ที่มาและความสำคัญ(โดยสังเขป)
           การจัดการศึกษามีบทบาทสําคัญต่อการพัฒนาที่ยั่งยืนของประเทศ โดยเฉพาะการจัด การศึกษาปฐมวัย เป็นการจัดการศึกษาที่เป็นรากฐานสําคัญในการพัฒนามนุษย์ เพราะเด็กในวัยนี้เป็น วัยแห่งช่วงพลังการเจริญเติบโตของชีวิตที่ควรได้รับการอบรมเลี้ยงดูสั่งสอนอย่างถูกต้องเหมาะสม ตั้งแต่เริ่มต้น เพื่อให้เติบโตเป็นพลเมืองที่มีคุณภาพในอนาคต (สิริมา ภิญโญอนันตพงษ์, 2554 : บทนํา) และจากพระบรมราโชวาทพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวที่ได้พระราชทานในพิธีพระราชทาน ปริญญาบัตรของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (สํานักราชเลขา,2540) ทรงพระราชทานว่า บุคคลจะพัฒนา ได้ก็ด้วยปัจจัยประการเดียว คือ การศึกษา การศึกษานั้นแบ่งเป็นสองส่วน คือ การศึกษาด้านวิชาการ ส่วนหนึ่งการอบรมบ่มนิสัยให้เป็นผู้มีจิตใจใฝ่ดี ใฝ่เจริญ ละอายชั่วกลัวบาปส่วนหนึ่ง การพัฒนาบุคคล จะต้องพัฒนาให้ครบถ้วนทั้งสองส่วน เพื่อให้บุคคลได้มีความรู้ไว้ใช้ประกอบการและมีความดีไว้ เกื้อหนุนการประพฤติปฏิบัติทุกอย่างให้เป็นไปในทางที่ถูกที่ควร การศึกษาจึงเป็นปัจจัยสําคัญที่จะ พัฒนาบุคลากรของประเทศ โดยเริ่มพัฒนาตั้งแต่ปฐมวัยทั้งความรู้ทางด้านวิชาการและการอบรมบ่ม นิสัยถือเป็นบทบาทสําคัญของบ้าน ชุมชน โรงเรียนที่มีความสําคัญต่อการพัฒนาศักยภาพของเด็กใน การจะจัดประบวนการอบรมเลี้ยงดู สั่งสอนและจัดสภาพแวดล้อมให้เอื้อต่อการพัฒนาเด็กเต็มตาม ศักยภาพทั้งด้านร่างกาย อารมณ์-จิตใจ สังคมและสติปัญญาโดยเฉพาะศักยภาพทางด้านปัญญานั้น เพียเจต์ (สิริมา ภิญโญอนันตพงษ์, 2541 : บทนํา) ได้กล่าวถึง พัฒนาการทางสติปัญญาว่า ความสําคัญของความเป็นมนุษย์อยู่ที่มนุษย์มีวามสามารถในการสร้างความรู้ผ่านการปรับตัวให้เข้ากับ สิ่งแวดล้อม ซึ่งปรากฏในตัวเด็กตั้งแต่แรกเกิด ความสามารถนี้คือ การปรับตัว (Adaptation) เป็น กระบวนการที่เด็กสร้างโครงสร้างตามความคิด (Scheme) โดยมีการปฏิสัมพันธ์ซึมซับประสบการณ์ (Accommodation) ตามสภาพแวดล้อม เพื่อให้เกิดความสมดุลในโครงสร้างความคิด ความเข้า (Equilibration) ความสามารถนี้เป็นส่วนสําคัญของโครงสร้างทางสมอง ดังนั้นจะเห็นได้ว่า ศักยภาพ ด้านปัญญาเป็นพัฒนาการที่สําคัญควรพัฒนาให้กับเด็กปฐมวัย ซึ่งหนึ่งในพัฒนาการทางด้าน สติปัญญา คือ พัฒนาการทางด้านภาษา ภาษามีหน้าที่สําคัญที่ ฮอลิเดย์(Holiday : 1997) กล่าวว่า หน้าที่ของภาษา คือ สิ่งที่เด็กใช้ในการแปลความหมายตั้งแต่ยังเล็ก ไวกอตสกี (Vygotsky, 1934 : 60) กล่าวว่า ภาษามีความสําคัญต่อพัฒนาการของมนุษย์ใน แง่บุคคลและสังคมหลายทิศทาง ภาษาเป็นสื่อถ่ายทอดมรดกทางวิชาการและวัฒนธรรมจากสังคม หนึ่งไปยังอีกสังคมหนึ่ง จากคนรุ่นหนึ่งไปยังรุ่นถัดไป ภาษาเป็นระบบสัญลักษณ์ที่เพิ่มพูนพัฒนาการ ทางสติปัญญาระดับบุคคล สังคมและอารยธรรมของโลก การพูดนับเป็นทักษะหนึ่งของภาษา การพูด 9 เป็นทักษะในการสื่อความหมายซึ่งเป็นทักษะการคิดพื้นฐานที่บอกแน่นอนว่าจะพูด เพื่อถ่ายทอด ความคิดเกี่ยวกับอะไรและเพื่ออะไร การจัดโครงสร้างของสิ่งที่จะพูดได้ถูกต้องครบถ้วน การจัดลําดับ ความคิดของเรื่องที่จะพูดได้ต่อเนื่องและสอดคล้องกัน การเลือกวิธีนําเสนอและสํานวนภาษาให้ เหมาะสมกับวัตถุประสงค์ในการพูด การเรียบเรียงความคิดทั้งหมดแล้วถ่ายทอดออกมาเป็นคําพูด การใช้เทคนิคต่าง ๆ ที่จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการนําเสนอความคิดด้วยการพูด เช่น น้ําเสียง สี หน้าท่าทาง จังหวะการพูดตามที่เรียบเรียงไว้ เพื่อนําเสนอความคิดของตนออกมาตามลําดับต่อเนื่อง ครอบคลุมประเด็นสําคัญและมีรายละเอียดครบถ้วน โดยใช้วิธีที่เหมาะสมทําให้ผู้ฟังเกิดการ ตอบสนองตามที่ผู้พูดต้องการ (สํานักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติสํานักนายกรัฐมนตรี, 2540 : 33) ความสามารถด้านการพูดของเด็กคือ ความสามารถทางภาษาที่เด็กแสดงออกด้วยการใช้ ถ้อยคํา ถ่ายทอดความรู้สึก ความต้องการออกมาเป็นภาษาพูด เพื่อให้ผู้อื่นเข้าใจและสื่อสารได้อย่าง ถูกต้อง แบ่งออกเป็น 3 ส่วน คือ ความสามารถทางด้านการพูดคําศัพท์ ความสามารถทางด้านการพูด เป็นประโยคและความสามารถทางด้านการพูดเป็นเรื่องราว ผู้ใหญ่ควรส่งเสริมให้เด็กมีความสามารถ ทางด้านการพูดสูงขึ้น ซึ่งนับเป็นการส่งเสริมพัฒนาการทางภาษาที่จําเป็น เพราะเมื่อเด็กเติบโตขึ้น ภาษาพูดจะแสดงให้เห็นว่าบุคคลที่พูดเป็นอย่างไรดังที่ นนทพันธ์ ภักดีผดุงแดน (2546 : 88) กล่าวว่า คนดีนั้นคือ ดีด้วยการมีวิชาความรู้ศิลปะศาสตร์ต่าง ๆ และประพฤติตัวดี พร้อมทั้งกาย วาจา ทั้ง อัธยาศัยใจคอสุภาพเรียบร้อยสมกับหน้าที่ของตัว การปลูกฝังให้เด็กดีด้วยวาจาหรือมีการพูดดี พูด อย่างมีศิลปะนับเป็นหนึ่งในปัจจัยของการเป็นคนดี ซึ่งจําเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องฝึกฝนตั้งแต่เยาว์วัย เมื่อมีศักยภาพทางด้านสติปัญญาในส่วนของภาษา คือการพูดแล้วการปลูกฝังให้พูดดีพูดดีพูดอย่างมี ศิลปะ จึงรวมเอาทั้งส่วนของการศึกษาด้านวิชาการและการอบรมบ่มนิสัยเข้าไว้ด้วยกัน เนื่องจากสภาพสังคมในปัจจุบันที่เทคโนโลยีเกิดขึ้นและเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว มนุษย์จึง จําเป็นต้องได้รับการพัฒนาให้สามารถเติบโตและเรียนรู้ได้ตลอดชีวิต โดยปลูกฝังให้เด็กมีเจตคติที่ดีต่อ การรับรู้ เรียนรู้และการแสวงหาความรู้นั้นตั้งแต่เกิด สิ่งสําคัญที่สุดก็คือ ภาษา เพราะภาษามีบทบาท สําคัญอย่างยิ่งต่อการดํารงชีวิตของมนุษย์ เนื่องจากภาษาเป็นเครื่องมือชนิดหนึ่งที่มนุษย์สามารถใช้ ติดต่อสื่อสารได้รวดเร็ว