การพัฒนาทักษะการเรียนรู้เชิงรุก Active Learning ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ โดยใช้แบบฝึกทักษะ เรื่อง วัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น นางนวลศรี สายวงษ์ การออกแบบกระบวนการเรียนรู้ ข้าพเจ้าได้วิเคราะห์หลักสูตรสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ซึ่งหลักสูตรมีความสำคัญต่อการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน เพราะหลักสูตรเป็นกรอบและแนวทางในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ โดยมีเป้าหมายให้ผู้เรียนได้เกิดการเรียนรู้และสามารถนำความรู้ที่ได้ไปต่อยอด การเรียนรู้ในระดับที่สูงขึ้น รวมถึงสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการดำเนินชีวิตประจำวันได้ ดังนี้ ๑. การวิเคราะห์มาตรฐานการเรียนรู้และสาระการเรียนรู้ ในกลุ่มสาระการเรียนรู้กลุ่มสาระสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม จัดทำหน่วยการเรียนรู้ ตามหลักสูตรสถานศึกษา ในกรอบหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน ๒๕๕๑ (ฉบับปรับปรุง ๒๕๖๐) ๒. จัดทำแผนการจัดจัดการเรียนรู้ ที่มีองค์ประกอบสำคัญครบถ้วน โดยออกแบบการเรียนรู้ที่หลากหลาย เน้นนักเรียนเป็นสำคัญและสอดคล้องกับธรรมชาติการเรียนรู้ของนักเรียน นำแผนการจัดการเรียนรู้ไปใช้โดยมีการบันทึกผลการเรียนรู้ทุกแผน เพื่อนำผลไปใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนและพัฒนานักเรียน ๒.๑ ครูกำหนดจุดประสงค์การเรียนรู้ คือ การเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น การเข้าใจภูมิปัญญา ท้องถิ่น และการอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น ๒.๒ นักเรียนทำแบบฝึกทักษะ เรื่อง วัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น จากนั้นนำความรู้ที่ได้จาก การฟังคุณครูและทำแบบฝึกหัด มาสรุปองค์ความรู้เป็น Mind mapping ๒.๓ การใช้นวัตกรรมผ่านแบบฝึกวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นทำให้นักเรียนตระหนักรู้ถึง วัฒนธรรมและภูมิปัญญาในท้องถิ่น สามารถจำแนกประเภทวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นได้ อีกทั้งการทำMind Mapping สรุปองค์ความรู้ได้ที่จากการเรียนรู้จะทำให้นักเรียนสามารถเข้าใจเนื้อหาแบบองค์รวมได้มากขึ้น ๓. จัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามแผนการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนโดยใช้แบบฝึกวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น ทำให้นักเรียนมีส่วนร่วมในกิจกรรมและให้ความร่วมมือในการจัดกิจกรรม นักเรียนได้ลงมือปฏิบัติกิจกรรมด้วยตนเอง โดยครูเป็นผู้ให้คำแนะนำ ทำให้นักเรียนมีความสุขสนุกสนาน มีความกระตือรือร้นในการเรียนรู้ ๔. การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ มีการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ด้วยวิธีการที่หลากหลาย โดยประเมินผลตามสภาพจริงด้วยวิธีการที่เหมาะสมกับนักเรียน ได้แก่ การประเมินทักษะการคิดวิเคราะห์การสังเกตพฤติกรรม การสนทนา การสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลจากผลงานนักเรียน และประเมินความพึงพอใจของนักเรียนต่อการใช้แบบสอบถามภูมิปัญญาท้องถิ่น ๕. ประเมินผลการพัฒนาทักษะการเรียนรู้เชิงรุกของผู้เรียน โดยใช้แบบทดสอบเกี่ยวกับวัฒนธรรมภูมิปัญญาในท้องถิ่น จำนวน ๒๐ ข้อ ประเมินผลทักษะการจำแนกวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น จำนวน ๑๐ ข้อ และประเมินผลเจตคติโดยใช้แบบวัดเจตคติ จำนวน ๑๐ ข้อ