การพัฒนาชุดการสอนกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สาระที่ 1 วิทยาศาสตร์ชีวภาพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6
ผู้พัฒนา นางกาญจนา ประทุมมา
โรงเรียนโรงเรียนชุมชนบ้านหนองขุ่น
ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
วิทยาศาสตร์มีบทบาทสำคัญยิ่งในสังคมโลกปัจจุบันและอนาคต เพราะวิทยาศาสตร์เกี่ยวข้องกับทุกคนทั้งในชีวิตประจำวันและการงานอาชีพต่าง ๆ ตลอดจนเทคโนโลยี เครื่องมือเครื่องใช้และผลผลิตต่าง ๆ ที่มนุษย์ได้ใช้เพื่ออำนวยความสะดวกในชีวิตและการทำงาน เหล่านี้ล้วนเป็นผลของความรู้วิทยาศาสตร์ ผสมผสานกับความคิดสร้างสรรค์และศาสตร์อื่น ๆ วิทยาศาสตร์ช่วยให้มนุษย์ได้พัฒนาวิธีคิด ทั้งความคิดเป็นเหตุเป็นผล คิดสร้างสรรค์ คิดวิเคราะห์ วิจารณ์ มีทักษะสำคัญในการค้นคว้าหาความรู้ มีความสามารถในการแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ สามารถตัดสินใจโดยใช้ข้อมูลที่หลากหลายและมีประจักษ์พยานที่ตรวจสอบได้ วิทยาศาสตร์เป็นวัฒนธรรมของโลกสมัยใหม่ซึ่งเป็นสังคมแห่งการเรียนรู้ (K knowledge-based society) ดังนั้นทุกคนจึงจำเป็นต้องได้รับการพัฒนาให้รู้วิทยาศาสตร์ เพื่อที่จะมีความรู้ความเข้าใจในธรรมชาติและเทคโนโลยีที่มนุษย์สร้างสรรค์ขึ้น สามารถนำความรู้ไปใช้อย่างมีเหตุผล สร้างสรรค์ และมีคุณธรรมดังนั้นทุกคนจึงจำเป็นจะต้องได้รับ การพัฒนาให้รู้ วิทยาศาสตร์ เพื่อที่จะมีความรู้ความเข้าใจโลกธรรมชาติและเทคโนโลยีที่มีมนุษย์สร้างสรรค์ขึ้น สามารถนำ ความรู้ไปใช้อย่างมีเหตุผล สร้างสรรค์ และมีคุณธรรม การศึกษาเป็นเครื่องมือในการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ เป็นพื้นฐานสำคัญของการพัฒนาและเครื่องชี้นำสังคม ผู้ได้รับการศึกษาจึงเป็นบุคคลที่มีคุณภาพและเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาประเทศชาติ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีถือเป็นปัจจัยสำคัญในการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมให้ก้าวหน้า รวมทั้งสร้างเสริมขีดความสามารถของประเทศในการแข่งขันระดับนานาชาติ เนื่องจากความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้เข้ามาเกี่ยวข้องในชีวิตประจำวันของบุคคลมากขึ้น และเป็นเครื่องมือสำคัญที่จะช่วยยกระดับมาตรฐานความเป็นอยู่สูงขึ้น การส่งเสริมพัฒนาด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี จะต้องอาศัยการวางรากฐานการศึกษาที่มีคุณภาพ ดังนั้นจึงจำเป็นเร่งด่วนที่จะต้องยกระดับการศึกษาด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เพื่อทำให้คนไทยทุกคนมีความรู้ความเข้าใจ และเป็นรากฐานในการดำเนินชีวิตได้อย่างรู้เท่าทัน นำไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน
การสอนวิชาวิทยาศาสตร์เพื่อให้บรรลุผลตามเป้าหมายของหลักสูตรควรมีการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ตลอดเวลา ทุกสถานที่ ผู้สอนควรจัดกิจกรรมให้สอดคล้องกับความสนใจ ความถนัดของผู้เรียน โดยคำนึงถึงความแตกต่างระหว่างบุคคล ฝึกทักษะกระบวนการคิด การจัดการ เรียนรู้จากประสบการณ์จริง การจัดสาระการเรียนรู้จึงควรจัดการศึกษาเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต ผู้เรียนสามารถเลือกเรียนได้ตามความสนใจ รูปแบบของการจัดกิจกรรมการสอนควรมีอย่างหลากหลาย ไม่ว่าจะเรียนรู้ร่วมกันทั้งชั้น เรียนเป็นกลุ่มย่อย เรียนเป็นรายบุคคล สถานที่ที่จัดควรมีทั้งในห้องเรียน นอกห้องเรียน รวมทั้งสื่อการเรียนการสอนก็มีบทบาทสำคัญยิ่งประการหนึ่งต่อการจัดการเรียนการสอนเพื่อให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ ในการเรียนการสอนที่สามรถถ่ายทอดความรู้ความเข้าใจ พัฒนาเจตคติและฝึกทักษะกระบวนการนั้นมีมากมาย เช่น ชุดการเรียนการสอนหรือชุดกิจกรรม ซึ่งจัดว่าเป็นนวัตกรรมการศึกษารูปแบบหนึ่งที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ดังที่กรมว่าชาการ(2545 : 86) ได้ทำการศึกษารูปแบบนวัตกรรมการเรียนการสอนที่มีประสิทธิภาพระดับมัธยมศึกษาพบว่า ชุดการเรียนการสอนทำให้ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ ความคิดสร้างสรรค์ และเจตคติทางวิทยาศาสตร์สูงขึ้น นอกจากนี้ ชุดการเรียนการสอนหรือชุดกิจกรรมการเรียนรู้เป็นเครื่องมือที่ช่วยให้ครูดำเนินการสอนไปตามลำดับขั้นตอน ช่วยให้การถ่ายทอดเนื้อหาหรือประสบการณ์ที่เหมาะสมเป็นนามธรรมได้ มีอุปกรณ์การสอนที่ช่วยให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ประสบผลในการเรียนรู้ได้เร็ว ทำให้การเรียนการสอนมีประสิทธิภาพสูงขึ้น ชุดการสอนเป็นเทคโนโลยีทางการศึกษาชนิดหนึ่งที่นำเอาสื่อการสอนที่สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ เนื้อหาและจัดกิจกรรมสำหรับการเรียนการสอนอย่างเหมาะสมกับนักเรียน ในแต่ละชุดการสอนประกอบด้วยคู่มือการใช้ชุดการสอนสำหรับครู การใช้ชุดการสอนสำหรับนักเรียน แผนการสอน สื่อการเรียน ซึ่งมีลักษณะเป็นสื่อประสม กิจกรรมการเรียนการสอน แบบวัดผลและการประเมินผล การสอนโดยใช้ชุดการสอนนับเป็นวิธีการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญวิธีหนึ่ง ที่มุ่งให้ผู้เรียนได้ปฏิบัติจริง ส่งผลให้กระบวนการเรียนการสอนมีประสิทธิภาพสูงขึ้น
ผลการทดสอบระดับชาติ O-NET) กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนชุมผลบ้านหนองขุ่นปีการศึกษา 2567 อยู่ในระดับกว่าค่าเฉลี่ยของประเทศ ดังนั้นผู้รายงานจึงได้จัดทำนวัตกรรมการพัฒนาชุดการสอนกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สาระที่ 1 วิทยาศาสตร์ชีวภาพ ขั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ขึ้น
ผลลัพธ์ต่อนักเรียนผู้เรียนมีความรู้ความเข้าเกี่ยวกับเนื้อหาวิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สาระที่ 1 วิทยาศาสตร์ชีวภาพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 เพิ่มขึ้น และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเพิ่มขึ้น
ผลลัพธ์ต่อครู : ครูมีสื่อนวัตกรรมที่ใช้ในการจัดการเรียนรู้ สะดวกใช้ง่าย
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนในกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของสถานศึกษาเพิ่มขึ้น
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : ทำให้ผู้ปกครองและชุมชนมีความพึงพอใจต่อการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนของโรงเรียนมากขึ้น
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมหลักสูตร
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]