เข้าใจง่ายสุดและนอกจากนั้นภาษาจึงเป็นเครื่องมือสําคัญในการติดต่อกับ ผู้อื่นเพื่อแลกเปลี่ยนความคิดและความรู้สึกที่มีต่อกัน การติดต่อแลกเปลี่ยนความคิดความรู้สึกนี้ อาจจะสื่อออกมาหลายรูปแบบ เช่น ในการฟัง การพูด การอ่าน การเขียนและแน่นอนที่สุดวิธีพูดย่อม เป็นวิธีติดต่อสื่อสารที่มีประสิทธิภาพมากที่สุด นอกจากนั้นการพัฒนาภาษาพูดยังเป็นจุดเริ่มต้นในการ พัฒนาภาษาอื่นติดตามมาอีกด้วย (กรมวิชาการ, 2541 : 1) การพูดและการสนทนาจึงมีความสําคัญต่อมนุษย์เป็นอย่างมากทั้งในชีวิตประจําวันและชีวิต การทํางาน การพูดเป็นเครื่องมือสําคัญของการติดต่อสื่อสาร ทั้งนี้เพราะมนุษย์ต้องใช้ภาษาอยู่เสมอ 10 และใช้คําพูดในการสื่อสารถึงบุคคล (Persoral media) หรือเป็นวิธีทางหนึ่งในการถ่ายทอดชักนําเอา ความรู้สึกนึกคิดของตนมาตีแผ่แสดงให้ผู้อื่นได้ทราบและเข้าใจ เมื่อเป็นเช่นนี้การพูดจึงเป็นเครื่องมือ สําคัญยิ่งในการดํารงชีวิตอยู่ในสังคมร่วมกับผู้อื่น ดังนั้นการพูดการสนทนาที่ดีถูกต้องเหมาะสมจึงเป็น การสร้างบุคลิกภาพที่ดีสําหรับบุคคลในอนาคต (สุภี วงศ์พลับ, 2555 : 2) การจัดการศึกษาปฐมวัยมุ่งเน้นเพื่อเตรียมความพร้อมให้แก่เด็กปฐมวัยก่อนเรียนในระดับชั้น ประถมศึกษา แต่ด้วยอิทธิพลของการใช้ภาษามลายูท้องถิ่นในชีวิตประจําวันจึงทําให้พัฒนาการด้าน การใช้ภาษาไทยเป็นอุปสรรคต่อการเรียนรู้ในระดับชั้นสูงขึ้น จากสภาพปัญหาดังกล่าวทําให้ทราบว่า พัฒนาการทางด้านภาษาของเด็กใน 3 จังหวัดชายแดนใต้ขึ้นอยู่กับอิทธิพลของสิ่งแวดล้อมที่เด็กอาศัย อยู่เป็นประการสําคัญ ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดทฤษฏีการเรียนรู้ที่ว่า พฤติกรรมมนุษย์เป็นผล ปฏิสัมพันธ์ของบุคคลกับสิ่งแวดล้อม ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดทฤษฏีการเรียนรู้ว่า พฤติกรรมของ มนุษย์เป็นผลปฏิสัมพันธ์ของบุคคลกับสิ่งแวดล้อม แต่เนื่องจากบุคคลแต่ละคนแตกต่างกัน อีกทั้ง สิ่งแวดล้อมของบุคคลก็ไม่เหมือนกัน จึงส่งผลให้พฤติกรรมของมนุษย์แตกต่างกัน ดังนั้น เมื่อเด็กอยู่ใน สภาพแวดล้อมที่ใช้ภาษาไทยเป็นภาษาที่สองในชีวิตประจําวัน จึงได้แนวคิดว่าการเรียนรู้ด้านภาษา ของเด็กสามารถเปลี่ยนแปลงได้หากจัดสภาพแวดล้อมและเทคนิควิธีที่เหมาะสม (กมลรัตน์ คะนอง เดช, 2554 : 1) ข้าพเจ้าเป็นครูผู้สอนระดับชั้นปฐมวัย ชั้นอนุบาลปีที่ 2 ว่าเด็กปฐมวัยมี ปัญหาในการใช้ภาษาไทย คือ พูดภาษาไทยไม่ชัด ใช้ภาษามลายูในการสื่อสาร อีกทั้งยังขาดความ มั่นใจในการใช้ภาษาไทยในการสื่อสาร จากเด็กปฐมวัย ๑๒ คน จะมีสภาพปัญหาดังกล่าว ๙ คน ซึ่ง จากสภาพปัญหาและความสําคัญดังที่กล่าวมาข้างต้น ข้าพเจ้าจึงสนใจที่จะเตรียมความพร้อมทาง ภาษาไทยในการพูด โดยการจัดกิจกรรมเสริมประสบการณ์ โดยใช้คําคล้องจองประกอบภาพเป็นสื่อ การสอน