ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
           ด้วยนโยบายกระทรวงศึกษาธิการ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน รวมทั้งสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 1 ให้ความสำคัญในการยกระดับคุณภาพการศึกษาในการจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาสมรรถนะผู้เรียนด้วยตนเอง โดยมุ่งเน้นกระบวนการเรียนรู้ ทั้งด้านความรู้ คุณลักษณะอันพึงประสงค์ และสมรรถนะของผู้เรียนเข้าด้วยกัน การเรียนรู้ที่เน้นการปฏิบัติจริง (Active Learning) มุ่งเน้นให้ผู้เรียนสามารถเข้าใจและเรียนรู้อย่างมีความสุขและพัฒนาความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมีบทบาทสำคัญในสังคมโลกปัจจุบันและอนาคต เป็นสังคมแห่งการเรียนรู้ (Knowledge based society) ผู้เรียนทุกคนต้องได้รับการพัฒนา สามารถแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ คิดอย่าง มีเหตุผล คิดวิเคราะห์ คิดสร้างสรรค์ และจิตวิทยาศาสตร์ ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการเรียนทุกขั้นตอนและทำกิจกรรมที่มีความหลากหลายด้วยการลงมือปฏิบัติจริง (กระทรวงศึกษาธิการ. 2542) ใน กระแสพลวัตของระบบเศรษฐกิจโลกยุคใหม่แห่งศตวรรษที่ 21 ประเทศไทยนับเป็นประเทศหนึ่งที่มีความ เจริญก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอย่างรวดเร็ว จึงมีความจําเป็นอย่างยิ่งที่ต้องเร่งพัฒนาและ ปรับตัวให้ทันกับความเปลี่ยนแปลงดังกล่าว ทั้งนี้การศึกษานับว่าเป็นกลไกสำคัญในการพัฒนาศักยภาพของ ประชาชนภายในประเทศ พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542 มาตรา 47 กําหนดให้มีระบบ การประกันคุณภาพการศึกษา เพื่อพัฒนาคุณภาพและมาตรฐานการศึกษาในทุกระดับ และมาตรา 48 ให้ หน่วยงานต้นสังกัดและสถานศึกษา จัดให้มีระบบการประกันคุณภาพการศึกษาภายในสถานศึกษา ตาม หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด (ฉบับ ปรับปรุง พ.ศ. 2560) และกำหนดแนวทางการจัดการเรียนการสอนตามกระบวนการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 5E คือ การกระตุ้นความสนใจ (Engagement) การสํารวจและค้นหา (Exploration) การอธิบาย (Explanation) การขยายความรู้(Elaboration) และการประเมินผล (Evaluation) จากการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนวิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ระดับประถมศึกษาปีที่ 3/1 ในปีการศึกษาที่ผ่านมาพบว่า เป็นการจัดการเรียนการสอนแบบคุณครูเป็นศูนย์กลางการเรียน ซึ่งถือเป็น การเรียนการสอนที่ให้ผู้เรียนได้รับความรู้ในระดับความรู้ความจำ ซึ่งเมื่อนานไปก็จะลืมความรู้เหล่านั้น ดังนั้น เพื่อเสริมสร้างให้ผู้เรียนมีความรู้ ความเข้าใจ และมีทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์เพิ่มมากขึ้น ครูผู้สอน จึงมีความสนใจที่จะศึกษาค้นคว้าและสร้างนวัตกรรม สําหรับผู้เรียนชั้นประถมศึกษาศึกษาปีที่ 3/1 เพื่อนําไปสู่การแก้ไขปัญหาดังกล่าว และเพื่อให้ผลการประเมินการทดสอบมีระดับคะแนนที่สูงขึ้น ตามแผนพัฒนาการจัดการศึกษาของโรงเรียนและพัฒนาการที่ดีขึ้น ส่งผลให้คุณภาพการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานของโรงเรียนพัฒนาได้อย่างมีประสิทธิภาพต่อไป จึงได้ดําเนินการจัดทํานวัตกรรมการจัดการเรียนรู้เรื่องการพัฒนากระบวนการทางวิทยาศาสตร์เรื่องวัฏจักรชีวิตของสัตว์ด้วยกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (5E) ร่วมกับบอร์ดเกม ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3/1 โรงเรียนบ้านเสียม(เสียมทองวิทยาคาร) สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 1

