การพัฒนาการเรียนรู้บูรณาการทักษะชีวิตในกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ เรื่องสารพันงานครัว โดยใช้วิธีสอนกิจกรรมเป็นฐาน (Active learning) สำหรับนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนบ้านดุมใหญ่ดงยาง อำเภอม่วงสามสิบ จังหวัดอุบลราชธานี ปีการศึกษา 2567
ผู้พัฒนา นางสาวชฎาภรณ์ ถนอมบุญ
โรงเรียนโรงเรียนบ้านดุมใหญ่ดงยาง
ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
สภาพสังคมในทศวรรษใหม่ เป็นยุคของความเร็วและความล้าสมัยของเทคโนโลยีการสื่อสาร ความหลากหลายทางเชื้อชาติวัฒนธรรม การหล่อหลอมรวมความคิดและความเชื่อของกลุ่มคน ที่บุคคลในสังคมจะต้องตั้งรับการมีวิถีชีวิตยุคใหม่อย่างมีวิจารณญาณ ซึ่งจากสภาพสังคมที่เปลี่ยนแปลงอย่างมากนี่เองได้ส่งผลกระทบต่อเด็กวัยเรียน ทั้งการดำเนินชีวิตท่ามกลางกระแสเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลง และความคาดหวังของผู้ปกครองต่อการศึกษาของบุตรหลาน ตลอดจนการเผชิญสิ่งยั่วยุหรือตัวแบบที่ไม่เหมาะสมต่างๆ รอบตัวก่อให้เกิดปัญหาเด็กและเยาวชนอย่างมาก ทั้งปัญหาด้านการปรับตัว ปัญหาด้านอารมณ์และจิตใจ ปัญหาสุขภาพ ปัญหาความรุนแรง ปัญหาเด็กติดเกม ปัญหายาเสพติด ปัญหาทางเพศ ฯลฯ โดย เฉพาะในเด็กและเยาวชนที่มีทักษะชีวิต ขาดภูมิคุ้มกันทางสังคมที่ดี เมื่อจบการศึกษาขั้นพื้นฐานไปแล้วอาจเป็นคนที่ไม่ประสบความสำเร็จในชีวิต มีปัญหาทางอารมณ์ จิตใจ และมีความขัดแย้งในชีวิตได้ง่าย ครูจึงต้องจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพให้ผู้เรียนมีทักษะชีวิตเป็นภูมิคุ้มกันให้รอดพ้นจากการครอบงำความคิดของสื่อเทคโนโลยี และตั้งรับต่อการก้าวรุกทางสังคมอย่างรู้เท่ากัน ( ชุลีพร ดัดงาม:2554 :1)
ทักษะชีวิตเป็นคุณลักษณะสำคัญที่ต้องเกิดขึ้นกับเด็กและเยาวชนไทยในทุกภูมิภาคหรือแม้กระทั่งผู้ใหญ่ในสังคมปัจจุบัน เพราะทักษะชีวิตเป็นผลการเรียนรู้ตลอดชีวิต โดยพัฒนาไปตามการเปลี่ยนแปลงของสังคมและวัฒนธรรม จากสภาพของสังคมปัจจุบันซึ่งมีการเปลี่ยนแปลงทำให้เยาวชนได้รับการฝึกทักษะชีวิตจากบ้าน โรงเรียนและชุมชนน้อยกว่าเดิม การเปลี่ยนแปลงของสภาพสังคมสูงขึ้นจึงมีความจำเป็นที่เยาวชนไทยต้องรับการพัฒนาทักษะชีวิต เพื่อให้สามารถดำรงชีวิตอยู่ในสังคมปัจจุบันได้อย่างมีความสุข
กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพและเทคโนโลยีเป็นกลุ่มสาระที่มุ่งพัฒนาผู้เรียนให้มีทักษะในการทำงาน ทำงานเป็น รักการทำงาน ทำงานร่วมกับผู้อื่นได้ มีความสามารถในการจัดการ มีการวางแผนการทำงานและการจัดการอย่างเป็นระบบ ทำงานอย่างมีกลยุทธ์โดยใช้กระบวนการทางเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้ในการทำงานการสร้างและพัฒนาผลิตภัณฑ์หรือวิธีการใหม่ๆรวมทั้งการใช้ทรัพยากรธรรมชาติสิ่งแวดล้อมและพลังงานอย่างประหยัดและคุ้มค่า กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพและเทคโนโลยีเป็นกลุ่มสาระที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินชีวิตประจำวันและการพัฒนาผู้เรียนให้มีความรู้และทักษะในการทำงานสร้างพื้นฐานความเป็นมนุษย์และสร้างศักยภาพในการคิดและการทำงานอย่างสร้างสรรค์ การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ต้องมีความหมายแก่ผู้เรียนสอดคล้องกับความสนใจและพัฒนาการของผู้เรียน (กรมวิชาการ. 2545 : 1)
การใช้แผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพนั้นทำให้ผลสัมฤทธ์ิทางการเรียนดีขึ้น เนื่องจากแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้นทักษะกระบวนการ มุ่งให้ผู้เรียนลงมือปฏิบัติมากที่สุด และเป็นแผนการจัดกิจกรรมที่มุ่งให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ในการทำงานเป็นกระบวนการและนำกระบวนการไปใช้จริง (วัลลภ กันทรัพย์.2534 : 16)
ผลลัพธ์ต่อนักเรียนนักเรียน ได้รับการเรียนรู้ในการทำข้าวตอกซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ในชุมชน และนักเรียนมีทักษะชีวิต เรื่องสารพันงานครัว มากยิ่งขึ้น
ผลลัพธ์ต่อครู : ครู ได้รับความรู้ความเข้าใจในการปรับปรุงนวัตกรรมทักษะกระบวนการทำงานและส่งเสริมการเรียนรู้รายวิชาการงานอาชีพ
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : โรงเรียน ได้รับความร่วมมือจากชุมชนและส่งผลต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนที่สูงขึ้นของผู้เรียน
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : ชุมชน ได้รับความร่วมมือจากโรงเรียนและผู้ปกครองในการร่วมสืบการวัฒนธรรมและผลิตภัณฑ์ชุมชนที่ส่งผลต่อการลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงคุณภาพการศึกษา
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]