การเรียนรู้ระบบสุริยะน่ารู้โดยใช้กระบวนการเรียนรู้ 5E นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4
ผู้พัฒนา นางสาวนินนรา บุญจอง
โรงเรียนโรงเรียนบ้านดงยาง
ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
วิชาวิทยาศาสตร์เป็นพื้นฐานสำคัญในการพัฒนาทักษะการคิด การสังเกต และการอธิบายปรากฏการณ์ตามธรรมชาติ โดยเฉพาะเรื่อง “ระบบสุริยะ” ซึ่งเป็นเนื้อหาที่ช่วยให้นักเรียนเข้าใจตำแหน่งของโลก ความสัมพันธ์ระหว่างดวงอาทิตย์ ดาวเคราะห์ และวัตถุท้องฟ้าต่าง ๆ อย่างไรก็ตาม การจัดการเรียนรู้ในหัวข้อนี้มักมีลักษณะเป็นเนื้อหานามธรรม มองไม่เห็นได้โดยตรง ทำให้นักเรียนระดับประถมศึกษาบางส่วนเกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อน ขาดความสนใจ และจดจำเนื้อหาได้ไม่ยั่งยืน เมื่อใช้วิธีการสอนแบบบรรยายเพียงอย่างเดียว จากการจัดการเรียนการสอนที่ผ่านมา พบว่านักเรียนยังมีปัญหาในการเรียงลำดับดาวเคราะห์ อธิบายลักษณะเด่นของดาวแต่ละดวง และเชื่อมโยงความสัมพันธ์ของระบบสุริยะได้ไม่ชัดเจน อีกทั้งการมีส่วนร่วมในชั้นเรียนยังไม่ทั่วถึง จึงมีความจำเป็นต้องพัฒนารูปแบบและสื่อนวัตกรรมการเรียนรู้ที่ช่วยกระตุ้นความสนใจ ส่งเสริมการมีส่วนร่วม และเปิดโอกาสให้นักเรียนได้เรียนรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติจริง กระบวนการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 5E (5E Learning Cycle) ประกอบด้วยขั้นตอน Engage, Explore, Explain, Elaborate และ Evaluate เป็นแนวทางที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ส่งเสริมการตั้งคำถาม การค้นคว้า การทดลอง และการสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง เมื่อนำมาประยุกต์ร่วมกับนวัตกรรมการเรียนรู้ “ระบบสุริยะน่ารู้” เช่น ชุดกิจกรรม แบบจำลอง สื่อภาพ เกม หรือกิจกรรมโต้ตอบ จะช่วยทำให้เนื้อหาที่เป็นนามธรรมเข้าใจได้ง่ายขึ้น เป็นรูปธรรมมากขึ้น และเหมาะสมกับพัฒนาการของผู้เรียนระดับประถมศึกษา ดังนั้น การพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้เรื่องระบบสุริยะโดยใช้กระบวนการเรียนรู้แบบ 5E จึงมีความสำคัญในการยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เสริมสร้างทักษะการคิดทางวิทยาศาสตร์ เพิ่มความสนใจในการเรียนรู้ และช่วยให้ผู้เรียนสามารถอธิบายแนวคิดเกี่ยวกับระบบสุริยะได้อย่างถูกต้องและยั่งยืน
ผลลัพธ์ต่อนักเรียน1.ช่วยยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียน 2.ส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกและการใช้สื่อนวัตกรรม 3.เกิดคลังสื่อและชุดกิจกรรมที่สามารถใช้ซ้ำและขยายผลได้ 4. สนับสนุนการทำ PLC และการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในโรงเรียน 5.สามารถเผยแพร่เป็นผลงานนวัตกรรมของโรงเรียนในเวทีต่าง ๆ
ผลลัพธ์ต่อครู : 1.มีรูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่เป็นระบบและเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ 2.มีสื่อและชุดกิจกรรมพร้อมใช้ ช่วยลดเวลาในการเตรียมการสอน 3.พัฒนาทักษะการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะและ Active Learning 4.สามารถวัดและประเมินผลผู้เรียนได้หลากหลายรูปแบบ 5.ใช้เป็นผลงานทางวิชาการและต่อยอดสู่นวัตกรรมในหน่วยการเรียนรู้อื่นได้
