นวัตกรรมการเรียนรู้เชิงประสบการณ์ผ่านการศึกษานอกสถานที่เรื่องการผลิตและจำหน่ายเกลือสินเธาว์ เพื่อเสริมสร้างการคิดคำนวณและการใช้เหตุผลทางคณิตศาสตร์ ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนบ้านหนองแล้ง
ผู้พัฒนา นายภูวไนย จันทร์ส่อง
โรงเรียนโรงเรียนบ้านหนองแล้ง
ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
ในศตวรรษที่ 21 แนวโน้มการจัดการศึกษามุ่งเน้นการเรียนรู้ที่ตอบสนองต่อการพัฒนาทักษะชีวิต ทักษะวิชาการ และสมรรถนะที่จำเป็นในศตวรรษใหม่ นักเรียนควรได้รับการส่งเสริมให้เรียนรู้จากสถานการณ์จริง ผ่านประสบการณ์ตรง ซึ่งจะช่วยกระตุ้นการคิดวิเคราะห์ การแก้ปัญหา และการสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง รายวิชาคณิตศาสตร์ซึ่งมักถูกมองว่าเป็นวิชาที่ยาก และห่างไกลจากชีวิตจริง จึงควรถูกออกแบบการจัดการเรียนรู้ให้เชื่อมโยงกับชีวิตประจำวัน เพื่อเสริมสร้างแรงบันดาลใจ และเจตคติที่ดีต่อวิชานี้ บริบทของโรงเรียนตั้งอยู่ในพื้นที่ที่มีแหล่งผลิต "เกลือสินเธาว์" ซึ่งเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สืบทอดกันมาช้านาน มีคุณค่าในเชิงเศรษฐกิจและวัฒนธรรม กระบวนการผลิตเกลือครอบคลุมองค์ความรู้หลากหลายสาขา โดยเฉพาะในด้านคณิตศาสตร์ เช่น การวัดปริมาณน้ำเกลือ การคำนวณต้นทุน ค่าวัสดุ ค่าแรง การหากำไร และการวางแผนราคาจำหน่าย เหมาะอย่างยิ่งในการนำมาใช้เป็นฐานการเรียนรู้เชิงประสบการณ์ จากบริบทและโอกาสทางการเรียนรู้นี้ ผู้จัดทำจึงพัฒนานวัตกรรมการจัดการเรียนรู้เชิงประสบการณ์ โดยบูรณาการการศึกษานอกสถานที่เข้ากับการเรียนคณิตศาสตร์ ผ่านกระบวนการผลิตและจำหน่ายเกลือสินเธาว์ นักเรียนจะได้เรียนรู้จากการลงมือปฏิบัติจริง เริ่มตั้งแต่การเก็บข้อมูลภาคสนาม การชั่ง ตวง วัด การจดบันทึก การวิเคราะห์ต้นทุน การกำหนดราคาขาย การออกแบบบรรจุภัณฑ์ ไปจนถึงการนำผลิตภัณฑ์เข้าสู่การจำหน่ายจริงในโรงเรียน กระบวนการทั้งหมดมุ่งหวังให้นักเรียนได้รับประสบการณ์การเรียนรู้ที่สมบูรณ์ทั้งด้านวิชาการ (คณิตศาสตร์) และด้านทักษะชีวิต เช่น ความรับผิดชอบ การทำงานร่วมกับผู้อื่น การจัดการเวลา ความคิดสร้างสรรค์ และการสื่อสาร อีกทั้งยังส่งเสริมให้เห็นคุณค่าของภูมิปัญญาท้องถิ่นและการเรียนรู้จากชุมชนซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดการศึกษาเพื่อความยั่งยืน และเป้าหมายการเรียนรู้ของชาติไทยในปัจจุบันนวัตกรรมนี้จึงไม่เพียงพัฒนาการเรียนรู้ในรายวิชาคณิตศาสตร์ แต่ยังช่วยเชื่อมโยงระหว่างห้องเรียนกับโลกภายนอก ให้นักเรียนเห็นว่า “คณิตศาสตร์อยู่รอบตัวเรา” และสามารถนำมาใช้ในชีวิตประจำวันได้จริง เป็นจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลงทัศนคติของผู้เรียนจาก “วิชาที่ยาก” ไปสู่ “วิชาที่เรียนรู้ได้และมีคุณค่า” ซึ่งถือเป็นความสำเร็จขั้นต้นของการจัดการศึกษาแบบองค์รวม
ผลลัพธ์ต่อนักเรียนนักเรียนมีทักษะการคิดคำนวณและการใช้เหตุผลทางคณิตศาสตร์ดีขึ้นจากการลงมือปฏิบัติจริง สามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้ มีความกระตือรือร้นและเจตคติที่ดีต่อการเรียนคณิตศาสตร์มากขึ้น
ผลลัพธ์ต่อครู : ครูมีความสามารถในการออกแบบการเรียนรู้เชิงประสบการณ์ได้ดียิ่งขึ้น เข้าใจการบูรณาการความรู้กับแหล่งเรียนรู้นอกห้องเรียน และมีทักษะในการส่งเสริมกระบวนการคิดวิเคราะห์และแก้ปัญหาของนักเรียนอย่างเป็นระบบ
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : โรงเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางคณิตศาสตร์ของนักเรียนสูงขึ้นและมีผลงานนวัตกรรมด้านการจัดการเรียนรู้ที่เป็นรูปธรรม ช่วยสร้างภาพลักษณ์ที่ดีด้านการส่งเสริมการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับบริบทท้องถิ่น
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : ชุมชนมีบทบาทในการเป็นแหล่งเรียนรู้ที่สำคัญ ส่งเสริมการอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น และเกิดความร่วมมือกับโรงเรียนในการพัฒนาการเรียนรู้ของนักเรียนอย่างต่อเนื่อง
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]