอนต่างรายวิชาร่วมกันออกแบบการจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการ (Integrated Learning) และการเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน (Project-Based Learning: PBL) ซึ่งจะช่วยลดภาระงานที่ซ้ำซ้อนและเปลี่ยนห้องเรียนให้เป็นพื้นที่แห่งการลงมือปฏิบัติจริง (วิชัย วงษ์ใหญ่ และ มารุต พัฒผล,2564) โรงเรียนบ้านยางกะเดา จังหวัดอุบลราชธานี ตั้งอยู่ในพื้นที่ที่มีบริบททางวัฒนธรรมและระบบนิเวศที่โดดเด่น นอกเหนือจากความภาคภูมิใจใน "ประเพณีแห่เทียนพรรษา" ซึ่งเป็นอัตลักษณ์ระดับจังหวัดแล้ว ชุมชนบ้านยางกะเดายังมีวิถีชีวิตที่ผูกพันกับธรรมชาติ โดยมีวัฒนธรรม "การเก็บของป่า" และการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรในท้องถิ่นอย่างยั่งยืน คณะผู้จัดทำจึงได้นำบริบทชุมชน (Community-Based Learning) มาเป็นฐานในการออกแบบการเรียนรู้ โดยบูรณาการภูมิปัญญาดั้งเดิมเข้ากับวิทยาการสมัยใหม่ ให้นักเรียนได้ศึกษาและนำพืชพรรณสมุนไพรพื้นบ้านที่ได้จากการเก็บของป่า เช่น ตะไคร้ มาสกัดเป็นสีและน้ำมันหอมระเหยธรรมชาติ เพื่อใช้เป็นส่วนผสมในการทำเทียนสร้างสรรค์ เกิดเป็นนวัตกรรมผลิตภัณฑ์ท้องถิ่น เช่น "เทียนหอมตะไคร้ไล่ยุง" (สมุทร ชำนาญ และคณะ,2565) ซึ่งไม่เพียงแต่เพิ่มมูลค่า (Value Added) ให้กับทรัพยากรในชุมชน แต่ยังเป็นการสร้างผลิตภัณฑ์ที่ตอบโจทย์ความต้องการของตลาด ด้วยเหตุนี้ คณะครูโรงเรียนบ้านยางกะเดาจึงได้นำกระบวนการ PLC มาขับเคลื่อนการพัฒนา "การพัฒนากระบวนการเรียนรู้แบบบูรณาการ จากภูมิปัญญาท้องถิ่นสู่นวัตกรรมสร้างอาชีพ เรื่อง เทียนสร้างสรรค์" สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-3 โดยออกแบบโครงสร้างการเรียนรู้ 20 สัปดาห์ ที่ครอบคลุมตั้งแต่การสืบค้นภูมิปัญญา การประยุกต์ใช้วัตถุดิบจากป่าชุมชน การคิดคำนวณต้นทุน การออกแบบบรรจุภัณฑ์ ไปจนถึงการทำการตลาดและจัดจำหน่ายจริง ณ ตลาดนัดบ้านยางกะเดา นวัตกรรมชิ้นนี้จึงเป็นเครื่องมือสำคัญในการส่งเสริมทักษะความเป็นผู้ประกอบการวัยเยาว์ (Young Entrepreneur) ที่ช่วยสืบสานวัฒนธรรมท้องถิ่น ปลูกฝังจิตสำนึกรักษ์ธรรมชาติ และสร้างรายได้ระหว่างเรียน ซึ่งจะเป็นรากฐานสำคัญในการประกอบอาชีพของผู้เรียนในอนาคตได้อย่างยั่งยืน (สุวิทย์ มูลคำ,2566)
ผลลัพธ์ต่อนักเรียน- เกิดสมรรถนะและทักษะแห่งศตวรรษที่21: นักเรียนสามารถนำความรู้แบบบูรณาการจากหลากหลายรายวิชามาประยุกต์ใช้ในการสร้างสรรค์ "ผลิตภัณฑ์เทียนและบรรจุภัณฑ์" ได้สำเร็จตามมาตรฐานที่วางไว้ - เกิดทักษะอาชีพและรายได้ระหว่างเรียน: จากการนำผลิตภัณฑ์ลงพื้นที่จัดจำหน่ายจริง ณ ตลาดนัดบ้านยางกะเดา ทำให้นักเรียนมีรายได้ระหว่างเรียน เกิดทักษะการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า ทักษะการสื่อสารเพื่อการขาย และได้รับการพัฒนาความเป็นผู้ประกอบการวัยเยาว์ ที่พร้อมนำไปต่อยอดเป็นอาชีพในอนาคต
ผลลัพธ์ต่อครู : - เกิดกระบวนการจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการที่มีประสิทธิภาพ: โรงเรียนบ้านยางกะเดาได้กระบวนการจัดการเรียนรู้แบบที่สามารถนำทุนทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นของจังหวัดอุบลราชธานี บ้านยางกะเดา มาเชื่อมโยงกับการฝึกทักษะอาชีพได้อย่างเป็นรูปธรรม - เกิดเครือข่ายการเรียนรู้ทางวิชาชีพ(PLC): ครูเกิดการทำงานเป็นทีมข้ามกลุ่มสาระการเรียนรู้ ช่วยลดความซ้ำซ้อนของภาระงานและชิ้นงาน และได้ปรับเปลี่ยนบทบาทจากผู้บรรยายหน้าชั้นเรียนมาเป็นผู้อำนวยความสะดวกอย่างเต็มตัว
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : - โรงเรียนบ้านยางกะเดามีรูปแบบนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวซึ่งสะท้อนถึงวิสัยทัศน์ในการนำทุนทางวัฒนธรรมมาบูรณาการสู่ทักษะอาชีพ
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : - เกิดความร่วมมือระหว่างโรงเรียนและชุมชน (Community Engagement): ชุมชนได้เข้ามามีส่วนร่วมเป็นฐานการเรียนรู้และพื้นที่ปฏิบัติการจริงภูมิปัญญาท้องถิ่นเรื่องเทียนพรรษา และของดีจากป่าบ้านยางกะเดาได้รับการสืบสานและต่อยอดเพื่อเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจ - เกิดความภาคภูมิใจในท้องถิ่น: ผู้ปกครองและชาวบ้านในชุมชนได้เห็นศักยภาพของบุตรหลาน และได้ร่วมสนับสนุนความมุ่งมั่นของนักเรียนผ่านการอุดหนุนสิน ค้า ณ ตลาดนัดบ้านยางกะเดา ซึ่งเป็นการช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจหมุนเวียนในระดับฐานราก
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]





นวัตกรรมการศึกษาน่าสนใจ






พื้นที่นวัตกรรมฯ สพป.อบ. 1
เข้าสู่ระบบ
ข้อมูลโรงเรียน
การร่วมกิจกรรม
แลกเปลี่ยนเรียนรู้
ความเคลื่อนไหว
นวัตกรรม
หน้าแรก