เพื่อพัฒนาทักษะทางด้านการพูดของเด็กปฐมวัยให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นActive Learning เพื่อให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้โดยบูรณาการ การเรียนปนเล่น ซึ่งสอดคล้องกับมาตรฐานการเรียนรู้ ตัวบงชี้ และสาระการเรียนรู้ ของแผนการจัดประสบการณ์ จาก การได้ลงมือปฏิบัติทำให้เด็กเกิดความสนุกสนานในการร่วมกิจกรรม เด็กที่มีนิสัยรักการอ่านจะเป็นเด็กที่ฉลาด รอบรู้ และมีความสามารถในการเรียนรู้ สามารถนำประสบการณ์ที่ได้รับจากการอ่านไปพัฒนาตนเองได้อย่างรอบด้านทั้ง ด้านร่างกาย อารมณ์ - จิตใจ สังคมและสติปัญญา เพื่อเป็นพื้นฐานในการดำเนินชีวิตและเรียนรู้ในชั้นต่อไป

ผลลัพธ์ต่อนักเรียนนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 2 มีทักษะการออกเสียงคำจากบัตรภาพในเรื่องอัตลักษณ์ของจังหวัดอุบลราชธานี ที่สูงขึ้น มีทักษะการสังเกต การเปรียบเทียบลักษณะรูปร่างภาพสัญลักษณ์กับคำ ความมีวินัยในการร่วมกิจกรรม สามารถนำไปต่อยอดในการเรียนในชั้นที่สูงขึ้น
ผลลัพธ์ต่อครู : การใช้บัตรภาพในรูปแบบ Active Learning ช่วยให้ครูมีบทบาทเป็นผู้อำนวยความสะดวกในการเรียนรู้มากกว่าการเป็นผู้บรรยาย ครูสามารถจัดกิจกรรมการเรียนการสอนที่มีความหลากหลาย สนุกสนาน และตอบสนองต่อความต้องการของผู้เรียนรายบุคคลได้ดียิ่งขึ้น นอกจากนี้ ยังช่วยให้ครูสามารถสังเกตพัฒนาการของนักเรียนได้อย่างใกล้ชิด และสามารถประเมินผลการเรียนรู้ได้อย่างแม่นยำ ส่งผลให้ครูมีความภาคภูมิใจในผลงานการสอนและเกิดแรงบันดาลใจในการพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้เพิ่มเติม
ผลลัพธ์ต่อโรงเรียน : นวัตกรรมนี้ช่วยยกระดับคุณภาพการจัดการเรียนการสอนในระดับปฐมวัยของสถานศึกษา ส่งเสริมภาพลักษณ์ของโรงเรียนว่าให้ความสำคัญกับการพัฒนาการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง โรงเรียนมีผลงานเชิงประจักษ์เกี่ยวกับการใช้เทคนิค Active Learning และสามารถนำเสนอเป็นตัวอย่างแนวปฏิบัติที่ดี (Best Practice) ต่อหน่วยงานภายนอกได้ นอกจากนี้ ยังช่วยสร้างบรรยากาศการเรียนรู้ที่ดีในโรงเรียน ทำให้ผู้ปกครองมีความเชื่อมั่นในคุณภาพของสถานศึกษาเพิ่มมากขึ้น
ผลลัพธ์ต่อชุมชน : เมื่อเด็กนักเรียนมีพัฒนาการที่ดี ชุมชนโดยรอบโรงเรียนก็ได้รับผลดีตามไปด้วย ผู้ปกครองเห็นพัฒนาการของบุตรหลานก็มีกำลังใจในการส่งเสริมการศึกษาอย่างต่อเนื่อง ชุมชนเกิดความร่วมมือในการสนับสนุนกิจกรรมของโรงเรียนมากขึ้น เช่น การจัดทำสื่อการสอนเพิ่มเติม หรือเข้าร่วมกิจกรรมต่าง ๆ ที่โรงเรียนจัดขึ้น นอกจากนี้ การที่เด็กมีทักษะการสื่อสารตั้งแต่ระดับปฐมวัย จะเป็นรากฐานสำคัญที่ช่วยให้ชุมชนมีพลเมืองที่มีคุณภาพในอนาคต
ประเภทของนวัตกรรม : นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
[ดาวน์โหลดรูปเล่มนวัตกรรม]