“การพัฒนาแบบฝึกทักษะการเขียนหนังสือเล่มเล็ก นวัตกรรมพัฒนาทักษะการคิดขั้นสูงด้วย กระบวนการ 3 T Step (Teach–Talk–Think)” กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ชั้น ประถมศึกษา ปีที่ ๖ และ มัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนบ้านหนอ
ผู้พัฒนา นางสาวจันทร์จิราภรณ์ ทองประสาร
โรงเรียนโรงเรียนบ้านหนองเหล่า(ราษฎร์บำรุงวิทยาคาร)
ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
ภาษาไทยเป็นเครื่องมือที่สำคัญ ในการติดต่อสื่อสารของคนไทย ภาษาไทยในฐานะที่เป็นวิชา พื้นฐานของการศึกษา ทำให้ผู้เรียนเกิดความเข้าใจในการเรียนรู้วิชาต่าง ๆ เพิ่มมากขึ้น สามารถรับรู้ ข้อมูลข่าวสารที่เป็นปัจจุบันไปสู่การพัฒนาคุณภาพชีวิตของคนในชาติให้ดียิ่งขึ้น เพราะได้ศึกษาค้นคว้าจากตำราวิชาการต่าง ๆ และแหล่งเรียนรู้วิทยาการใหม่ ภาษาจึงมีความสําคัญและควรมีการปลูกฝังการเรียนรู้ตามทักษะการใช้ภาษาทั้งด้านการฟังการพูด การเขียน การอ่านและการดู อย่างมีประสิทธิภาพ ภาษาไทยมีความสำคัญอย่างมาก ในการถ่ายทอดวัฒนธรรมและส่งเสริมความเป็น อันหนึ่งอันเดียวกันของชาติ ผู้รู้ภาษาดีการเรียนวิชาอื่น ๆ ก็คงเข้าใจไปด้วย หากอ่านเข้าใจและ รู้เรื่องก็สามารถเรียนวิชาอื่นๆ ได้รวมทั้งรู้จักแสวงหาความรู้รอบตัว (สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา สยามบรมราชกุมารี, 2530, หน้า 9)
โรงเรียนบ้านหนองเหล่า(ราษฎร์บำรุงวิทยาคาร) ได้การจัดกิจกรรมการเรียนการสอนตามความมุ่งหวังของหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช2551 (ปรับปรุง 2560) มีจุดประสงค์ เพื่อให้ผู้เรียนมีพัฒนาการทางภาษา การเขียนสื่อสารก็สำคัญเช่นกัน สิ่งสำคัญของการสื่อสารด้วยการเขียน คือ ความถูกต้องและชัดเจนของข้อมูล เพราะการสื่อสารประเภทนี้เป็นการสื่อสารทางเดียว โดยผู้เขียนและผู้อ่านไม่ได้พูดคุยกันโดยตรง ทำให้ไม่มีโอกาสตอบข้อสงสัยและอาจเกิดความเข้าใจผิดได้มากกว่าการสื่อสารประเภทอื่น ๆ ดังนั้นสิ่งที่เขียนลงไปจะต้องแปลความหมายได้ทางเดียวไม่สร้างความสับสนให้ผู้อ่าน แต่เนื่องจากนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4-6 และนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-3 ยังเขียนสื่อสารได้ยังไม่ครอบคลุมและไม่ชัดเจนเท่าที่ควร ยังเลือกใช้คำที่เขียนสื่อสารไม่เหมาะสม ใช้ภาษาพูดมาใช้ในการเขียนสื่อสาร บางครั้งเขียนคำไม่ถูกต้อง เขียนผิดๆ ถูกๆ ขาดความรู้พื้นฐานและประสบการณ์ในการเขียนเรื่องราวที่จะสื่อสาร ไม่ว่าจะเป็นการเขียนเรื่องจากภาพหรือเขียนตามจินตนาการ นักเรียนมักจะนำคำที่เป็นภาษาพูด ภาษาท้องถิ่นมาใช้ในการเขียนอยู่เสมอ ด้วยเหตุนี้ผู้สอนจึงนำแบบฝึกเสริมทักษะการเขียนหนังสือเล่มเล็ก ๘ หน้ายก และหนังสือเล่มเล็ก 12 หน้ายก มาใช้ในการพัฒนาการเขียนสื่อสารของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4-6 และนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-3 ทั้งนี้เพื่อให้นักเรียนได้ฝึกเขียนตอบคำถาม ฝึกเขียนคำให้ถูกต้อง รวมไปถึงการฝึกแต่งประโยคจากรูปภาพ เขียนเรื่องจากภาพ ตามจินตนาการ ควบคู่ไปกับแบบฝึกทักษะภาษา อีกทั้งยังต้องการให้เห็นถึงผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนได้อีกด้วย
การจัดการเรียนรู้ปัจจุบันจำเป็นต้องพัฒนาผู้เรียนให้มีทักษะคิดวิเคราะห์ สื่อสาร และทำงานร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะผู้เรียนในระดับประถมศึกษาที่ต้องการรูปแบบการเรียนรู้ที่กระตุ้น สนุก และมีปฏิสัมพันธ์ นวัตกรรม 3 T Step (Teach–Talk–Think) จึงถูกออกแบบเพื่อให้ผู้เรียนได้เรียนรู้จากครูอย่างมีระบบ แลกเปลี่ยนกับเพื่อน และคิดด้วยตนเองอย่างเป็นขั้นตอน ช่วยยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและพัฒนาทักษะศตวรรษที่ 21 การจัดการศึกษาในปัจจุบันให้ความสำคัญกับการพัฒนาผู้เรียนอย่างรอบด้าน ทั้งด้านความรู้ ทักษะ และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ โดยเฉพาะการพัฒนาทักษะที่จำเป็นในศตวรรษที่ 21 ได้แก่ ทักษะการคิดวิเคราะห์ การสื่อสาร การทำงานร่วมกัน และความสามารถในการเรียนรู้ด้วยตนเอง ซึ่งเป็นทักษะสำคัญที่ช่วยให้ผู้เรียนสามารถปรับตัวและดำรงชีวิตอยู่ในสังคมที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว จากสภาพการจัดการเรียนการสอนในระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พบว่ายังคงมีผู้เรียนจำนวนหนึ่งที่เรียนรู้แบบท่องจำ ขาดทักษะการคิดอย่างเป็นระบบ ไม่กล้าแสดงความคิดเห็น และขาดโอกาสในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับผู้อื่น ส่งผลให้ผู้เรียนไม่สามารถสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเองได้อย่างแท้จริง นอกจากนี้ รูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบเดิมที่เน้นครูเป็นศูนย์กลาง ยังส่งผลให้ผู้เรียนมีบทบาทเพียงผู้รับสาร ขาดความกระตือรือร้นและแรงจูงใจในการเรียนรู้ ซึ่งไม่สอดคล้องกับแนวคิดการจัดการเรียนรู้ในยุคปัจจุบันที่มุ่งเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ จากปัญหาดังกล่าว ผู้สอนจึงจำเป็นต้องแสวงหารูปแบบหรือแนวทางการจัดการเรียนรู้ที่สามารถกระตุ้นให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมอย่างแท้จริง และพัฒนาศักยภาพของผู้เรียนได้อย่างเต็มที่ ด้วยเหตุนี้ ผู้สอนจึงได้พัฒนานวัตกรรม 3 T Step (Teach–Talk–Think) ขึ้น เพื่อเป็นกระบวนการจัดการเรียนรู้ที่ช่วยแก้ไขปัญหาดังกล่าว โดยเน้นการเรียนรู้เป็นลำดับขั้น เริ่มจากขั้น Teach ซึ่งเป็นการจัดการเรียนรู้ที่ครูทำหน้าที่ถ่ายทอดความรู้พื้นฐานอย่างเป็นระบบ ชัดเจน และเหมาะสมกับวัยของผู้เรียน เพื่อสร้างความเข้าใจเบื้องต้นและวางรากฐานทางความรู้ให้ถูกต้อง ต่อด้วยขั้น Talk ซึ่งเปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้สื่อสาร แลกเปลี่ยนความคิดเห็น อภิปราย และเรียนรู้ร่วมกันกับเพื่อนในชั้นเรียน เป็นการส่งเสริมทักษะการสื่อสาร การรับฟังความคิดเห็นผู้อื่น และการทำงานเป็นทีม อันเป็นทักษะสำคัญต่อการดำรงชีวิตในสังคมประชาธิปไตย และขั้น Think ซึ่งมุ่งเน้นให้ผู้เรียนได้คิดวิเคราะห์ ไตร่ตรอง สังเคราะห์ และสรุปองค์ความรู้ด้วยตนเอง อันเป็นการพัฒนากระบวนการคิดขั้นสูงและการเรียนรู้อย่างมีความหมาย
นวัตกรรม 3 T Step มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการพัฒนาคุณภาพผู้เรียน เนื่องจากช่วยเปลี่ยนบทบาทของผู้เรียนจากผู้รับความรู้มาเป็นผู้สร้างความรู้ ส่งเสริมให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้อย่างกระตือรือร้น (Active Learning) เกิดความเข้าใจที่ลึกซึ้งและยั่งยืน อีกทั้งยังช่วยพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ การสื่อสาร และการทำงานร่วมกันอย่างเป็นระบบ ส่งผลให้ผู้เรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงขึ้น และมีเจตคติที่ดีต่อการเรียนรู้ นอกจากนี้ นวัตกรรม 3 T Step ยังมีความสำคัญต่อการพัฒนาการจัดการเรียนการสอนของครู เนื่องจากเป็นรูปแบบที่มีขั้นตอนชัดเจน สามารถนำไปปรับใช้ได้กับทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้และทุกระดับชั้น ช่วยให้ครูสามารถออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ สอดคล้องกับหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน และนโยบายการปฏิรูปการศึกษาที่มุ่งเน้นการพัฒนาผู้เรียนอย่างรอบด้าน อันนำไปสู่การยกระดับคุณภาพการศึกษาอย่างยั่งยืน
ผลลัพธ์ต่อนักเรียน1) นักเรียนได้เรียนรู้การฝึกปฏิบัติแบบฝึกทักษะการเขียนที่มีประสิทธิภาพ 2) มีความสามารถในการอ่าน การเขียน การสื่อสารและการคิดคำนวณ 3) มีความสามารถในการคิดวิเคราะห์ คิดอย่างมีวิจารณญาณ อภิปรายแลกเปลี่ยนความคิดเห็น และแก้ปัญหา 4) นักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงขึ้น
ผลลัพธ์ต่อครู : มีนวัตกรรมการเรียนการสอน มีแบบฝึกทักษะการเขียน มี การทำงานกลุ่ม เด็ก ๆ สามารถมีคิดสร้างสรรค์
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : มีนวัตกรรมการเรียนการสอน มีแบบฝึกทักษะการเขียน มี การทำงานกลุ่ม เด็ก ๆ สามารถมีคิดสร้างสรรค์
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : คณะกรรมการสถานศึกษา ผู้ปกครอง และชุมชน มีความพึงพอใจต่อการเรียนรู้โดยใช้นวัตกรรมแบบฝึกทักษะ การเขียน มีการทำงานกลุ่ม เด็ก ๆ สามารถมีคิดสร้างสรรค์ นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการนิเทศภายใน
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]