การพัฒนาทักษะการคิดขั้นสูงด้วยรูปแบบ INQUIRE-D Model ในยุคที่โลกมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว การเรียนการสอนวิทยาศาสตร์จึงจำเป็นต้องพัฒนาให้ก้าวทันกับสังคมและเทคโนโลยี โดยเฉพาะการพัฒนาทักษะการคิดขั้นสูง (Higher Order Thinking Skills: HOTS) ให้แก่ผู้เรียน ซึ่งเป็นทักษะสำคัญที่ช่วยให้ผู้เรียนสามารถคิดวิเคราะห์ แก้ปัญหา และสร้างสรรค์นวัตกรรมได้อย่างมีประสิทธิภาพ หนึ่งในแนวทางที่สามารถตอบสนองเป้าหมายนี้ได้อย่างมีประสิทธิผล คือการใช้ รูปแบบการจัดการเรียนรู้ INQUIRE-D Model ซึ่งเป็นการผสมผสานระหว่างกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (Inquiry-Based Learning) กับแนวคิดการคิดเชิงออกแบบ (Design Thinking) เพื่อให้นักเรียนสามารถเรียนรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติจริงในรูปแบบของโครงงานวิทยาศาสตร์ INQUIRE-D Model ประกอบด้วย 7 ขั้นตอน ได้แก่ การระบุปัญหา (Identify Problems) การตั้งคำถามที่ต้องการรู้ (Need to Know) การตั้งสมมติฐานและคำถามวิจัย (Questioning and Hypothesis) การลงมือสืบค้นหรือทดลอง (Undertake Investigation) การแปลความหมายและวิเคราะห์ข้อมูล (Interpret Data) การสะท้อนผลและปรับปรุง (Reflect and Redesign) การนำเสนอและเผยแพร่ผลงาน (Exhibit and Disseminate) ผ่านกระบวนการดังกล่าว นักเรียนจะได้เรียนรู้จากการเผชิญปัญหาจริงในบริบทของตนเอง เช่น การใช้ทรัพยากรจากป่าดอนปู่ตาในการทดลองและพัฒนาผลงานนวัตกรรม ทำให้ผู้เรียนสามารถเชื่อมโยงความรู้กับวิถีชีวิต พัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ สังเคราะห์ ประเมิน และคิดสร้างสรรค์ อีกทั้งยังส่งเสริมคุณลักษณะอันพึงประสงค์ เช่น ความมีวินัย ความรับผิดชอบ และการทำงานเป็นทีม การจัดการเรียนรู้โดยใช้ INQUIRE-D Model ไม่เพียงแต่ส่งเสริมให้ผู้เรียนมีความรู้ความเข้าใจในเนื้อหาวิชาวิทยาศาสตร์เท่านั้น แต่ยังเป็นการวางรากฐานให้กับผู้เรียนในการเป็น “นวัตกรรุ่นเยาว์” ที่มีศักยภาพในการคิดแก้ปัญหาและสร้างสรรค์สิ่งใหม่ ๆ ให้กับชุมชนและประเทศชาติในอนาคต