การพัฒนาทักษะการออกแบบขั้นตอนวิธี โดยใช้เกมบนโปรแกรมเชิงจินตภาพบนเว็บไซต์ code.org ของนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนบ้านหนองหล่มหนองเหล่า
ผู้พัฒนา นางสาวยุภาภรณ์ กาฬเนตร
โรงเรียนโรงเรียนบ้านหนองหล่มหนองเหล่า
ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
ในการจัดการเรียนการสอนวิชาวิทยาการคำนวณ ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ หน่วย
การเรียนรู้เรื่อง การเขียนโปรแกรมโดยใช้เหตุผลเชิงตรรกะ (การเขียนโปรแกรมโดยใช้ภาษา Scratch)
ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งในวิชาเทคโนโลยี(วิทยาการคำนวณ) พบว่าผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนค่อนข้างต่ำ
และบรรยากาศในการเรียนไม่เป็นที่น่าพอใจ โดยนักเรียนไม่ค่อยใส่ใจและให้ความสำคัญกับการเรียน ปัจจัยบางส่วนอาจเกิดจากพฤติกรรมการสอนของครู ไม่ว่าจะเป็นสื่อการสอน การจัดการเรียนรู้ชั้นเรียน หรืออาจเกิดความรู้พื้นฐานของนักเรียนด้วย (เอื้อมพร หลินเจริญ สิริศักดิ์ อาจวิชัย
และภีรภา จันทร์อินทร์ : ๒๕๕๒) ดังนั้นการพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน พัฒนารูปแบบวิธีการสอนสื่อการสอนต่างๆ ให้เข้ากับบริบทของโรงเรียน และเหมาะสมกับนักเรียนนั้น ครูจำเป็นต้องพัฒนาทักษะสำหรับการจัดการเรียนรู้ เพื่อพัฒนานักเรียนให้เป็นบุคคลที่พร้อมเรียนรู้ในศตวรรษที่ ๒๑ ครูจะต้องปรับบทบาทจากผู้สอนมาเป็นผู้ออกแบบการเรียนรู้ มีความกล้าคิดกล้าทำ รู้จักตั้งคำถาม เพื่อกระตุ้นให้ผู้เรียนคิดและลงมือปฏิบัติ ลดบทบาทในการถ่ายทอดความรู้แก่ผู้เรียนในลักษณะการบรรยายลง และเพิ่มบทบาทในการกระตุ้นให้ผู้เรียนมีความกระตือรือร้นที่จะทำกิจกรรมต่างๆ รวมถึงการจัดเตรียมสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมในการเรียนรู้(วิจารณ์ พานิช : ๒๕๕๕)
ดังนั้น เพื่อให้เกิดการพัฒนาทักษะการออกแบบขั้นตอนวิธี ครูผู้สอนจึงใช้นำเกมบนโปรแกรมเชิงจินตภาพบนเว็บไซต์ code.org มาใช้ในการเรียนการสอน ซึ่งเกมบนโปรแกรมเชิง จินตภาพบนเว็บไซต์ code.org นี้ จะช่วยให้ผู้เรียนได้เรียนรู้อย่างสนุกสนานและพัฒนาทักษะการออกแบบขั้นตอนวิธี สามารถเรียนภาษาโปรแกรมคอมพิวเตอร์ที่อยู่ในรูปแบบของกราฟิกรูปภาพที่เรียกว่า บล๊อค (Block) ที่ประกอบไปด้วยตัวแปรและเงื่อนที่แตกต่างกัน แล้วให้นักเรียนนำบล๊อคมาประกอบกันเป็นชุดคำสั่งให้โปรแกรมทำงานตามที่บล๊อคคำสั่งที่ประกอบไว้ว่าจะตรงตามโจทย์ที่โปรแกรมต้องการหรือไม่ เกมบนโปรแกรมเชิงจินตภาพนั้นจะช่วยลดขั้นตอนที่ซับซ้อนในการพัฒนาโปรแกรม หรือโครงงาน มีการประยุกต์ใช้งานได้กับผู้ใช้งานทุกระดับผ่านการแปลผลด้านตรรกศาสตร์ เชิงสัญลักษณ์ และลดการจดจําคําสั่งที่แตกต่างในภาษาโปรแกรม(Programming Syntax) แต่กลับให้ความเข้าใจในเรื่องโครงสร้างของภาษาโปรแกรม (Programming Structure)ได้ดีกว่า การเขียนโปรแกรมในรูปแบบตัวอักษร (Text-BasedProgramming) และเมื่อหากนักเรียนเกิดความไม่เข้าใจเนื้อหาก็สามารถกลับไปทบทวนแล้วจึงค่อยเรียนเนื้อหาต่อไป ซึ่งเป็นการเปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้ฝึกกระบวนการเรียนรู้และแก้ไขปัญหาด้วยตนเอง ลดปัญหาด้านเวลาในการจัดการเรียนรู้ ผู้เรียนสามารถเรียนรู้เพิ่มเติมนอกเวลาเรียนจนเกิดความเข้าใจจากการเรียนรู้ด้วยตนเอง ช่วยกระตุ้นความสนใจของนักเรียนให้อยากเรียนมากยิ่งขึ้น ส่งผลให้นักเรียนมีทักษะการออกแบบขั้นตอนวิธีสูงขึ้นและมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงขึ้นเพื่อให้นักเรียนมีความรู้ สอดคล้องกับตัวชี้วัดของวิชาเทคโนโลยี(วิทยาการคำนวณ) ที่ ๔.๒ ป.๕/๒ ออกแบบ และเขียนโปรแกรมที่มีการใช้เหตุผลเชิงตรรกะอย่างง่าย ตรวจหาข้อผิดพลาดและแก้ไข ซึ่งสื่อการเรียนรู้ที่นำมาปรับประยุกต์ใช้ มีลักษณะเร้าความสนใจของนักเรียน ท้าทายความสามารถ เข้าใจง่าย มีข้อความและภาพประกอบ และสามารถเรียนรู้ได้ด้วยตนเอง อันจะส่งผลให้นักเรียนได้พัฒนาทักษะการออกแบบขั้นตอนวิธี โดยใช้กระบวนการคิดอย่างเป็นระบบ สามารถประยุกต์ความรู้ไปใช้ในชีวิตประจำวัน และส่งผลให้นักเรียนมีเจตคติที่ดีในการเรียนวิชาเทคโนโลยี(วิทยาการคำนวณ) ต่อไป
ผลลัพธ์ต่อนักเรียนนักเรียนมีพัฒนาการทางด้านความรู้ ความเข้าใจ และทักษะการออกแบบขั้นตอนวิธีสูงขึ้น สามารถคิดวิเคราะห์ แก้ปัญหา เกิดแรงจูงใจให้นักเรียนมีความสนใจ มีความกระตือรือร้น มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงขึ้น และมีเจตคติที่ดีต่อการเรียนวิชาเทคโนโลยี(วิทยากรคำนวณ) นอกจากนี้ นักเรียนยังได้ฝึกทักษะด้านการสื่อสารและร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ซึ่งเป็นผลจากกระบวนการเรียนรู้ ที่เปิดโอกาสให้นักเรียนมีส่วนร่วมในชั้นเรียน
ผลลัพธ์ต่อครู : ครูได้พัฒนานวัตกรรมที่ช่วยเพิ่มทักษะทักษะการออกแบบขั้นตอนวิธีและยังช่วยยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษาด้วย นอกจากนี้ ยังเห็นถึงความสำคัญของการสร้างชุมชนแห่งการเรียนรู้ของครูภายในโรงเรียน ซึ่งส่งผลให้เกิดวัฒนธรรมในการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ร่วมกัน
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : โรงเรียนมีนวัตกรรมการจัดการศึกษาโดยเฉพาะในรูปแบบที่เน้นกระบวนการเรียนรู้ของผู้เรียนเป็นสำคัญ ยกระดับคุณภาพการจัดการเรียนการสอนของโรงเรียน ช่วยส่งเสริมให้กระบวนการเรียนการสอนมีความทันสมัย สอดคล้องกับนโยบายของกระทรวงศึกษาธิการ และสนับสนุนสมรรถนะของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : ชุมชนตระหนักถึงความสำคัญในการพัฒนาทักษะการคิดให้กับนักเรียน เพื่อส่งเสริมให้เด็กมีทักษะการคิดอย่างอย่างสรรค์ ส่งผลดีต่อผู้ปกครองและชุมชน โรงเรียนจึงได้รับการสนับสนุน และส่งเสริมการทำกิจกรรมต่างๆภายในโรงเรียน
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]