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : 1.นักเรียนมีความรู้และความเข้าใจเรื่องระบบสุริยะได้ถูกต้องและชัดเจนยิ่งขึ้น 2.เข้าใจเนื้อหาที่เป็นนามธรรมได้ง่ายขึ้นจากการใช้สื่อ แบบจำลอง และกิจกรรมลงมือปฏิบัติ 3. พัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ เช่น การสังเกต การตั้งคำถาม การอธิบาย และการสรุปผล 4. ส่งเสริมทักษะการคิดวิเคราะห์และการเชื่อมโยงความรู้ 5. ได้เรียนรู้ผ่านกิจกรรมกลุ่ม ฝึกการทำงานร่วมกันและการสื่อสาร 6. มีส่วนร่วมในชั้นเรียนมากขึ้น กล้าแสดงความคิดเห็นและนำเสนอผลงาน 7. เกิดความสนใจและแรงจูงใจในการเรียนวิทยาศาสตร์ 8. เรียนรู้อย่างเป็นขั้นตอนตามกระบวนการ 5E ทำให้จดจำความรู้ได้ยาวนาน 9. สามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้และเชื่อมโยงกับปรากฏการณ์รอบตัวได้
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : 1.ช่วยยกระดับคุณภาพการเรียนรู้ด้านวิทยาศาสตร์ของผู้เรียนในชุมชน 2.ส่งเสริมให้เกิดบรรยากาศการเรียนรู้และความสนใจด้านวิทยาศาสตร์ในชุมชน 3. เป็นแหล่งตัวอย่างกิจกรรมและสื่อการเรียนรู้ที่ชุมชนสามารถนำไปใช้ในกิจกรรมการศึกษานอกห้องเรียน 4.เปิดโอกาสให้โรงเรียนเผยแพร่ผลงานนวัตกรรมและจัดนิทรรศการวิชาการให้ชุมชนมีส่วนร่วม 5.สร้างความร่วมมือระหว่างโรงเรียน ผู้ปกครอง และชุมชนในการส่งเสริมการเรียนรู้ของนักเรียน 6.ช่วยปลูกฝังทักษะการคิดและการเรียนรู้อย่างเป็นระบบให้กับเยาวชน ซึ่งเป็นกำลังสำคัญของชุมชนในอนาคต 7.ส่งเสริมภาพลักษณ์ของชุมชนในด้านการสนับสนุนการศึกษาและนวัตกรรมการเรียนรู้
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]
ผลลัพธ์ต่อครู : 1.มีรูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่เป็นระบบและเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ 2.มีสื่อและชุดกิจกรรมพร้อมใช้ ช่วยลดเวลาในการเตรียมการสอน 3.พัฒนาทักษะการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะและ Active Learning 4.สามารถวัดและประเมินผลผู้เรียนได้หลากหลายรูปแบบ 5.ใช้เป็นผลงานทางวิชาการและต่อยอดสู่นวัตกรรมในหน่วยการเรียนรู้อื่นได้
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : 1.นักเรียนมีความรู้และความเข้าใจเรื่องระบบสุริยะได้ถูกต้องและชัดเจนยิ่งขึ้น 2.เข้าใจเนื้อหาที่เป็นนามธรรมได้ง่ายขึ้นจากการใช้สื่อ แบบจำลอง และกิจกรรมลงมือปฏิบัติ 3. พัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ เช่น การสังเกต การตั้งคำถาม การอธิบาย และการสรุปผล 4. ส่งเสริมทักษะการคิดวิเคราะห์และการเชื่อมโยงความรู้ 5. ได้เรียนรู้ผ่านกิจกรรมกลุ่ม ฝึกการทำงานร่วมกันและการสื่อสาร 6. มีส่วนร่วมในชั้นเรียนมากขึ้น กล้าแสดงความคิดเห็นและนำเสนอผลงาน 7. เกิดความสนใจและแรงจูงใจในการเรียนวิทยาศาสตร์ 8. เรียนรู้อย่างเป็นขั้นตอนตามกระบวนการ 5E ทำให้จดจำความรู้ได้ยาวนาน 9. สามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้และเชื่อมโยงกับปรากฏการณ์รอบตัวได้
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : 1.ช่วยยกระดับคุณภาพการเรียนรู้ด้านวิทยาศาสตร์ของผู้เรียนในชุมชน 2.ส่งเสริมให้เกิดบรรยากาศการเรียนรู้และความสนใจด้านวิทยาศาสตร์ในชุมชน 3. เป็นแหล่งตัวอย่างกิจกรรมและสื่อการเรียนรู้ที่ชุมชนสามารถนำไปใช้ในกิจกรรมการศึกษานอกห้องเรียน 4.เปิดโอกาสให้โรงเรียนเผยแพร่ผลงานนวัตกรรมและจัดนิทรรศการวิชาการให้ชุมชนมีส่วนร่วม 5.สร้างความร่วมมือระหว่างโรงเรียน ผู้ปกครอง และชุมชนในการส่งเสริมการเรียนรู้ของนักเรียน 6.ช่วยปลูกฝังทักษะการคิดและการเรียนรู้อย่างเป็นระบบให้กับเยาวชน ซึ่งเป็นกำลังสำคัญของชุมชนในอนาคต 7.ส่งเสริมภาพลักษณ์ของชุมชนในด้านการสนับสนุนการศึกษาและนวัตกรรมการเรียนรู้
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]
นวัตกรรมการศึกษาน่าสนใจ
