ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
           การจัดการเรียนรู้วิชาวิทยาศาสตร์ในระดับชั้นประถมศึกษามุ่งเน้นให้นักเรียนมีความเข้าใจในธรรมชาติของวิทยาศาสตร์และนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตจริงได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเด็นด้านสิ่งแวดล้อม การใช้ทรัพยากรอย่างรู้คุณค่า และการสร้างแนวคิดเรื่องความยั่งยืน ซึ่งนับเป็นเป้าหมายที่สำคัญของการศึกษาในศตวรรษที่ 21 โรงเรียนบ้านหนองแล้งตั้งอยู่ในชุมชนชนบทที่มีวิถีชีวิตเกี่ยวข้องกับเกษตรกรรมเป็นหลัก นักเรียนส่วนใหญ่มีพื้นฐานจากครอบครัวที่ประกอบอาชีพเกษตร ชุมชนมีองค์ความรู้ท้องถิ่นเกี่ยวกับการทำเกษตรอินทรีย์และการใช้ปุ๋ยหมักชีวภาพที่มีคุณค่าทางวิทยาศาสตร์และสิ่งแวดล้อม การบูรณาการความรู้ทางวิทยาศาสตร์กับภูมิปัญญาท้องถิ่นจึงเป็นแนวทางหนึ่งที่สามารถส่งเสริมให้ผู้เรียนเกิดทักษะทั้งด้านความรู้และการลงมือปฏิบัติจริง จากการจัดการเรียนรู้ที่ผ่านมา พบว่า นักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ยังมีโอกาสในการเรียนรู้ผ่านกระบวนการเชิงปฏิบัติไม่มากนัก โดยเฉพาะกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับสิ่งมีชีวิต จุลินทรีย์ และการใช้วิทยาศาสตร์เพื่อแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมในบริบทใกล้ตัว นอกจากนี้ โรงเรียนมีพื้นที่แปลงเกษตรและนาข้าวสาธิตที่ต้องการการดูแลพัฒนาให้เกิดความยั่งยืนและสามารถใช้ประโยชน์ในเชิงการเรียนรู้ได้อย่างเต็มศักยภาพ จึงเกิดแนวคิดในการออกแบบนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ที่เน้นการปฏิบัติจริงและมีผลต่อการพัฒนาทั้งทางวิชาการและชุมชน นวัตกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์เชิงปฏิบัติผ่านการผลิตจุลินทรีย์และปุ๋ยอินทรีย์ จึงถูกพัฒนาขึ้นโดยให้นักเรียนได้ศึกษาหลักการทางวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับจุลินทรีย์ทั้งชนิดที่สังเคราะห์แสง (PSB) และจุลินทรีย์อีเอ็ม (EM) รวมถึงการผลิตปุ๋ยหมักอินทรีย์จากเศษใบไม้และมูลสัตว์ แล้วนำไปทดลองใช้จริงกับแปลงเกษตรและนาข้าวสาธิตของโรงเรียน นักเรียนจะได้ฝึกกระบวนการวิทยาศาสตร์ เช่น การสังเกต การตั้งสมมติฐาน การทดลอง และการวิเคราะห์ผล ตลอดจนเรียนรู้การวางแผนและทำงานเป็นทีม นวัตกรรมนี้ไม่เพียงแต่สร้างเสริมทักษะทางวิทยาศาสตร์ แต่ยังส่งเสริมให้ผู้เรียนตระหนักถึงคุณค่าของทรัพยากรในท้องถิ่น การจัดการสิ่งแวดล้อม และการดำรงชีวิตอย่างพอเพียงตามแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง อันเป็นรากฐานสำคัญในการพัฒนาเยาวชนไทยให้เป็นพลเมืองที่มีคุณภาพในอนาคต

ผลลัพธ์ต่อนักเรียนนักเรียนมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับจุลินทรีย์และปุ๋ยอินทรีย์ สามารถผลิตและนำไปใช้จริงในแปลงเกษตรของโรงเรียน มีทักษะการทดลอง การสังเกต และการคิดวิเคราะห์ที่ดีขึ้น รวมทั้งเกิดความภาคภูมิใจจากการเห็นผลลัพธ์ของตนเอง
ผลลัพธ์ต่อครู : ครูมีทักษะในการจัดกิจกรรมวิทยาศาสตร์เชิงปฏิบัติที่สอดคล้องกับชีวิตจริง สามารถบูรณาการความรู้ด้านวิทยาศาสตร์กับทักษะอาชีพ และสร้างแรงจูงใจในการเรียนรู้ของนักเรียนได้ดียิ่งขึ้น
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : โรงเรียนมีแปลงเกษตรที่พัฒนาขึ้นจากฝีมือนักเรียนโดยตรง ช่วยเสริมสร้างบรรยากาศแห่งการเรียนรู้อย่างยั่งยืน และส่งเสริมภาพลักษณ์ด้านการเรียนรู้ควบคู่กับการใช้ทรัพยากรในท้องถิ่นอย่างมีประโยชน์
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : ชุมชนมีส่วนร่วมในการให้ความรู้เรื่องจุลินทรีย์และเกษตรอินทรีย์ สนับสนุนวัสดุอุปกรณ์ และร่วมแลกเปลี่ยนภูมิปัญญาท้องถิ่น ทำให้เกิดความร่วมมือระหว่างโรงเรียนกับชุมชนในการพัฒนาที่ยั่งยืน
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]