ผลลัพธ์ต่อนักเรียน1) ด้านผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน นักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิทยาศาสตร์สูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญเมื่อเปรียบเทียบกับ ก่อนเรียน นักเรียนสามารถเข้าใจแนวคิดทางวิทยาศาสตร์ได้ดีขึ้น เช่น สาเหตุ-ผล การทดลองและการ สังเกต 2) ด้านทักษะการคิด พัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ เช่น การตั้งคำถาม การวางแผนทดลอง และการ สรุปผล มีการใช้การคิดวิเคราะห์และเชิงวิพากษ์เพิ่มขึ้นจากกิจกรรมในบอร์ดเกมที่ต้องใช้การตัดสินใจและแก้ปัญหา 3) ด้านเจตคติและแรงจูงใจในการเรียน นักเรียนมีเจตคติที่ดีต่อวิชาวิทยาศาสตร์มากขึ้น เพราะกิจกรรมสนุกและน่าสนใจ บอร์ดเกมช่วย กระตุ้นความสนใจและทำให้การเรียนไม่น่าเบื่อ เด็กอยากเข้าร่วมกิจกรรม 4) ด้านการทำงานร่วมกัน นักเรียนมีพฤติกรรมการทำงานกลุ่มที่ดีขึ้น เช่น การแบ่งหน้าที่ การแลกเปลี่ยนความคิดเห็น และ การช่วยเหลือกัน การเล่นบอร์ดเกมในกลุ่มสร้างบรรยากาศการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม
ผลลัพธ์ต่อครู : 1) ครูมีนวัตกรรมรายวิชาวิทยาศาสตร์ ได้แก่ นวัตกรรม “การพัฒนากระบวนการทางวิทยาศาสตร์ เรื่องวัฏจักรชีวิตของสัตว์ ด้วยกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (5E) ร่วมกับบอร์ดเกม ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 2) ครูมีความเข้าใจในกระบวนการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ (5E) มากขึ้น และสามารถ นำไปประยุกต์ใช้ในการออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ 3) ครูมีความคิดสร้างสรรค์ในการจัดทำสื่อการเรียนรู้ใหม่ ๆ โดยเฉพาะการออกแบบและนำ บอร์ดเกมมาใช้เป็นเครื่องมือการเรียนการสอน 4) ครูมีทักษะในการวัดและประเมินผลที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ และสามารถสังเกตพฤติกรรม การเรียนรู้ของนักเรียนได้ชัดเจนยิ่งขึ้น 5) เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ของคณะครูในโรงเรียนและเครือข่ายสถานศึกษา เพื่อพัฒนา นวัตกรรมการสอนร่วมกัน
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : 1) โรงเรียนมีการส่งเสริมนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง 2) ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนในวิชาวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 มีแนวโน้ม สูงขึ้น 3) บรรยากาศในห้องเรียนมีความสนุกสนาน นักเรียนมีความกระตือรือร้นและมีส่วนร่วมใน การเรียนรู้มากขึ้น 4) โรงเรียนสามารถเป็นต้นแบบหรือแหล่งเรียนรู้ให้กับโรงเรียนอื่น ๆ ในการจัดกิจกรรมที่ ที่บูรณาการบอร์ดเกมกับกระบวนการเรียนรู้
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : 1) ชุมชนมีความภาคภูมิใจในโรงเรียนของตนที่ริเริ่มและพัฒนาการจัดการเรียนรู้ด้วย โดยเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญและมีกระบวนการจัดการเรียนรู้ที่หลากหลาย 2) ผู้ปกครองมีส่วนร่วมมากขึ้นในกิจกรรมการเรียนรู้ของนักเรียน เช่น การร่วมทดลอง เล่นหรือให้ข้อเสนอแนะในการพัฒนาบอร์ดเกม 3) ชุมชนตระหนักถึงความสำคัญของการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม และสามารถนำแนวคิด ไปต่อยอดในกิจกรรมหรือโครงการอื่น ๆ ได้
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]