1. ที่มาเเละความสำคัญ ในยุคศตวรรษที่ 21 การจัดการเรียนรู้ไม่สามารถยึดติดกับรูปแบบการสอนแบบเดิมที่เน้นการถ่ายทอดความรู้จากครูเพียงฝ่ายเดียวได้อีกต่อไป แต่ต้องส่งเสริมให้ผู้เรียนสามารถเรียนรู้ด้วยตนเอง คิดวิเคราะห์ แก้ปัญหา และพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ได้อย่างเป็นระบบ โดยเฉพาะในช่วงวัยมัธยมศึกษาตอนต้น ซึ่งเป็นวัยที่เหมาะสมต่อการเสริมสร้างทักษะสำคัญที่จำเป็นต่อชีวิตและการทำงานในอนาคต โรงเรียนบ้านหัวคำ ซึ่งเป็นโรงเรียนนำร่องภายใต้โครงการพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาจังหวัดอุบลราชธานี ได้เล็งเห็นถึงความสำคัญของการพัฒนาทักษะการเรียนรู้ในมิติต่าง ๆ เพื่อให้สอดคล้องกับเป้าหมายของพื้นที่นวัตกรรมที่มุ่งเน้นการพัฒนาการศึกษาอย่างยั่งยืนในบริบทของท้องถิ่น โดยเฉพาะการส่งเสริม “ความคิดสร้างสรรค์” ให้แก่ผู้เรียนในระดับมัธยมศึกษาปีที่ 1–3 ผ่านกระบวนการจัดการเรียนรู้ที่มีความยืดหยุ่น สนุก และท้าทาย จากการสำรวจบริบทของผู้เรียนในโรงเรียนบ้านหัวคำ พบว่าผู้เรียนส่วนใหญ่ยังขาดทักษะในการคิดริเริ่มสิ่งใหม่ ขาดความกล้าแสดงออก และมักไม่สามารถประยุกต์ใช้ความรู้ในการแก้ปัญหาได้อย่างสร้างสรรค์ ซึ่งเป็นผลมาจากการเรียนรู้ที่ยังไม่ตอบสนองต่อศักยภาพและความสนใจของผู้เรียนอย่างแท้จริง ดังนั้น นวัตกรรมการพัฒนาทักษะการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์โดยใช้กระบวนการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) จึงถูกออกแบบขึ้นเพื่อเป็นแนวทางในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้เรียนรู้จากการลงมือปฏิบัติจริง มีส่วนร่วมในการคิด วิเคราะห์ สังเคราะห์ และสร้างผลงานอย่างเป็นระบบ ซึ่งจะส่งผลให้ผู้เรียนมีทักษะการเรียนรู้ที่รอบด้าน มีความคิดสร้างสรรค์ และสามารถต่อยอดการเรียนรู้ในระดับที่สูงขึ้นได้อย่างมั่นใจ 2. วัตถุประสงค์ เพื่อพัฒนากระบวนการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ที่ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาปีที่ 1–3 โรงเรียนบ้านหัวคำ เพื่อส่งเสริมให้นักเรียนสามารถคิดวิเคราะห์ แก้ปัญหา และสร้างสรรค์ผลงานได้อย่างเป็นระบบและต่อยอดได้ เพื่อเสริมสร้างทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ให้แก่นักเรียน โดยเฉพาะทักษะด้านความคิดสร้างสรรค์ การสื่อสาร การทำงานร่วมกัน และการเรียนรู้ด้วยตนเอง เพื่อพัฒนาศักยภาพของครูผู้สอนในการออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ เพื่อสร้างต้นแบบนวัตกรรมการเรียนรู้ที่สามารถนำไปขยายผลในโรงเรียนอื่น ๆ ภายในพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาจังหวัดอุบลราชธานี 3. เครื่องมือที่ใช้ในการดำเนินการ 1. แผนการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning Lesson Plan) 2.ชุดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ 3.สื่อการเรียนรู้และเทคโนโลยีเพื่อการศึกษา 4.เครื่องมือสำหรับการประเมินผลการเรียนรู้ 5.เครื่องมือสะท้อนผลการเรียนรู้ (Reflection Tools) 1. แผนการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning Lesson Plan) 2.ชุดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ 3.สื่อการเรียนรู้และเทคโนโลยีเพื่อการศึกษา 4.เครื่องมือสำหรับการประเมินผลการเรียนรู้ 1.เครื่องมือสะท้อนผลการเรียนรู้ (Reflection Tools) 1 นักเรียน มีความกล้าแสดงออก คิดสร้างสรรค์ และมีทักษะการเรียนรู้ที่ดีขึ้น 2 ครู พัฒนาทักษะการจัดกิจกรรม Active Learning และเปลี่ยนบทบาทเป็นผู้อำนวยความสะดวก 3. สถานศึกษา มีบรรยากาศการเรียนรู้ที่เปิดกว้างและสร้างสรรค์ เป็นแบบอย่างด้านนวัตกรรม 4. ชุมชน เห็นผลสัมฤทธิ์ของนักเรียนและร่วมมือสนับสนุนการจัดการเรียนรู้มากยิ่งขึ้น